Οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο κατέρρευσαν μέσα σε λίγες εβδομάδες λόγω του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, δημιουργώντας σοβαρή ενεργειακή αστάθεια. Σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλίας και υπολογισμούς του Reuters, οι ημερήσιες ροές από τις χώρες της περιοχής μειώθηκαν τουλάχιστον κατά 60% μέχρι τις δεκαπέντε Μαρτίου σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο. Το πετρέλαιο βρίσκεται στο επίκεντρο της πίεσης στις αγορές και των αποφάσεων κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών.
Οι ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς αυξάνονται ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ήδη προχωρήσει στη μεγαλύτερη αποδέσμευση αποθεμάτων στην ιστορία του. Ο Φατίχ Μπιρόλ δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα σύμφωνα με το ΑΠΕ «Παρά την τεράστια αποδέσμευση, έχουμε ακόμη πολλά αποθέματα. Η τρέχουσα αποδέσμευση, όταν ολοκληρωθεί, θα μειώσει τα αποθέματα των χωρών του ΔΟΕ μόνο κατά 20% περίπου». Στο ίδιο μήνυμα πρόσθεσε «Σε ό,τι αφορά τα αποθέματα των κυβερνήσεων και της βιομηχανίας (…) εάν τα προσθέσετε, απομένουν περισσότερα από 1,4 δισεκ. βαρέλια, κάτι που σημαίνει ότι αργότερα μπορούμε να κάνουμε περισσότερα, αν χρειαστεί».
Ανατροπή στις θαλάσσιες διαδρομές της Μέσης Ανατολής
Τα στενά του Ορμουζ λειτουργούν πλέον με κίνηση που παραμένει ένα κλάσμα των κανονικών επιπέδων, με τον Λευκό Οίκο να διαμορφώνει διεθνή συνοδεία πλοίων στην περιοχή. Σύμφωνα με αξιωματούχους, η κυβέρνηση Τραμπ προετοιμάζει ανακοινώσεις ότι «πολλαπλές χώρες» θα συμμετάσχουν στην επιχείρηση φύλαξης των τάνκερ. Παρά τις προετοιμασίες παραμένει ανοιχτό το εάν οι επιχειρήσεις θα ξεκινήσουν πριν ή μετά το τέλος των εχθροπραξιών, γεγονός που καταδεικνύει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Την ίδια στιγμή, σε κλειστές συναντήσεις με τον Λευκό Οίκο, η παγκόσμια βιομηχανία πετρελαίου προειδοποίησε ότι η κρίση «πιθανότατα θα επιδεινωθεί» όσο ο διάπλους παραμένει περιορισμένος. Η Τεχεράνη διατηρεί τακτική πίεσης στις εξαγωγές, ενώ η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί την ενέργεια και ως μήνυμα προς τους συμμάχους. Όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ της Wall Street Journal ο Λευκός Οίκος ξεκαθαρίζει προς τις άλλες χώρες «ή θα σταθείτε μαζί μας για να κρατήσουμε ανοιχτές τις ροές ή θα πληρώσετε το τίμημα στην αντλία καυσίμων».
Τραμπ: Ο πόλεμος δεν θα διαρκέσει πολύ – Οι τιμές του πετρελαίου θα πέσουν «σαν πέτρα»
Μεγάλη μείωση των εξαγωγών και της παραγωγής στην περιοχή
Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι οι οκτώ μεγάλες χώρες της Μέσης Ανατολής, Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Ιράν, Ιράκ, Ομάν, Κατάρ, Μπαχρέιν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έφτασαν την εβδομάδα έως τις δεκαπέντε Μαρτίου σε μέσο όρο εννέα κόμμα εβδομήντα ένα εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Η μείωση από τον Φεβρουάριο φτάνει το εξήντα ένα τοις εκατό. Σύμφωνα με τη Vortexa η κάμψη είναι ακόμη πιο έντονη με όγκο επτά κόμμα πέντε εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και μείωση εβδομήντα ένα τοις εκατό από τα είκοσι έξι κόμμα ένα εκατομμύρια βαρέλια του Φεβρουαρίου. Πριν από τον πόλεμο οι ίδιες χώρες αντιπροσώπευαν το τριάντα έξι τοις εκατό των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών. Σήμερα μέρος των ποσοτήτων δεν φεύγει από τον Κόλπο επειδή οδηγείται σε πλωτές μονάδες αποθήκευσης. Οι συνολικές περικοπές παραγωγής εκτιμώνται πλέον στα επτά έως δέκα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί υπό πίεση
Η παραγωγή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που πριν από τον πόλεμο βρισκόταν στα τρία κόμμα τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έχει μειωθεί περισσότερο από το μισό σύμφωνα με το Reuters. Η Σαουδική Αραβία έχει προχωρήσει σε μείωση είκοσι τοις εκατό ενώ το Ιράκ σε μείωση περίπου εβδομήντα τοις εκατό καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται.
Η νέα πραγματικότητα στην περιοχή δείχνει ότι η κρίση μετατρέπεται σε πολυεπίπεδη απειλή για τις διεθνείς ροές πετρελαίου με τις αγορές να αντιδρούν νευρικά και τις κυβερνήσεις να εξετάζουν επόμενα βήματα για την αποφυγή νέου παγκόσμιου σοκ.