Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή την 1η Μαΐου, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών από τις περισσότερες χώρες του νοτιοαμερικανικού μπλοκ. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, τα βασικά εμπορικά σκέλη της συμφωνίας θα ισχύσουν για όσα κράτη μέλη της Mercosur έχουν ολοκληρώσει την επικύρωση έως τα τέλη Μαρτίου.
Η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Ουρουγουάη έχουν ήδη αποστείλει τις σχετικές επικυρώσεις, ενώ η Παραγουάη αναμένεται να ενημερώσει επίσημα τις επόμενες ημέρες. Με αυτά τα δεδομένα, η Κομισιόν θεωρεί ότι υπάρχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να προχωρήσει η προσωρινή εφαρμογή του εμπορικού μέρους της συμφωνίας.
EU-Mercosur trade accord to apply provisionally from May 1 https://t.co/xiDNX1plNO https://t.co/xiDNX1plNO
— Reuters (@Reuters) March 23, 2026
Ένταση για την απόφαση της Κομισιόν
Η απόφαση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να ενεργοποιήσει τη διαδικασία προχωρά παρά τις αντιρρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι ευρωβουλευτές είχαν ψηφίσει τον Ιανουάριο την παραπομπή της συμφωνίας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κίνηση αυτή ερμηνεύτηκε ως πάγωμα της επικύρωσης για περίοδο που μπορεί να φτάσει έως δύο χρόνια.
Η επιλογή της Κομισιόν να προχωρήσει χωρίς την τελική πολιτική έγκριση του Κοινοβουλίου εντείνει το θεσμικό μέτωπο που έχει ήδη δημιουργηθεί γύρω από τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Παράλληλα, εγείρονται ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί μια τόσο ευρείας κλίμακας εμπορική σύμπραξη ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία δικαστικού ελέγχου.
Αντιδράσεις από κράτη μέλη και αγροτικές οργανώσεις
Επιπλέον αντιδράσεις εκδηλώνονται από κυβερνήσεις ευρωπαϊκών χωρών. Η Γαλλία και η Πολωνία έχουν διατυπώσει ανοικτά τη διαφωνία τους με την επιλογή της Κομισιόν να ενεργοποιήσει διαδικασία ταχείας εφαρμογής της συμφωνίας πριν υπάρξει συνολική πολιτική συναίνεση.
Αγροτικές οργανώσεις σε πολλές χώρες της ΕΕ έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο επίδρασης στις εγχώριες αγορές. Η ανακοίνωση της προσωρινής εφαρμογής θεωρείται από αρκετούς εκπροσώπους τους ως παράκαμψη των εν εξελίξει πολιτικών διαβουλεύσεων.
Η επόμενη φάση της διαδικασίας
Παρά τις αντιδράσεις, η Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι θα ενεργοποιηθεί μόνο το εμπορικό σκέλος και μόνο για τα κράτη της Mercosur που έχουν ολοκληρώσει την επικύρωση. Στόχος είναι η σταδιακή εφαρμογή εν αναμονή των θεσμικών εξελίξεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η πορεία της συμφωνίας θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από την πολιτική στάση που θα διαμορφώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τους επόμενους μήνες.