Η κρίσιμη εμπορική συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπέρασε σήμερα τον πρώτο μεγάλο σκόπελο. Η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έδωσε τελικά το πολυαναμενόμενο πράσινο φως για την εφαρμογή του κειμένου. Η διαδικασία επικύρωσης στις Βρυξέλλες βρισκόταν σε απόλυτο νεκρό σημείο εδώ και μήνες. Η σημερινή ευνοϊκή έκβαση ολοκληρώθηκε με 29 ευρωβουλευτές να ψηφίζουν υπέρ, εννέα να καταψηφίζουν και έναν να δηλώνει αποχή. Η συγκεκριμένη συνθήκη είχε υπογραφεί το περασμένο καλοκαίρι στο Τέρνμπερι της Σκωτίας. Το νομοθέτημα πρέπει να περάσει το επόμενο διάστημα από την Ολομέλεια σε ημερομηνία που δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Η τελική ψηφοφορία θα κρίνει το οριστικό μέλλον των ευρωαμερικανικών εμπορικών σχέσεων.
Η κατάργηση των δασμών και οι ρήτρες διασφάλισης
Η αρμόδια ευρωπαϊκή επιτροπή ενέκρινε την κατάργηση των τελωνειακών δασμών στις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί με αυτόν τον τρόπο τη βασική της δέσμευση απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φρόντισαν παράλληλα να θωρακίσουν τη συμφωνία με αυστηρές ρήτρες διασφάλισης. Αυτές οι ειδικές δικλείδες επιτρέπουν στην ΕΕ να καθυστερήσει ή να αναστείλει την κατάργηση των δασμών. Η ευρωπαϊκή ηγεσία διατηρεί αυτό το δικαίωμα σε περίπτωση αθέτησης των αμερικανικών υποσχέσεων. Η Ουάσινγκτον υποσχέθηκε σε αντάλλαγμα να μειώσει στο 15% τους δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα. Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλούσε παλαιότερα να εκτινάξει τους συγκεκριμένους δασμούς στο 30%. Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Ευρώπης αναμένουν με τεράστιο ενδιαφέρον την ομαλοποίηση της αγοράς.
Η πολυτάραχη διαδρομή και το εμπόδιο της Γροιλανδίας
Η πορεία αυτού του συμφώνου αποδείχθηκε ιδιαίτερα πολυτάραχη από την υπογραφή του και μετά. Πολλοί ευρωβουλευτές άσκησαν σφοδρή κριτική στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τους χειρισμούς της. Οι επικριτές προσάπτουν στην Κομισιόν το εξής: Προχώρησε σε υπερβολικά μεγάλες παραχωρήσεις απέναντι στην αμερικανική πλευρά. Η κατάσταση ηρέμησε όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν να εφαρμόζουν τη μείωση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. Η διαδικασία της έγκρισης φαινόταν έτοιμη να ξεκινήσει στις αρχές της τρέχουσας χρονιάς. Ωστόσο, δύο απρόβλεπτα γεγονότα πάγωσαν ξανά τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Οι βλέψεις του Ντόναλντ Τραμπ στη Γροιλανδία τον περασμένο Ιανουάριο προκάλεσαν την πρώτη μεγάλη αναστολή των εργασιών. Η ευρωπαϊκή πλευρά αντέδρασε έντονα σε αυτή την επιθετική ρητορική του Αμερικανού προέδρου.
Οι αποφάσεις των δικαστηρίων και οι νέες έρευνες
Το δεύτερο εμπόδιο εμφανίστηκε τον Φεβρουάριο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας ακύρωσε την πλειονότητα των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ μετά την επιστροφή του στην εξουσία στις αρχές του 2025. Οι Ευρωπαίοι βουλευτές ανέστειλαν αμέσως τη διαδικασία απαιτώντας διευκρινίσεις από την αμερικανική κυβέρνηση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαιώνει πάντως ότι η αμερικανική πλευρά τηρεί πραγματικά τις δεσμεύσεις της. Η κατάσταση παραμένει ωστόσο εύθραυστη παρά τις αμοιβαίες διαβεβαιώσεις. Η Ουάσινγκτον προκάλεσε νέα αναταραχή την προηγούμενη εβδομάδα με απρόσμενες ανακοινώσεις. Οι αμερικανικές αρχές ξεκίνησαν έρευνες για το εμπόριο με βασικό στόχο την ΕΕ. Αυτές οι κινήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν ξανά στην εφαρμογή υπερβολικών δασμών.