Σε πλήρη αναδιάρθρωση της επιδοματικής πολιτικής προχωρά η κυβέρνηση με τη δημιουργία και λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων, ενός ενιαίου ψηφιακού συστήματος που αλλάζει τους κανόνες στη χορήγηση κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων. Στόχος είναι η μετάβαση σε ένα πιο δίκαιο και στοχευμένο σύστημα, με αυστηρό έλεγχο και ενιαία κριτήρια για όλους.
Εισόδημα και περιουσία στο ίδιο «κάδρο»
Η βασική τομή αφορά τον τρόπο αξιολόγησης των δικαιούχων. Τα επιδόματα δεν θα βασίζονται πλέον μόνο στο δηλωθέν εισόδημα, αλλά στη συνολική οικονομική εικόνα του πολίτη. Ακίνητα, τραπεζικές καταθέσεις και λοιπά περιουσιακά στοιχεία μπαίνουν στο μικροσκόπιο, περιορίζοντας τη δυνατότητα λήψης πολλαπλών ενισχύσεων από άτομα που δεν πληρούν συνολικά τα κοινωνικά κριτήρια.
Παράλληλα, εξετάζεται η ενσωμάτωση τεκμηρίων διαβίωσης, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις χαμηλών δηλωμένων εισοδημάτων με υψηλό επίπεδο ζωής. Τα τεκμήρια θα λειτουργούν συμπληρωματικά στα εισοδηματικά όρια και όχι αυτόνομα.
Τέλος στα δικαιολογητικά – Αυτόματες διασταυρώσεις
Καθοριστική αλλαγή αποτελεί η πλήρης ψηφιοποίηση των ελέγχων. Οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να προσκομίζουν δικαιολογητικά, καθώς όλα τα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα μέσω διασυνδεδεμένων βάσεων δεδομένων του Δημοσίου, όπως της ΑΑΔΕ, του ΕΦΚΑ και του Κτηματολογίου.
Κάθε δικαιούχος θα διαθέτει ατομική ψηφιακή καρτέλα, όπου θα αποτυπώνεται το σύνολο των παροχών – σε χρήμα και σε είδος – που λαμβάνει από το κράτος, ανεξαρτήτως φορέα.
Έλεγχος σωρευτικών παροχών και δειγματοληπτικοί έλεγχοι
Η νέα πλατφόρμα θα επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό περιπτώσεων σωρευτικής λήψης επιδομάτων, ενώ προβλέπονται τακτικοί, περιοδικοί και δειγματοληπτικοί έλεγχοι για την ορθή ενημέρωση του Μητρώου. Επιπλέον, θα πραγματοποιούνται έλεγχοι που θα προκύπτουν από την επεξεργασία ανωνυμοποιημένων δεδομένων.
Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι στο σύστημα εντάσσονται και φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, με έναρξη στη φορολογική διοίκηση και ενεργό ΚΑΔ.
Ενιαία εικόνα για παροχές άνω των 13 δισ. ευρώ
Η αναμόρφωση αφορά κονδύλια που ξεπερνούν τα 13 δισ. ευρώ ετησίως, τα οποία μέχρι σήμερα κατανέμονταν μέσα από δεκάδες διαφορετικά μητρώα που δεν επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Με το νέο Μητρώο, το κράτος θα έχει πλήρη και άμεση εικόνα των παροχών που χορηγεί, διευκολύνοντας τόσο τον έλεγχο όσο και την ταχύτερη απονομή τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το επίδομα ανασφάλιστου υπερήλικα, όπου πλέον ο έλεγχος για ύπαρξη συνταξιοδοτικού δικαιώματος θα γίνεται άμεσα, χωρίς χρονοβόρες διασταυρώσεις μεταξύ υπηρεσιών.
Πιλοτική εφαρμογή και σταδιακή επέκταση
Η πιλοτική λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων θα ξεκινήσει με επιλεγμένες κοινωνικές παροχές των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθώς και της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ. Σταδιακά, το σύστημα θα επεκταθεί στο σύνολο των επιδομάτων, με πλήρη διαλειτουργικότητα και αυτόματη ενημέρωση.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το νέο πλαίσιο θα ενισχύσει τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια στην επιδοματική πολιτική, κατευθύνοντας τους πόρους σε όσους πραγματικά τους έχουν ανάγκη και βάζοντας τέλος σε χρόνιες στρεβλώσεις και καταχρήσεις.