Τον νέο χάρτη με τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι πολίτες προκειμένου να εξασφαλίσουν τη χορήγηση της ασφαλιστικής τους ικανότητας έδωσε στη δημοσιότητα ο e-ΕΦΚΑ. Η νέα περίοδος κάλυψης που ξεκινάει, αφορά ένα πλήρες ημερολογιακό έτος, με το χρονικό διάστημα να ορίζεται αυστηρά ως εξής: Από την 1η Μαρτίου 2026 έως και την 28η Φεβρουαρίου 2027.
Για την κατηγορία των μισθωτών, τα πράγματα είναι αρκετά ξεκάθαρα. Ο βασικός κανόνας που θέτει ο ασφαλιστικός φορέας είναι ο εξής: Απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 50 ημερών ασφάλισης. Αυτές οι κρίσιμες ημέρες θα πρέπει να έχουν συγκεντρωθεί είτε κατά τη διάρκεια του προηγούμενου ημερολογιακού έτους (δηλαδή το 2025), είτε μέσα στο τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου.
Διαφορετικό είναι το τοπίο για τους μη μισθωτούς, δηλαδή τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους και τους αγρότες. Ειδικά για όσους θεωρούνται νεοεισερχόμενοι στο σύστημα, η διοίκηση προβλέπει το εξής: Πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο έτος ή το τελευταίο δωδεκάμηνο. Φυσικά, η απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση για όλους τους μη μισθωτούς παραμένει η εμπρόθεσμη καταβολή των απαιτούμενων ασφαλιστικών εισφορών.
Πληρωμές, χρέη στο ΚΕΑΟ και η «παγίδα» της ανανέωσης
Για να διευκολυνθούν οι συναλλαγές και να ενημερώνεται το μηχανογραφικό σύστημα σε πραγματικό χρόνο, ο e-ΕΦΚΑ προτείνει τη χρήση σύγχρονων εργαλείων. Οι πληρωμές μπορούν να γίνουν άμεσα με το σύστημα IRIS μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, αλλά και μέσω του online συστήματος ΔΙΑΣ.
Ωστόσο, εδώ κρύβεται μια κρίσιμη λεπτομέρεια που απαιτεί προσοχή: Η εξόφληση των καθυστερούμενων εισφορών δεν σημαίνει αυτόματα και την ανανέωση της ικανότητας. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να αναλάβουν δράση, είτε απευθυνόμενοι στην αρμόδια Τοπική Διεύθυνση, είτε υποβάλλοντας σχετικό ηλεκτρονικό αίτημα στην ειδική πλατφόρμα του φορέα. Μάλιστα, ειδικά για τον μήνα Μάρτιο, δίνεται η ευελιξία στους ασφαλισμένους να διορθώσουν τυχόν προβλήματα σε οποιοδήποτε τοπικό κατάστημα, ανεξάρτητα από το πού υπάγονται.
Αναφορικά με τις οφειλές, υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις. Ετήσια ασφαλιστική ικανότητα δίνεται εφόσον τα συνολικά χρέη προς το ΚΕΑΟ δεν ξεπερνούν το όριο των 100 ευρώ. Αντίθετα, για όσους έχουν μεγαλύτερα χρέη και βρίσκονται σε καθεστώς διακανονισμού, προβλέπεται το εξής: Μηνιαία ανανέωση, με την αυστηρή προϋπόθεση ότι υπάρχει ενεργή ρύθμιση η οποία τηρείται ευλαβικά.
Τι ισχύει με τη δωρεάν περίθαλψη και τις ευάλωτες ομάδες
Η διοίκηση του ταμείου φρόντισε να ξεκαθαρίσει ένα ζήτημα που προκαλεί συχνά σύγχυση στους πολίτες, διευκρινίζοντας το εξής: Η απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας δεν συνεπάγεται σε καμία περίπτωση την απώλεια του δικαιώματος στη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Όλοι οι πολίτες που διαμένουν νόμιμα στη χώρα και διαθέτουν ενεργό ΑΜΚΑ έχουν εξασφαλισμένη, ανεμπόδιστη πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας (νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας).
Επιπλέον, υπάρχει ένα ειδικό δίχτυ προστασίας για συγκεκριμένες ομάδες. Οι ανήλικοι, τα Άτομα με Αναπηρία και οι χρονίως πάσχοντες απολαμβάνουν ένα επιπλέον προνόμιο: Δικαιούνται πλήρη ιατρική κάλυψη, έχοντας τη δυνατότητα να απευθύνονται και σε ιδιώτες γιατρούς για τη συνταγογράφηση των φαρμάκων, των θεραπειών και των διαγνωστικών τους εξετάσεων.