Η Κομισιόν απορρίπτει το ενδεχόμενο δημοσιονομικής χαλάρωσης μέσω ενεργοποίησης της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής σημειώνοντας ότι δεν συντρέχουν οι απαραίτητες συνθήκες ώστε τα κράτη μέλη να λάβουν έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η θέση παρουσιάζεται σε έγγραφο που εκδόθηκε πριν από το σημερινό έκτακτο Eurogroup μέσω τηλεδιάσκεψης.
Στο έγγραφο υπογραμμίζεται ότι η πρόταση για ενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής δεν θεωρείται κατάλληλη σε αυτήν τη φάση. Σύμφωνα με τη σχετική αναφορά αναφέρεται ότι “η ενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής ή των εθνικών ρητρών διαφυγής δεν θα ήταν σκόπιμη αυτήν τη στιγμή κατόπιν σύστασης της Επιτροπής το Συμβούλιο μπορεί να εκδώσει σύσταση για την ενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής“.
Διευκρινίζεται ότι η ρήτρα μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν υπάρχει σοβαρή οικονομική ύφεση στην ευρωζώνη ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρότι οι κίνδυνοι για την οικονομική προοπτική έχουν αυξηθεί, η Επιτροπή αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως πληρούται αυτή η προϋπόθεση.
Η ίδια ενότητα επισημαίνει ότι η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής έχει χρησιμοποιηθεί για αμυντικές δαπάνες σε πολλά κράτη μέλη. Για οποιαδήποτε ενεργοποίηση απαιτείται να μην διακινδυνεύεται η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα, η οποία ελέγχεται μέσω της λεγόμενης ρήτρας βιωσιμότητας. Η Κομισιόν σημειώνει επίσης ότι έχει εξετάσει σε έγγραφο εργασίας πως το άνοιγμα της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής για την άμυνα αυξάνει το έλλειμμα και το χρέος, και καθυστερεί τη μείωση χρέους σε κράτη με υψηλές υποχρεώσεις.
Ανησυχίες για τη διάρκεια μέτρων στήριξης
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η πρόσφατη εμπειρία δείχνει πως μέτρα ενεργειακής στήριξης που σχεδιάζονται ως προσωρινά τείνουν να διατηρούνται για μεγάλο χρόνο ή να αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα. Τονίζει επίσης ότι οι κυβερνήσεις έχουν σημαντικό βαθμό ελέγχου στο μέγεθος και στον σχεδιασμό αυτών των παρεμβάσεων.
Στο έγγραφο αναφέρεται ότι η ταξινόμηση μέτρων ενεργειακής στήριξης ως έκτακτων θα αποτελούσε απόκλιση από την συνήθη πρακτική και θα έθετε σε κίνδυνο την έννοια του έκτακτου μέτρου. Υπενθυμίζεται ότι τα μέτρα που θεσπίστηκαν λόγω της αύξησης τιμών ενέργειας το 2021 δεν θεωρήθηκαν έκτακτα. Το ίδιο ισχύει και για τα μέτρα που σχεδιάστηκαν κατά την πανδημία COVID 19.
Κανόνες για τα δημοσιονομικά μέτρα
Το έγγραφο καταλήγει με υπενθύμιση ότι σύμφωνα με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, κάθε νέο δημοσιονομικό μέτρο πρέπει να συμβαδίζει με τις πορείες αύξησης των καθαρών δαπανών που έχουν συστήσει οι υπουργοί στο Συμβούλιο. Τα κράτη μέλη μπορούν να προχωρούν σε μέτρα εφόσον η αύξηση των καθαρών δαπανών παραμένει εντός των ορίων που έχουν εγκριθεί.
Η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι οι αποκλίσεις από τις προβλεπόμενες πορείες θα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο του μέτρου. Η προσέγγιση αυτή ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του δημοσιονομικού πλαισίου και αποτρέπει τη δημιουργία προηγούμενων που θα μπορούσαν να το υπονομεύσουν. Προστίθεται ότι όσο τα μέτρα είναι προσωρινά, ο αντίκτυπός τους στη συσσωρευμένη απόκλιση παραμένει περιορισμένος σε μεσοπρόθεσμη βάση.