Στην καρδιά της ευρωπαϊκής γεωπολιτικής συζήτησης βρέθηκε η Ελλάδα, με φόντο τις ενεργειακές εξελίξεις και τον ρόλο της ως πύλη μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Ουκρανία. Κατά την τοποθέτησή του στο πάνελ για τη γεωπολιτική της ενέργειας στη Munich Security Conference, ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Jarred Agen, ανέδειξε τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και των συμφωνιών που υπεγράφησαν στο P-TEC, στέλνοντας σαφές μήνυμα για τον ρόλο της ενέργειας ως στρατηγικού εργαλείου.
«Η ενέργεια ως εργαλείο ειρήνης»
Ο σύμβουλος του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, χαρακτήρισε την ενέργεια «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», υποστηρίζοντας ότι η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου εντάσσεται στη συνολική ατζέντα ενεργειακής κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Με εμφανή διάθεση να τονίσει τη συνεργασία με την Αθήνα, έδωσε δημόσια συγχαρητήρια στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Stavros Papastavrou, ο οποίος παρακολουθούσε τη συζήτηση. «Προτιμώ να βρίσκομαι σε μια εγκατάσταση LNG και να βλέπω την εισαγωγή να φτάνει», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι συμφωνίες δεν μένουν στα χαρτιά αλλά μεταφράζονται σε πραγματικές ροές καυσίμου.
P-TEC και η «ροή προς τα πάνω»
Αναφερόμενος στο P-TEC, ο Agen αποκάλυψε ότι πραγματοποιήθηκαν δύο ταξίδια στην Αθήνα το προηγούμενο έτος, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Στόχος ήταν ένας: να διασφαλιστεί η ροή φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς το Κίεβο.
Η επόμενη συνάντηση για τον Κάθετο Διάδρομο έχει προγραμματιστεί για τις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, ενώ θα ακολουθήσει νέα συνάντηση στο Χιούστον, στο πλαίσιο της CERAWeek (23–27 Μαρτίου). «Πρόκειται για μια αδιάκοπη επιδίωξη συμφωνιών», τόνισε, δείχνοντας ότι το σχέδιο προχωρά με σταθερά βήματα.
Η παρέμβαση της Naftogaz και η ελληνική διάσταση
Ιδιαίτερο βάρος είχε η παρέμβαση του Διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της Naftogaz, Oleksiy Ryabchyn, ο οποίος ευχαρίστησε δημόσια τους συμμετέχοντες για τη στήριξη προς την Ουκρανία. Αναφέρθηκε στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR-ΔΕΠΑ, επισημαίνοντας ότι η συμβολή των ΗΠΑ βοήθησε ώστε τα τιμολόγια του Κάθετου Διαδρόμου να αποκτήσουν ενιαία δομή.
Το πιο ηχηρό μήνυμα; «Τα δεξαμενόπλοια LNG έρχονται για να μας βοηθήσουν να επιβιώσουμε αυτόν τον χειμώνα».
Αμερικανικό LNG μέσω Ρεβυθούσας
Η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία υπεγράφη στις 30 Ιανουαρίου 2026, μεταξύ της ATLANTIC SEE LNG TRADE (με προμηθευτή την BP) και της Naftogaz. Το πρώτο φορτίο θα φτάσει στη Revvithousa LNG Terminal και θα αποσταλεί στην Ουκρανία τον Μάρτιο.
Η διαμετακόμιση θα πραγματοποιηθεί μέσω του Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία), με ανώτατη ποσότητα το 1 εκατ. MWh, υπό την προϋπόθεση αυξημένης χωρητικότητας. Μέχρι πρόσφατα, η διαθέσιμη δυνατότητα κυμαινόταν γύρω στις 700.000 MWh.
Το σημαντικότερο στοιχείο; Η πρώτη εμπορική συμφωνία LNG από τις ΗΠΑ υπογράφηκε ήδη από το 2026 και όχι το 2030, όπως αρχικά είχε ανακοινωθεί. Η επιτάχυνση αυτή ενισχύει ουσιαστικά την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή πύλη
Οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα δεν λειτουργεί απλώς ως χώρα διέλευσης, αλλά ως κομβικός ενεργειακός παίκτης στην ευρύτερη περιοχή. Η Ρεβυθούσα, οι διασυνδέσεις με τα Βαλκάνια και η ενεργός συμμετοχή στις πολυμερείς διαβουλεύσεις διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα.
Σε μια περίοδο όπου η ενέργεια έχει μετατραπεί σε βασικό εργαλείο διπλωματίας και στρατηγικής πίεσης, η Αθήνα φαίνεται να αποκτά ρόλο-κλειδί. Και όπως φάνηκε στο Μόναχο, η συζήτηση δεν αφορά απλώς αγωγούς και φορτία LNG. Αφορά ισορροπίες, επιρροή και την ίδια τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Ευρώπης.