Από την 1η Ιουλίου 2026, κάθε δέμα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτη χώρα θα επιβαρύνεται με ελάχιστο τελωνειακό δασμό 3 ευρώ ανά κατηγορία αντικειμένου. Η απόφαση ελήφθη στις Βρυξέλλες από τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών, οι οποίοι καθόρισαν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στο Συμβούλιο τον περασμένο Δεκέμβριο.
Η ρύθμιση αλλάζει τα δεδομένα για εκατομμύρια καταναλωτές που πραγματοποιούν διαδικτυακές αγορές από πλατφόρμες εκτός Ε.Ε., κυρίως από την Κίνα.
Πώς θα υπολογίζεται ο νέος δασμός
Ο νέος ενιαίος τελωνειακός δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται απλώς ανά πακέτο, αλλά ανά κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται σε αυτό.
Για παράδειγμα, εάν ένα δέμα περιέχει μία μεταξωτή μπλούζα και ένα μάλλινο ρούχο, τα οποία υπάγονται σε διαφορετικές δασμολογικές υποδιαιρέσεις, το συνολικό τέλος διαμορφώνεται στα 6 ευρώ. Αν περιλαμβάνει τρεις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, ο δασμός αυξάνεται αναλόγως.
Το μέτρο θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028, με δυνατότητα παράτασης. Πρόκειται για προσωρινό μηχανισμό, ο οποίος θα αντικατασταθεί όταν τεθεί σε λειτουργία ο νέος κόμβος τελωνειακών δεδομένων της Ε.Ε., ο οποίος θα επιτρέπει ακριβέστερη εφαρμογή των κανονικών δασμολογικών συντελεστών.
Γιατί λαμβάνεται το μέτρο
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο όγκος των μικρών δεμάτων που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια. Από το 2022 και μετά, οι αποστολές αυτές διπλασιάζονται κάθε χρόνο.
Μόνο το 2024 καταγράφηκαν 4,6 δισεκατομμύρια μικρά δέματα. Το 91% αυτών προέρχονται από την Κίνα, γεγονός που αναδεικνύει τη σαφή γεωγραφική συγκέντρωση του φαινομένου.
Ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο: περίπου 65% των αποστολών δηλώνονται με τεχνητά μειωμένη αξία, ώστε να αποφεύγεται η επιβολή δασμών. Η πρακτική αυτή έχει προκαλέσει σημαντικές απώλειες εσόδων και στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, ιδίως εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Ο δημοσιονομικός αντίκτυπος
Το Συμβούλιο εκτιμά ότι το νέο σύστημα θα ενισχύσει τόσο τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. όσο και τα εθνικά δημόσια οικονομικά. Οι τελωνειακοί δασμοί αποτελούν παραδοσιακό ίδιο πόρο της Ένωσης, ενώ τα κράτη-μέλη διατηρούν ποσοστό των εσόδων ως έξοδα είσπραξης.
Σε μια περίοδο όπου οι δημοσιονομικές πιέσεις παραμένουν υψηλές, η σταθεροποίηση των εσόδων από το ηλεκτρονικό εμπόριο θεωρείται κρίσιμη.
Τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Για τους πολίτες που παραγγέλνουν προϊόντα μικρής αξίας από πλατφόρμες τρίτων χωρών, το νέο καθεστώς σημαίνει σταθερό πρόσθετο κόστος, ακόμη και για αγορές χαμηλής τιμής.
Αν και το ποσό των 3 ευρώ φαίνεται μικρό, η επιβάρυνση αυξάνεται όταν το δέμα περιλαμβάνει διαφορετικά είδη. Σε συνδυασμό με τα μεταφορικά και τον ΦΠΑ, το τελικό κόστος μπορεί να διαφοροποιήσει την ελκυστικότητα ορισμένων αγορών.
Παράλληλα, το μέτρο λειτουργεί και ως μήνυμα αυστηρότερου ελέγχου απέναντι στις πρακτικές υποτιμολόγησης που έχουν λάβει διαστάσεις τα τελευταία χρόνια.