Το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων που θέτει σε λειτουργία η ΑΑΔΕ σηματοδοτεί μια από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στο σύστημα κοινωνικής πολιτικής. Με την πλήρη ψηφιοποίηση όλων των στοιχείων για τα επιδόματα και τους δικαιούχους, η κυβέρνηση επιχειρεί μια συνολική επανεξέταση των παροχών από μηδενική βάση, με στόχο την εξάλειψη αλληλοεπικαλύψεων, τη διασφάλιση της διαφάνειας και την καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Για πρώτη φορά δημιουργείται μια ενιαία βάση δεδομένων στην οποία θα αποτυπώνονται συγκεντρωτικά:
- όλα τα επιδόματα που λαμβάνει κάθε πολίτης (παιδιού, θέρμανσης, ανεργίας, αναπηρίας, στέγασης κ.ά.),
- πλήρη φορολογικά, περιουσιακά και οικογενειακά στοιχεία,
- το ύψος των ενισχύσεων, η συχνότητα καταβολής και η περίοδος αναφοράς.
Το ψηφιακό αυτό «προφίλ παροχών» θα είναι προσβάσιμο μέσω gov.gr και θα ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο. Με τον τρόπο αυτό εντοπίζονται άμεσα περιπτώσεις αχρεώστητων παροχών, λανθασμένων αιτήσεων και πολλαπλών ενισχύσεων που σήμερα περνούν απαρατήρητες.
Καθολικοί έλεγχοι και νέα κριτήρια
Η διασταύρωση εισοδημάτων, κινητής και ακίνητης περιουσίας, ΑΦΜ και στοιχείων κοινωνικής ασφάλισης θα επιτρέπει στο κράτος να ελέγχει:
- αν οι δικαιούχοι πληρούν κάθε φορά τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια,
- αν λαμβάνουν περισσότερα επιδόματα για την ίδια αιτία,
- αν υπάρχουν μεταβολές που δεν δηλώνονται (π.χ. αλλαγή οικογενειακής κατάστασης).
Οι δικαιούχοι θα αξιολογούνται με ενιαία κριτήρια σε όλο το φάσμα των κοινωνικών ενισχύσεων, από τον ΟΠΕΚΑ και τη ΔΥΠΑ μέχρι τα συναρμόδια υπουργεία. Το καλοκαίρι, μετά την πιλοτική εφαρμογή, η εγγραφή στο Μητρώο θα γίνει υποχρεωτική για όλους τους φορείς του Δημοσίου.
Πολιτικές συγχώνευσης επιδομάτων
Στο τραπέζι βρίσκεται και η ενοποίηση επιδομάτων που παρέχονται σήμερα παράλληλα για την ίδια ανάγκη. Ενδεικτικά:
- το επίδομα στέγασης και η στεγαστική συνδρομή για ανασφάλιστους υπερήλικες,
- επιδόματα με παρεμφερή κριτήρια που δημιουργούν αλληλοεπικαλύψεις.
Ήδη για τους δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας προβλέπεται εξαίρεση από τα δύο παραπάνω επιδόματα, καθώς καλύπτονται από το μειωμένο ενοίκιο.
Χαμηλές ευρωπαϊκές επιδόσεις στα οικογενειακά επιδόματα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ στις δαπάνες για οικογενειακά επιδόματα: μόλις 264 ευρώ κατά κεφαλήν το 2022, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 830 ευρώ. Αυτό δημιουργεί έντονη πίεση για επανασχεδιασμό της πολιτικής, καθώς πολλές οικογένειες έχουν μείνει εκτός στοχευμένων ενισχύσεων ή λαμβάνουν μικρότερη υποστήριξη από τον μέσο ευρωπαϊκό δικαιούχο.
Τι θα βλέπει ο πολίτης στο gov.gr
Κάθε πολίτης θα έχει πρόσβαση σε:
- πλήρη λίστα των επιδομάτων που του έχουν εγκριθεί,
- όλες τις καταβολές ανά μήνα ή περίοδο,
- τυχόν λάθη, εκκρεμότητες ή διακοπές ενισχύσεων,
- ενημερώσεις για αλλαγές στα κριτήρια ή στην επιλεξιμότητα.
Με την ενεργοποίηση του Μητρώου μέσα στο έτος, ανοίγει μια νέα εποχή για τις κοινωνικές παροχές: περισσότερη διαφάνεια, αυστηρότεροι έλεγχοι και στοχευμένη ενίσχυση όσων έχουν πραγματικά ανάγκη, αλλά και πιθανές ανατροπές για χιλιάδες δικαιούχους που θα επαναξιολογηθούν με τα νέα, ενιαία κριτήρια.