Ο λογαριασμός του ΕΝΦΙΑ ανεβαίνει απότομα φέτος για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η προσαύξηση 100% για τις κλειστές κατοικίες που βρίσκονται στην ιδιοκτησία τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Πρόκειται για ρύθμιση που έχει ψηφιστεί από το τέλος του 2024 και πλέον περνά στο στάδιο της πλήρους εφαρμογής, μέσω υπουργικής απόφασης που ενεργοποιεί τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της ΑΑΔΕ.
Πότε έρχονται τα «φουσκωμένα» εκκαθαριστικά
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, τα εκκαθαριστικά με τον διπλασιασμένο ΕΝΦΙΑ αναμένεται να αποσταλούν στις αρχές Μαρτίου, με τη δυνατότητα εξόφλησης σε έως 12 μηνιαίες δόσεις. Η ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε καταγραφή των ακινήτων που πληρούν τα κριτήρια και στη συνέχεια στον καταλογισμό του πρόσθετου φόρου.
Ποια ακίνητα επιβαρύνονται
Η προσαύξηση εφαρμόζεται στον κύριο φόρο ΕΝΦΙΑ για δικαιώματα επί κατοικιών, διαμερισμάτων και μονοκατοικιών, όπως αυτά δηλώνονται στο Ε9, όταν ο υπόχρεος είναι:
- πιστωτικό ίδρυμα,
- εταιρεία διαχείρισης ή αγοράς πιστώσεων (servicer),
- συνδεδεμένα νομικά πρόσωπα ή οντότητες.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η επιβάρυνση αφορά ακίνητα που παραμένουν κλειστά, δηλαδή δεν αξιοποιούνται ούτε για μίσθωση ούτε για ιδία χρήση.
Πότε αποφεύγεται ο διπλασιασμός
Το πλαίσιο προβλέπει σαφείς προϋποθέσεις απαλλαγής από την προσαύξηση. Ο διπλασιασμός δεν επιβάλλεται εφόσον το ακίνητο:
- έχει ενοικιαστεί ή χρησιμοποιηθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο έτος, ή
- ήταν μισθωμένο για έξι μήνες στο έτος που προηγείται του έτους φορολογίας.
Με άλλα λόγια, το μέτρο λειτουργεί ως κίνητρο αξιοποίησης, πιέζοντας τους μεγάλους ιδιοκτήτες να βγάλουν τα ακίνητα στην αγορά.
Σε ισχύ έως το 2028 – Πού πάνε τα έσοδα
Η διάταξη θα εφαρμόζεται έως και το 2028, δίνοντας στο Δημόσιο σταθερό μηχανισμό πίεσης προς την πλευρά των μεγάλων κατόχων ακινήτων. Παράλληλα, ο νόμος ορίζει ότι τα πρόσθετα έσοδα από την προσαύξηση του ΕΝΦΙΑ θα κατευθύνονται σε κοινωνικές δράσεις στεγαστικής πολιτικής.
Τα επιμέρους διαδικαστικά ζητήματα θα ρυθμίζονται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση της ΑΑΔΕ, ενώ οι δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν θα προσδιορίζονται με κοινή υπουργική απόφαση, με τη συμμετοχή και του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Το μεγάλο απόθεμα «κλειστών» ακινήτων
Στο υπόβαθρο της ρύθμισης βρίσκεται το εκτεταμένο απόθεμα ακινήτων που έχει συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια μέσω πλειστηριασμών. Με βάση διαθέσιμα στοιχεία, οι τράπεζες διαθέτουν περίπου 8.300 ακίνητα, ενώ οι servicers άλλα 11.000. Σε πολλές περιπτώσεις, η διάθεσή τους καθυστερεί λόγω πολεοδομικών εκκρεμοτήτων που πρέπει πρώτα να τακτοποιηθούν.