Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί βασικό εργαλείο για χιλιάδες ασφαλισμένους που επιδιώκουν είτε να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη είτε να ενισχύσουν το τελικό ποσό που θα λαμβάνουν κάθε μήνα. Πρόκειται για χρόνο ασφάλισης που δεν έχει διανυθεί μέσω πραγματικής εργασίας, αλλά μπορεί – υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις – να προσμετρηθεί, συμπληρώνοντας τα απαιτούμενα έτη.
Σε ένα περιβάλλον όπου τα όρια ηλικίας παραμένουν υψηλά και ο εργασιακός βίος επιμηκύνεται, τα πλασματικά έτη λειτουργούν ως «γέφυρα» για όσους βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος συνταξιοδότησης.
Ποια πλασματικά έτη αναγνωρίζονται
Μεταξύ των πιο συνηθισμένων κατηγοριών περιλαμβάνονται:
Η στρατιωτική θητεία, τα έτη σπουδών, η ανατροφή τέκνων, περίοδοι ανεργίας ή ασθένειας, καθώς και η γονική άδεια.
Η αξιοποίησή τους αποδεικνύεται καθοριστική κυρίως για ασφαλισμένους που χρειάζονται λίγα επιπλέον χρόνια ώστε να «κλειδώσουν» σύνταξη ή να πετύχουν καλύτερο ποσοστό αναπλήρωσης.
Το κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών
Κομβικό ζήτημα αποτελεί το κόστος εξαγοράς.
Για τους μισθωτούς, η δαπάνη υπολογίζεται συνήθως στο 20% των μικτών μηνιαίων αποδοχών για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.
Για παράδειγμα, εργαζόμενος με μικτό μισθό 1.200 ευρώ θα πρέπει να καταβάλει περίπου 240 ευρώ για κάθε μήνα αναγνώρισης, δηλαδή σχεδόν 2.900 ευρώ για ένα έτος.
Στους ελεύθερους επαγγελματίες, το ποσό εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί. Όσο υψηλότερη η εισφορά, τόσο αυξάνεται και το κόστος εξαγοράς.
Πρόκειται για σημαντική οικονομική επιβάρυνση, η οποία όμως μπορεί να αποδειχθεί επένδυση με μακροπρόθεσμο όφελος.
Πόσο αυξάνεται η σύνταξη
Η αναγνώριση πλασματικών ετών δεν εξυπηρετεί μόνο την πρόωρη έξοδο. Ενισχύει και το ποσοστό αναπλήρωσης, οδηγώντας σε υψηλότερη σύνταξη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μηνιαία αύξηση μπορεί να κυμανθεί από 50 έως 150 ευρώ, ανάλογα με τα συνολικά έτη ασφάλισης και το ύψος των αποδοχών.
Αυτό σημαίνει ότι η διαφορά στο τελικό ποσό μπορεί να είναι αισθητή, ειδικά για όσους έχουν ήδη συμπληρώσει πολλά χρόνια εργασίας.
Πότε συμφέρει η εξαγορά
Όπως επισημαίνουν ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, η εξαγορά συμφέρει κυρίως όταν:
Ο ασφαλισμένος βρίσκεται κοντά στη σύνταξη.
Μπορεί να «κλειδώσει» ευνοϊκότερα όρια ηλικίας.
Επιτυγχάνει ουσιαστική βελτίωση στο ποσοστό αναπλήρωσης.
Αντίθετα, για νεότερους εργαζόμενους με μεγάλο εργασιακό ορίζοντα μπροστά τους, το υψηλό κόστος δεν συνεπάγεται πάντοτε ανάλογη ανταπόδοση.
Η απόσβεση: Ο κρίσιμος υπολογισμός
Πριν από κάθε απόφαση, απαιτείται προσεκτικός υπολογισμός της λεγόμενης απόσβεσης.
Ενδεικτικά, εάν κάποιος δαπανήσει 6.000 ευρώ για εξαγορά και δει αύξηση 80 ευρώ στη μηνιαία σύνταξη, θα χρειαστεί περίπου έξι χρόνια για να ανακτήσει το ποσό που κατέβαλε. Από εκεί και πέρα, η επιπλέον διαφορά μετατρέπεται σε καθαρό οικονομικό όφελος.
Ουσιαστικά, πρόκειται για μια επένδυση που αποδίδει σε βάθος χρόνου – εφόσον η σύνταξη καταβάλλεται για αρκετά χρόνια.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Η αναγνώριση πλασματικών ετών δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά μια σοβαρή οικονομική επιλογή που απαιτεί ανάλυση. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και εξαρτάται από τα συνολικά χρόνια ασφάλισης, τις αποδοχές και το προσδοκώμενο όριο ηλικίας.
Σε μια περίοδο όπου η συνταξιοδότηση απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό, τα πλασματικά έτη παραμένουν πολύτιμο εργαλείο για όσους οργανώνουν εγκαίρως το επόμενο βήμα της επαγγελματικής τους ζωής.
Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει δυνατότητα εξαγοράς, αλλά αν – με βάση τα προσωπικά δεδομένα – πραγματικά συμφέρει.