Κατηγορηματική διάψευση στα πρόσφατα δημοσιεύματα που άφηναν αιχμές για μη ορθή εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου στην Ελλάδα αναφορικά με τις δανειακές συμβάσεις σε ελβετικό φράγκο, έδωσαν ανώτατοι παράγοντες από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Όπως διευκρινίζουν, δεν έχει διαπιστωθεί απολύτως καμία παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων σε βάρος της χώρας μας για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Αφορμή για τη συγκεκριμένη τοποθέτηση στάθηκε η συζήτηση που αναπτύχθηκε γύρω από μια αναφορά, την οποία είχαν καταθέσει εκπρόσωποι των δανειοληπτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βασικό αίτημα των προσφευγόντων ήταν να διερευνηθεί ενδελεχώς εάν η ελληνική πλευρά εφαρμόζει ορθά την Οδηγία 93/13/ΕΟΚ, η οποία αφορά τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων.
Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η Επιτροπή Αναφορών
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του υπουργείου, η Επιτροπή Αναφορών (PETI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έκανε μεν θεσμικά δεκτή την αναφορά προκειμένου να την εξετάσει, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε μια πρώτη, προκαταρκτική αξιολόγηση των επιχειρημάτων. Το συμπέρασμα αυτής της αξιολόγησης ήταν ξεκάθαρο: Δεν προέκυψαν επαρκή στοιχεία που να θεμελιώνουν παράβαση του ευρωπαϊκού δικαίου από το ελληνικό κράτος, και κατά συνέπεια δεν κινήθηκε καμία απολύτως διαδικασία επί παραβάσει εναντίον της Αθήνας.
Οι ίδιοι κύκλοι έσπευσαν να αποσαφηνίσουν μια κρίσιμη λεπτομέρεια της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, εξηγώντας τα εξής: Το γεγονός ότι μια αναφορά γίνεται τυπικά αποδεκτή από την Επιτροπή Αναφορών, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε έναρξη επίσημης έρευνας ή σε επιβολή αιτημάτων προς τις εθνικές αρχές. Με τα σημερινά δεδομένα, δεν βρίσκεται σε εξέλιξη καμία τέτοια έρευνα, αν και η Κομισιόν διατηρεί πάντα το δικαίωμα να ζητήσει περαιτέρω διευκρινίσεις από τα κράτη-μέλη, εφόσον το κρίνει απαραίτητο.
Μάλιστα, η σχετική γνωμοδότηση της PETI είναι αποκαλυπτική, καθώς επισημαίνει με σαφήνεια: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, δεν μπορεί να διερευνήσει ενδεχόμενη παράβαση της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ […] ούτε κατά πόσον υφίσταται συστημική αποτυχία των ελληνικών δικαστηρίων να συμμορφωθούν με το άρθρο 267 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ».
Τον λόγο έχουν τα εθνικά δικαστήρια
Κλείνοντας, οι παράγοντες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπενθύμισαν ποιος είναι ο πραγματικός αρμόδιος για την επίλυση αυτών των διαφορών. Σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σταθερή νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), το ζήτημα των στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο αποτελεί πρωτίστως αντικείμενο κρίσης για τα εθνικά δικαστήρια. Αυτά είναι τα μόνα αρμόδια να αξιολογούν, κατά περίπτωση και εξατομικευμένα, τη διαφάνεια και τη νομιμότητα των συμβατικών όρων που υπέγραψαν οι δανειολήπτες με τα τραπεζικά ιδρύματα, εφαρμόζοντας τους κανόνες της εθνικής έννομης τάξης.