Σημαντικές παρεμβάσεις στο καθεστώς συνταξιοδότησης στρατιωτικών και στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας προβλέπει το νέο σχέδιο νόμου που παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνο Πετραλιά. Οι ρυθμίσεις στοχεύουν στην αποκατάσταση στρεβλώσεων που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια, στην πλήρη εναρμόνιση των συντάξεων με τα νέα ειδικά μισθολόγια και στη διευθέτηση επιμέρους εκκρεμοτήτων που αφορούν ειδικές κατηγορίες δικαιούχων.
Ανακαθορισμός συντάξιμων αποδοχών
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι ο ανακαθορισμός των συντάξιμων αποδοχών για τους ενστόλους – τόσο για τους στρατιωτικούς όσο και για τα Σώματα Ασφαλείας – καθώς και για τους συνταξιούχους που δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ αλλά στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
Σε αντίθεση με το γενικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, όπου η σύνταξη υπολογίζεται βάσει εισφορών και μέσου μισθού ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου, στις συγκεκριμένες κατηγορίες εξακολουθεί να ισχύει η αρχή της άμεσης σύνδεσης σύνταξης και αποδοχών εν ενεργεία στελεχών. Κάθε αλλαγή στο μισθολόγιο των υπηρετούντων δημιουργεί αυτομάτως υποχρέωση αναπροσαρμογής και των συντάξεων.
Ωστόσο, παρά την εφαρμογή νέων ειδικών μισθολογίων με τον νόμο 4472/2017 και την προσπάθεια προσαρμογής μέσω του νόμου 5045/2023, στην πράξη προέκυψαν σημαντικά προβλήματα. Η εισαγωγή μισθολογικών κλιμακίων εντός του ίδιου βαθμού αύξησε την πολυπλοκότητα, ενώ δεν καλύφθηκαν όλες οι ειδικές περιπτώσεις, με αποτέλεσμα ο επανυπολογισμός των συντάξεων να μην ολοκληρωθεί με ενιαίο και σαφή τρόπο.
Νέα μισθολόγια από 1η Οκτωβρίου 2025
Η ανάγκη για νέα παρέμβαση κατέστη ακόμη πιο επιτακτική μετά τη θέσπιση νέων μισθολογίων για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, τα οποία τίθενται σε ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2025. Οι μεταβολές αυτές επηρεάζουν άμεσα τη βάση υπολογισμού των συντάξεων, χωρίς έως σήμερα να υπάρχει σαφές νομικό πλαίσιο για την αυτόματη ενσωμάτωσή τους.
Με τις προτεινόμενες διατάξεις καθορίζεται ρητά ο τρόπος αναπροσαρμογής των συντάξιμων αποδοχών για την περίοδο από το 2017 έως και το 2025, αλλά και για τα επόμενα έτη. Στην πράξη, προβλέπονται αυξήσεις στις συντάξεις των ενστόλων, καθώς και καταβολή αναδρομικών ποσών στους δικαιούχους.
Το δημοσιονομικό αποτύπωμα
Η παρέμβαση αυτή εκτιμάται ότι θα έχει μετρήσιμο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η ετήσια πρόσθετη δαπάνη αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στα 7,78 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπεται και εφάπαξ επιβάρυνση 1,95 εκατ. ευρώ για το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Το ποσό θα καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό και εντάσσεται στον πολυετή δημοσιονομικό σχεδιασμό.
Ρυθμίσεις κοινωνικού χαρακτήρα
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και διατάξεις με κοινωνικό πρόσημο. Μεταξύ άλλων, επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής της ειδικής σύνταξης που έχει θεσπιστεί για τους συγγενείς θυμάτων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, ώστε να συμπεριλαμβάνονται πλέον διαζευγμένοι ή χήροι και άτεκνοι αποβιώσαντες, οι οποίοι μέχρι σήμερα εξαιρούνταν.
Παράλληλα, ρυθμίζεται το όριο ηλικίας για την καταβολή σύνταξης στα τέκνα συνταξιούχων που δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε σαφής πρόβλεψη, σε αντίθεση με το γενικό ασφαλιστικό καθεστώς. Με τη νέα ρύθμιση, το όριο αυξάνεται και εναρμονίζεται με εκείνο του e-ΕΦΚΑ, διασφαλίζοντας ίση μεταχείριση.
Τι αλλάζει για εργαζόμενους συνταξιούχους
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η τροποποίηση του άρθρου 64 του νόμου 5113/2024, που αφορά δημοσίους υπαλλήλους οι οποίοι, παρότι μονιμοποιήθηκαν, διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ. Με τη νέα διάταξη, εντάσσονται ρητά στο πλαίσιο για τη μισθολογική κατάταξη των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται έως τη λύση της υπαλληλικής σχέσης.
Η ρύθμιση έχει αναδρομική ισχύ από τις 24 Ιουνίου 2023 και επιδιώκει να άρει περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης που είχαν δημιουργηθεί.
Το νέο σχέδιο νόμου επιχειρεί να δώσει οριστικές λύσεις σε εκκρεμότητες ετών, να αποκαταστήσει την αντιστοίχιση μισθών και συντάξεων για τους ενστόλους και να διασφαλίσει μεγαλύτερη ισονομία στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Το επόμενο διάστημα θα φανεί τόσο το τελικό ύψος των αυξήσεων όσο και ο ακριβής αριθμός των ωφελούμενων.