Ανατροπή για τα πακέτα από Κίνα καθώς δασμοί θα επιβάλλονται από την 1η Ιουλίου και μάλιστα το ποσό θα ανεβαίνει ξεκινώντας από τα τρία ευρώ… Τελικά, όπως συμβαίνει συχνά, η ουσία κρύβεται στις λεπτομέρειες. Και στην προκειμένη περίπτωση, η «λεπτομέρεια» μετατρέπεται σε κανονική… βόμβα για τους καταναλωτές που ψωνίζουν από ασιατικές πλατφόρμες. Όταν άνοιξε η συζήτηση στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση της «καταιγίδας» μικροδεμάτων από κολοσσούς όπως η Temu και η Shein, το βασικό σενάριο μιλούσε για έναν μεταβατικό δασμό 3 ευρώ ανά πακέτο. Ωστόσο, η τελική απόφαση έκρυβε μια κρίσιμη διαφοροποίηση: το ποσό δεν θα επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά διακριτή κατηγορία είδους που περιέχεται σε αυτό.
Πώς θα εφαρμόζεται ο νέος δασμός
Με βάση την απόφαση του Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την 1η Ιουλίου 2026 και για μεταβατική περίοδο έως την 1η Ιουλίου 2028, θα επιβάλλεται πάγιος δασμός 3 ευρώ για κάθε διαφορετική δασμολογική κατηγορία προϊόντων που περιέχει ένα μικρό δέμα.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Αν ένα πακέτο περιλαμβάνει:
1 μεταξωτή μπλούζα
2 μάλλινες μπλούζες
Εφόσον τα προϊόντα υπάγονται σε διαφορετικές δασμολογικές διακρίσεις, θεωρούνται δύο ξεχωριστά είδη. Άρα, ο συνολικός δασμός ανέρχεται στα 6 ευρώ — και όχι στα 3. Το ίδιο σκεπτικό οδηγεί σε ακόμη πιο «φουσκωμένους» λογαριασμούς όταν ένα δέμα περιέχει ποικιλία προϊόντων: ρούχα, εργαλεία, διακοσμητικά, κοσμήματα, παιδικά είδη, γραφική ύλη. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο τελικός δασμός μπορεί εύκολα να φτάσει τα 30 ευρώ ή και περισσότερο, επιβαρύνοντας σημαντικά τον παραλήπτη.
Το σκεπτικό των Βρυξελλών
Η επίσημη γραμμή από τις Βρυξέλλες είναι σαφής: η κατάργηση της απαλλαγής δασμών για μικρά δέματα αποσκοπεί στη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και στον περιορισμό πρακτικών που θεωρούνται αθέμιτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι ο όγκος των μικροδεμάτων έχει εκτιναχθεί τα τελευταία χρόνια. Από το 2022 και μετά, ο αριθμός τους διπλασιάζεται ετησίως. Μόνο το 2024 εισήλθαν στην αγορά της ΕΕ 4,6 δισεκατομμύρια τέτοια δέματα, εκ των οποίων το 91% προερχόταν από την Κίνα. Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία που επικαλείται η ΕΣΕΕ: το 2025, οι εισαγωγές δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ αυξήθηκαν κατά 26% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 5,8 δισ. πακέτα.
Αλγόριθμοι και παρορμητική κατανάλωση
Πίσω από την εκρηκτική αύξηση των εισαγωγών, οι ευρωπαϊκές αρχές «βλέπουν» και τον ρόλο των ψηφιακών αλγορίθμων. Η Κομισιόν έχει διαπιστώσει προκαταρκτικά ότι η TikTok ενδέχεται να παραβιάζει τον Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), λόγω εθιστικού σχεδιασμού και αλγοριθμικών συστημάτων συστάσεων. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα ίδια αυτά συστήματα λειτουργούν και ως μοχλοί προώθησης προϊόντων χαμηλής αξίας, ενισχύοντας την παρορμητική κατανάλωση και επηρεάζοντας τον ανταγωνισμό στο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Ζητήματα ασφάλειας και ποιότητας
Πέρα από τον όγκο των εισαγωγών, σοβαρά ερωτήματα εγείρονται και για την ασφάλεια των προϊόντων. Σε πανευρωπαϊκή τελωνειακή επιχείρηση, εξετάστηκαν 20.000 παιχνίδια και μικρές ηλεκτρονικές συσκευές από τρίτες χώρες. Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά: περισσότερα από τα μισά δεν πληρούσαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ενώ το 84% όσων υποβλήθηκαν σε εργαστηριακές δοκιμές κρίθηκε επικίνδυνο.
Τι αλλάζει για τους καταναλωτές
Ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος θα ισχύει έως το 2028 και ενδέχεται να παραταθεί. Όταν τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ, το μεταβατικό καθεστώς θα αντικατασταθεί από τους κανονικούς τελωνειακούς δασμούς. Με απλά λόγια: οι αγορές από την Κίνα και γενικότερα από ασιατικές πλατφόρμες αναμένεται να γίνουν αισθητά ακριβότερες. Και αυτή τη φορά, η «λεπτομέρεια» του τρόπου υπολογισμού ίσως αποδειχθεί καθοριστική για το τελικό κόστος.