Σε κομβικό παίκτη του ευρωπαϊκού ενεργειακού χάρτη αναδεικνύεται η Ελλάδα, με την παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στο Transatlantic Gas Security Summit στην Ουάσιγκτον. Η κρίσιμη αυτή σύνοδος, η οποία διοργανώνεται από τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC), φιλοξενείται στο Donald J. Trump Institute of Peace.
Τις εργασίες του συνεδρίου συντονίζουν ο υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του NEDC, Doug Burgum, μαζί με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright.
Ο Κάθετος Διάδρομος και το μήνυμα της Αθήνας
Κατά την άφιξή του στον χώρο της συνόδου, ο Έλληνας υπουργός έδωσε το στίγμα της εθνικής στρατηγικής, προβαίνοντας στην εξής δήλωση: «Η Ελλάδα έβαλε τα θεμέλια για τον Κάθετο Διάδρομο. Με σχέδιο, με αποφασιστικότητα, με επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έκανε πράξη αυτό που έμενε για χρόνια ως προοπτική. Κάναμε τη γεωγραφία μας, γεωπολιτική δύναμη. Μετατρέψαμε τη διεθνή μας αξιοπιστία και σταθερότητα σε πόλο έλξης επενδύσεων και συνεργασιών».
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της πρωτοβουλίας, αναφέροντας: «Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι απλώς ένα έργο. Είναι μια στρατηγική συνεργασία, που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, διευρύνει τις επιλογές της Ευρώπης και αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας. Η Ελλάδα βγαίνει μπροστά. Με τη Chevron, με την ExxonMobil, με τον Κάθετο Διάδρομο, η Ελλάδα δυναμώνει».
Και κατέληξε: «Και αυτό για τον Έλληνα πολίτη σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας, περισσότερα χρήματα για την ελληνική οικονομία. Σημαίνει όμως και κάτι ακόμα. Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, μεγαλύτερη περηφάνεια για την πατρίδα μας, που δεν ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά τις διαμορφώνει».
Ενδεικτικό της τεράστιας δυναμικής που έχει αποκτήσει η συγκεκριμένη συμμαχία, είναι το γεγονός ότι στο περιθώριο των εργασιών θα πραγματοποιηθεί και μια ξεχωριστή Υπουργική Συνάντηση αποκλειστικά για τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου.
Το αμερικανικό σχέδιο και η διευρυμένη ευρωπαϊκή συμμετοχή
Η φετινή σύνοδος έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση ενός έτους από την ίδρυση του NEDC. Το συγκεκριμένο συμβουλευτικό όργανο συστάθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2025 από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (Donald J. Trump), με βασικό στόχο τη διαμόρφωση και τον συντονισμό της πολιτικής για την προώθηση της «αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας».
Το ενδιαφέρον ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές προσδοκίες. Ενώ ο σχεδιασμός προέβλεπε τη συμμετοχή 12 ευρωπαϊκών κρατών, ο τελικός κατάλογος έφτασε τις 22 χώρες. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Αλβανία, η Αυστρία, η Κύπρος, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Ουκρανία, ενώ το «παρών» δίνουν και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ενεργειακοί κολοσσοί και νέες εμπορικές συμφωνίες
Αντικείμενο της συνάντησης είναι η σύναψη νέων, ισχυρών εμπορικών συμφωνιών στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών επιχειρήσεων. Περισσότερες από 50 εταιρείες από 13 διαφορετικές χώρες κάθονται στο ίδιο τραπέζι.
Από ελληνικής πλευράς, συμμετέχουν ισχυροί παίκτες της εγχώριας αγοράς, όπως οι εξής: AKTOR, ΔΕΣΦΑ, ATLANTIC SEE LNG Trade S.A., METLEN, GasTrade, ΔΕΗ και ο όμιλος ONEX Ship yards & Technologies.
Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ και η παγκόσμια αγορά εκπροσωπούνται από κολοσσούς, όπως οι εξής: Berkshire Hathaway, Cheniere Energy, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil, Glencore, S&P Global, Shell USA, Siemens Energy και Woodside Energy Group.
Στις εργασίες συμμετέχουν επίσης μεγάλες αντιπροσωπείες Διαχειριστών (TSOs) όπως οι εξής: Bulgartransgaz, TotalEnergies, Orlen και Transgaz, επισφραγίζοντας την κοινή προσπάθεια για την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.