Τα τεκμήρια διαβίωσης παραμένουν ένας από τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους η φορολογική διοίκηση προσδιορίζει το εισόδημα των φορολογουμένων. Ακόμη και μετά τη μεσοσταθμική μείωσή τους κατά 30% για το 2025, πολλοί –ιδιαίτερα όσοι έχουν χαμηλά, εποχικά ή ασταθή εισοδήματα– ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με τεκμαρτό εισόδημα υψηλότερο από το πραγματικό.
Η διαφορά αυτή οδηγεί συχνά σε πρόσθετο φόρο, δημιουργώντας φαινόμενα υπερφορολόγησης, αφού ο υπολογισμός δεν βασίζεται στα πραγματικά δηλωθέντα ποσά, αλλά σε τεκμαρτές δαπάνες. Ωστόσο, η ισχύουσα νομοθεσία δίνει λύσεις. Προβλέπει συγκεκριμένες δυνατότητες κάλυψης της τεκμαρτής διαφοράς, αρκεί τα σχετικά ποσά να δηλωθούν σωστά και στους κατάλληλους κωδικούς.
Συνολικά, υπάρχουν έως και οκτώ διαφορετικές πηγές που μπορούν να αξιοποιηθούν για να μειώσουν ή ακόμη και να μηδενίσουν τη διαφορά.
Πραγματικά εισοδήματα του 2025
Μισθοί, συντάξεις, επιδόματα ανεργίας, τόκοι καταθέσεων ή αποζημιώσεις αποτελούν βασικό «όπλο» για την κάλυψη των τεκμηρίων. Πολλά από αυτά τα ποσά εμφανίζονται ήδη προσυμπληρωμένα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ωστόσο ο φορολογούμενος οφείλει να ελέγξει προσεκτικά την ορθότητά τους.
Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν ποσά που δεν έχουν ενσωματωθεί αυτόματα και πρέπει να δηλωθούν χειροκίνητα.
Ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα
Υπάρχουν χρηματικά ποσά τα οποία, παρότι δεν χαρακτηρίζονται φορολογητέο εισόδημα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη τεκμηρίων. Σε αυτά περιλαμβάνονται εφάπαξ παροχές, ασφαλιστικές αποζημιώσεις, υποτροφίες ή προνοιακά επιδόματα.
Τα ποσά αυτά δηλώνονται στους αντίστοιχους κωδικούς του πίνακα 6 της δήλωσης και μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά.
Πώληση περιουσιακών στοιχείων
Τα έσοδα από πώληση ακινήτων, αυτοκινήτων, μετοχών ή άλλων κινητών μεγάλης αξίας μπορούν επίσης να καλύψουν τεκμήρια, εφόσον δηλωθεί το καθαρό ποσό της συναλλαγής. Σημαντικό είναι να υπάρχει σαφής τεκμηρίωση της πράξης, ώστε να μην υπάρξουν αμφισβητήσεις σε ενδεχόμενο έλεγχο.
Ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών
Η ανάλωση κεφαλαίου αποτελεί μία από τις πιο συχνές λύσεις. Πρόκειται για αποταμιεύσεις ή εισοδήματα προηγούμενων ετών που δεν είχαν δαπανηθεί τότε, αλλά αξιοποιήθηκαν εντός του 2025.
Η διαδικασία απαιτεί προσεκτικό υπολογισμό των δηλωθέντων εισοδημάτων και των δαπανών προηγούμενων ετών, ώστε να προκύπτει διαθέσιμο κεφάλαιο.
Χρήματα από το εξωτερικό
Χρηματικά ποσά που εισήχθησαν από το εξωτερικό μπορούν να ληφθούν υπόψη, υπό την προϋπόθεση ότι τεκμηριώνεται πλήρως η προέλευσή τους. Τα σχετικά παραστατικά είναι απαραίτητα.
Δάνεια
Τα δάνεια – είτε τραπεζικά είτε από συγγενικά ή τρίτα πρόσωπα – μπορούν να συμβάλουν στην κάλυψη των τεκμηρίων. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν πρόκειται για ιδιωτικά δάνεια, τα οποία πρέπει να αποδεικνύονται εγγράφως.
Δωρεές και γονικές παροχές
Οι δωρεές και οι γονικές παροχές που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2025 μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουν δηλωθεί και φορολογηθεί σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία.
Κέρδη από τυχερά παίγνια
Τα κέρδη από λαχεία ή παιχνίδια του ΟΠΑΠ μπορούν να καλύψουν τεκμήρια, με εξαίρεση τα κέρδη από καζίνο. Και εδώ, η ύπαρξη βεβαίωσης είναι κρίσιμη.