Φορολογικό διαζύγιο 2026: Πότε ανοίγει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ και ποιες παγίδες κρύβουν οι χωριστές δηλώσεις

Εντός των επόμενων ημερών ενεργοποιείται από την ΑΑΔΕ η ηλεκτρονική πλατφόρμα για το λεγόμενο «φορολογικό διαζύγιο», δίνοντας στους έγγαμους φορολογούμενους τη δυνατότητα να επιλέξουν τη χωριστή υποβολή φορολογικών δηλώσεων για το φορολογικό έτος 2026. Η επιλογή έχει μόνιμο χαρακτήρα, ωστόσο κρύβει κρίσιμες λεπτομέρειες που απαιτούν προσεκτική στάθμιση πριν ληφθεί η τελική απόφαση.

Πότε ανοίγει η πλατφόρμα και ποια είναι η προθεσμία

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 28 Φεβρουαρίου 2026. Μέχρι τότε, οι σύζυγοι μπορούν να δηλώσουν ότι επιθυμούν να υποβάλουν χωριστές φορολογικές δηλώσεις, επιλέγοντας το καθεστώς του «φορολογικού διαζυγίου».

Εάν δεν υποβληθεί καμία δήλωση πρόθεσης από κανέναν εκ των δύο συζύγων μέχρι την καταληκτική ημερομηνία, τότε η φορολογική δήλωση υποβάλλεται υποχρεωτικά ως κοινή.

Μόνιμη επιλογή – Πότε χρειάζεται νέα ενέργεια

Η χωριστή υποβολή δηλώσεων δεν χρειάζεται να δηλώνεται κάθε χρόνο. Όσοι σύζυγοι έχουν επιλέξει στο παρελθόν το «φορολογικό διαζύγιο» δεν κάνουν καμία νέα ενέργεια, εφόσον δεν επιθυμούν αλλαγή και εξακολουθούν να βρίσκονται σε έγγαμη σχέση.

Νέα γνωστοποίηση απαιτείται μόνο:

1. αν υπάρξει ανάκληση της επιλογής και επιστροφή σε κοινή δήλωση,

2. ή αν, μετά από ανάκληση, οι σύζυγοι αποφασίσουν εκ νέου να υποβάλουν χωριστές δηλώσεις.

Αρκεί η σχετική δήλωση να γίνει από έναν εκ των δύο συζύγων.

Οι βασικές παγίδες στις χωριστές φορολογικές δηλώσεις

Πριν πατηθεί το «κουμπί» του φορολογικού διαζυγίου, υπάρχουν σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε απρόσμενη φορολογική επιβάρυνση.

Τεκμήρια χωρίς οικογενειακό εισόδημα

Στις χωριστές δηλώσεις καταργείται στην πράξη το οικογενειακό εισόδημα. Αυτό σημαίνει ότι:

1. κάθε σύζυγος καλύπτει μόνος του τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσίας,

2. δεν επιτρέπεται η επίκληση εισοδημάτων του άλλου συζύγου για ανάλωση κεφαλαίου,

3. τεκμήρια για κατοικίες, αυτοκίνητα ή άλλες δαπάνες βαραίνουν αποκλειστικά τον καθένα ατομικά.

Σε ζευγάρια με άνιση κατανομή εισοδημάτων, αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

Αποδείξεις: καμία μεταφορά μεταξύ συζύγων

Στο καθεστώς χωριστών δηλώσεων δεν μεταφέρονται αποδείξεις από τον έναν σύζυγο στον άλλον. Αν κάποιος δεν καλύπτει το απαιτούμενο 30% του εισοδήματός του με ηλεκτρονικές δαπάνες, τότε ενεργοποιείται πέναλτι 22% στο ποσό που υπολείπεται.

Τι ισχύει για επιδόματα και κοινωνικές παροχές

Στον αντίποδα, θετικό είναι το γεγονός ότι η χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων δεν επηρεάζεται από το αν η δήλωση είναι κοινή ή χωριστή. Τα κριτήρια παραμένουν τα ίδια, ανεξάρτητα από το φορολογικό καθεστώς του ζευγαριού.

Κατοικία, παιδιά και εξαρτώμενα μέλη

Στη χωριστή δήλωση:

1. κάθε σύζυγος δηλώνει ξεχωριστά το ποσοστό ιδιοκτησίας σε ιδιόκτητο ακίνητο,

2. ή το ποσοστό συμμετοχής στη μίσθωση,

3. ή το ποσοστό δωρεάν παραχώρησης.

Τα τέκνα από κοινό γάμο, καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα, δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους, χωρίς διαφοροποίηση σε σχέση με την κοινή δήλωση.

Ειδική πρόβλεψη για εισοδήματα ανήλικων τέκνων

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τα εισοδήματα ανήλικων τέκνων. Όταν αυτά δεν φορολογούνται στο όνομα του παιδιού, τότε:

1. προστίθενται στο εισόδημα του γονέα με το μεγαλύτερο φορολογητέο εισόδημα,

2. και δηλώνονται μόνο από αυτόν, ακόμη και στο καθεστώς χωριστών δηλώσεων.

Οφειλές και φορολογική ενημερότητα

Όπως και στις κοινές δηλώσεις, έτσι και στο «φορολογικό διαζύγιο»:

1. δεν μπλοκάρεται η φορολογική ενημερότητα του ενός συζύγου λόγω χρεών του άλλου,

2. δεν απαιτείται χωριστή διαδικασία για συζύγους με διαφορετική φορολογική κατοικία.