Μια ουσιαστική μεταρρύθμιση τίθεται σε εφαρμογή στο πεδίο της κοινωνικής ασφάλισης, μεταβάλλοντας ριζικά το καθεστώς παραγραφής των οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. Οι αλλαγές εναρμονίζονται με πρόσφατες δικαστικές κρίσεις και διαμορφώνουν ένα πιο σαφές και ισορροπημένο πλαίσιο για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες και εργοδότες. Για χιλιάδες οφειλέτες, η νέα ρύθμιση σηματοδοτεί τη δυνατότητα απεγκλωβισμού από χρέη που εκκρεμούσαν για δεκαετίες, αλλά και την ανάγκη μεγαλύτερης προσοχής στις μελλοντικές υποχρεώσεις.
Ο Νόμος 4997/2022 και η καθιέρωση της πενταετίας
Η αρχική μείωση της παραγραφής των οφειλών στον ΕΦΚΑ από τα 20 στα 10 έτη αποτέλεσε το πρώτο βήμα. Ωστόσο, ο Νόμος 4997/2022, σε συμμόρφωση με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, προχώρησε ακόμη πιο μακριά. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η παραγραφή για νέες οφειλές καθιερώνεται στα πέντε έτη. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο ΕΦΚΑ θα πρέπει να ολοκληρώνει τη διαδικασία βεβαίωσης και διεκδίκησης των απαιτήσεών του πολύ ταχύτερα, διαφορετικά το δικαίωμα είσπραξης θα χάνεται οριστικά μέσα σε μια πενταετία. Η αλλαγή αυτή ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και περιορίζει τη μακροχρόνια εκκρεμότητα υποθέσεων.
ΕΦΚΑ: Τι ισχύει για τις οφειλές έως το 2025
Παρά τη μετάβαση στο νέο καθεστώς, οι ήδη υφιστάμενες οφειλές αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο.
Συγκεκριμένα:
-Οφειλές που δημιουργήθηκαν έως 31/12/2025 παραγράφονται σε 10 έτη.
-Η δεκαετής παραγραφή ισχύει ακόμη και αν η βεβαίωση γίνει μετά το 2026.
Με αυτόν τον διαχωρισμό αποφεύγεται η αιφνίδια απώλεια δημοσίων εσόδων, ενώ παράλληλα παρέχεται σαφές χρονικό όριο στους πολίτες για το πότε μια οφειλή παύει οριστικά να υφίσταται.
Σημεία προσοχής για τους οφειλέτες στον ΕΦΚΑ
Η παραγραφή οφειλών στον ΕΦΚΑ δεν λειτουργεί αυτόματα και ανεξάρτητα από ενέργειες της διοίκησης. Διακόπτεται εάν:
-κοινοποιηθεί ατομική ειδοποίηση,
-ληφθούν αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
Επιπλέον, η παραγραφή συνεπάγεται και απώλεια ασφαλιστικού χρόνου. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση. Από τη μία πλευρά, η διαγραφή παλαιών οφειλών μπορεί να μειώσει το συνολικό χρέος —ενδεχομένως κάτω από το όριο των 30.000 ευρώ που απαιτείται για τη συνταξιοδότηση. Από την άλλη, τα έτη που παραγράφονται δεν αναγνωρίζονται ασφαλιστικά, εκτός αν εξοφληθούν προαιρετικά.
Προς ένα πιο σύγχρονο και προβλέψιμο σύστημα
Η καθιέρωση της πενταετούς παραγραφής από το 2026 φέρνει το ασφαλιστικό πλαίσιο πιο κοντά στα πρότυπα της φορολογικής διοίκησης και ενισχύει τη διαφάνεια και τη σταθερότητα. Το νέο καθεστώς δεν αποτελεί απλώς τεχνική αλλαγή· σηματοδοτεί μια στροφή σε ένα σύστημα πιο γρήγορο, πιο σαφές και πιο προβλέψιμο για χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις.