Η χωριστή φορολογική δήλωση δίνει στους έγγαμους τη δυνατότητα να υποβάλουν ξεχωριστό Ε1, διατηρώντας ο καθένας το προσωπικό του φορολογικό απόρρητο – ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως τραπεζικές καταθέσεις, αποταμιευτικοί λογαριασμοί ή περιουσιακά στοιχεία. Ωστόσο, η επιλογή αυτή απαιτεί προσεκτική στάθμιση, καθώς συχνά η κοινή δήλωση αποδεικνύεται πιο «ασφαλής» λύση.
Πώς λειτουργεί η χωριστή φορολογική δήλωση
Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Η γνωστοποίηση αφορά αποκλειστικά την επιλογή υποβολής χωριστής δήλωσης και είναι δεσμευτική για ολόκληρο το φορολογικό έτος.
Υπάρχουν δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο είναι η μονομερής επιλογή: αρκεί ένας από τους δύο συζύγους να δηλώσει ότι επιθυμεί χωριστή δήλωση και η απόφαση ισχύει αυτομάτως και για τον άλλον, χωρίς να απαιτείται συναίνεση. Το δεύτερο αφορά την αυτόματη ανανέωση. Όσα ζευγάρια είχαν επιλέξει χωριστές δηλώσεις πέρυσι, «μένουν» σε αυτό το καθεστώς χωρίς νέα αίτηση, εκτός αν ζητήσουν ρητά επιστροφή στην κοινή δήλωση.
Η εφαρμογή άνοιξε στις 12 Ιανουαρίου 2026 και θα παραμείνει διαθέσιμη έως τις 2 Μαρτίου 2026. Μετά την προθεσμία, καμία αλλαγή δεν γίνεται δεκτή για το τρέχον έτος. Η είσοδος πραγματοποιείται με κωδικούς Taxisnet, είτε από έναν εκ των συζύγων είτε από εξουσιοδοτημένο λογιστή.
Γιατί η χωριστή δήλωση δεν είναι πανάκεια
Παρότι η ιδέα της φορολογικής ανεξαρτησίας ακούγεται ελκυστική, στην πράξη κρύβει κινδύνους που συχνά οδηγούν σε βαρύτερη φορολόγηση.
Ο μύθος του συμψηφισμού χρεών
Για χρόνια, πολλοί επέλεγαν χωριστή δήλωση φοβούμενοι ότι μια επιστροφή φόρου του ενός συζύγου θα «χανόταν» για να καλύψει οφειλές του άλλου. Αυτό, πλέον, δεν ισχύει. Ακόμη και στις κοινές δηλώσεις, η ΑΑΔΕ εκδίδει ξεχωριστά εκκαθαριστικά για κάθε σύζυγο. Ο καθένας χρεώνεται ή πιστώνεται ατομικά, άρα ο συμψηφισμός δεν αποτελεί πραγματικό κίνητρο.
Η μεγάλη παγίδα των τεκμηρίων
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα. Στην κοινή δήλωση, το εισόδημα του ενός συζύγου μπορεί να καλύψει τα τεκμήρια διαβίωσης του άλλου: κατοικία, αυτοκίνητο, δάνεια. Στη χωριστή δήλωση, αυτό δεν επιτρέπεται. Αν, για παράδειγμα, ένας σύζυγος έχει χαμηλό δηλωθέν εισόδημα αλλά στο όνομά του υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία, τότε κινδυνεύει να φορολογηθεί με βάση τα τεκμήρια, πληρώνοντας φόρο για εισόδημα που ουσιαστικά δεν είχε.
Κοινωνικά και οικογενειακά επιδόματα
Ένας ακόμη διαδεδομένος μύθος είναι ότι οι χωριστές δηλώσεις «βοηθούν» στην είσπραξη επιδομάτων. Στην πράξη, δεν αλλάζει τίποτα. Παροχές όπως το Α21 ή το επίδομα θέρμανσης υπολογίζονται πάντα με βάση το συνολικό οικογενειακό εισόδημα. Τα συστήματα «βλέπουν» και τους δύο ΑΦΜ και αθροίζουν τα ποσά, ανεξάρτητα από το αν οι δηλώσεις είναι κοινές ή χωριστές.
Τα τέκνα δηλώνονται ως εξαρτώμενα και από τους δύο συζύγους, ενώ αν υπάρχει εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομά του, προστίθεται στον γονέα με το υψηλότερο εισόδημα.
Τι ισχύει για νέους γάμους και σύμφωνα συμβίωσης
Τα νεόνυμφα ζευγάρια υποβάλλουν υποχρεωτικά κοινή δήλωση για το φορολογικό έτος σύναψης του γάμου. Αντίθετα, στα σύμφωνα συμβίωσης ο νόμος δίνει εξαρχής τη δυνατότητα επιλογής: κοινή ή χωριστή δήλωση, χωρίς προηγούμενη γνωστοποίηση.
Σε περίπτωση χωριστής δήλωσης, αν ένας σύζυγος δεν έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης στην κατοικία, στο Ε1 δηλώνει την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο».
Πόσοι επιλέγουν τελικά χωριστή δήλωση
Παρά τη συζήτηση που αναζωπυρώνεται κάθε χρόνο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η πλειονότητα των φορολογουμένων παραμένει προσεκτική. Περίπου 40.000 έως 60.000 ζευγάρια επιλέγουν ετησίως τη χωριστή δήλωση, αριθμός μικρός σε σύνολο περίπου 6,7 εκατομμυρίων δηλώσεων.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: για τους περισσότερους, η κοινή φορολογική δήλωση εξακολουθεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια, κυρίως απέναντι στα τεκμήρια. Η χωριστή δήλωση μπορεί να έχει νόημα μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, έπειτα από ψύχραιμη ανάλυση – ιδανικά με τη βοήθεια λογιστή. Γιατί στη φορολογία, οι λεπτομέρειες δεν είναι ποτέ… μικρές.