Ο εξωδικαστικός μηχανισμός αλλάζει και πλέον δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες να διασώσουν αποκλειστικά την κύρια κατοικία τους, επιτυγχάνοντας χαμηλότερες δόσεις και σημαντικότερα «κουρέματα» χρεών. Η βασική διαφοροποίηση είναι ότι στον υπολογισμό της ρύθμισης λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της πρώτης κατοικίας και όχι το σύνολο της περιουσίας.
Πώς λειτουργεί η νέα ρύθμιση
Με το νέο πλαίσιο, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να επιλέξει αν θέλει να διατηρήσει μόνο την κύρια κατοικία του. Σε αυτή την περίπτωση, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού μηχανισμού υπολογίζει τη ρύθμιση με βάση την αξία του συγκεκριμένου ακινήτου και τα εισοδήματα του οφειλέτη.
Ως αξία της κατοικίας λαμβάνεται το υψηλότερο ποσό μεταξύ της εμπορικής αξίας –όπως δηλώνεται από τον πιστωτή– και της αξίας που προκύπτει από τον ΕΝΦΙΑ. Αυτό το στοιχείο καθορίζει το ύψος της αποπληρωμής και της μηνιαίας δόσης.
Η πρόταση που παράγεται είναι δεσμευτική ως προς τη δομή της: προβλέπει τη διατήρηση της κύριας κατοικίας και ταυτόχρονα την εκποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων.
Τι γίνεται με τα υπόλοιπα ακίνηταε
Η νέα ρύθμιση ξεκαθαρίζει ότι όλα τα δευτερεύοντα ακίνητα του οφειλέτη οδηγούνται σε εκποίηση μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών (e-auction). Η διαδικασία αυτή ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και ενεργοποιείται μετά την αποδοχή της πρότασης.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή, καθώς στο παρελθόν πολλά ακίνητα παρέμεναν «παγωμένα» χωρίς να μπορούν να πουληθούν, επιβαρύνοντας τη συνολική εικόνα της ρύθμισης και αυξάνοντας τη δόση.
Ποια είναι τα οφέλη για τον οφειλέτη
Η σημαντικότερη συνέπεια της νέας προσέγγισης είναι η ουσιαστική μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης. Όταν η αξία της κύριας κατοικίας είναι χαμηλότερη από το σύνολο των οφειλών προς τράπεζες και servicers, τότε προκύπτουν μεγαλύτερες διαγραφές χρέους.
Παράλληλα, διασφαλίζεται η κύρια κατοικία μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της, κάτι που αποτελεί σταθερό μοντέλο σε όλες τις προηγούμενες ρυθμίσεις προστασίας κατοικίας.
Ο οφειλέτης διατηρεί τον τελικό λόγο, καθώς μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση που προκύπτει από τον αλγόριθμο. Σε περίπτωση αποδοχής, υπογράφεται σύμβαση αναδιάρθρωσης που προβλέπει σαφώς τόσο τη διάσωση της κατοικίας όσο και τη διαδικασία εκποίησης των λοιπών περιουσιακών στοιχείων.
Γιατί αλλάζει ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Η παρέμβαση αυτή επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα από τα βασικά προβλήματα των προηγούμενων ρυθμίσεων: τη σύνδεση της δόσης με το σύνολο της περιουσίας. Στην πράξη, πολλοί οφειλέτες αδυνατούσαν να ανταποκριθούν, καθώς η ύπαρξη δευτερευόντων ακινήτων αύξανε σημαντικά τις απαιτήσεις των πιστωτών.
Με το νέο μοντέλο, η ρύθμιση γίνεται πιο ρεαλιστική και πιο κοντά στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη, εστιάζοντας στο βασικό ζητούμενο: τη διατήρηση της κύριας κατοικίας.