Νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα βρίσκεται προ των πυλών, με την αγορά να εκπέμπει σήμα κινδύνου για περαιτέρω πιέσεις στις τιμές, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή. Εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου προειδοποιούν ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει εύθραυστο και ότι οι αυξήσεις που ήδη ξεκίνησαν ενδέχεται να μην είναι οι τελευταίες.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, τις τελευταίες ημέρες έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται αυξήσεις τιμών σε τουλάχιστον 150 προϊόντα, με ποσοστά που φτάνουν έως και το 19%. Οι περισσότερες από αυτές αναμένεται να έχουν περάσει πλήρως στα ράφια των σούπερ μάρκετ μέχρι το τέλος Μαρτίου, καθώς εξαντλούνται σταδιακά τα υπάρχοντα αποθέματα.
Ποια προϊόντα ακριβαίνουν
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε βασικές κατηγορίες ειδών διατροφής αλλά και σε προϊόντα καθημερινής χρήσης. Συγκεκριμένα, ανατιμήσεις έως 19% σημειώνονται σε θαλασσινά και ψάρια, έως 14% στα αβγά, 11% σε μαρμελάδες, έως 8% σε αποσμητικά, έως 6% σε παγωτά και χαλβά, 5% σε σαλάμι, έως 4% στον ελληνικό καφέ και 4% σε μπισκοτόκρεμες.
Αυξήσεις, μικρότερης κλίμακας αλλά με σημαντικό αποτύπωμα στο οικογενειακό καλάθι, καταγράφονται επίσης στα γαλακτοκομικά προϊόντα (3%), στο ηλιέλαιο (2,4%), στα τυριά (2%) και στα συσκευασμένα κρέατα (1,8%).
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι αυξήσεις αυτές δεν προέρχονται από το σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου, αλλά από μεμονωμένες εταιρείες παραγωγής ή εμπορίας. Ωστόσο, ακόμη και έτσι, η συσσώρευση ανατιμήσεων δημιουργεί νέα πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Πληθωρισμός τροφίμων στο 4,5%
Τα στοιχεία της Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) επιβεβαιώνουν την ανοδική τάση. Ο πληθωρισμός στα προϊόντα διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο στο 4,5%, έναντι 3,6% τον Δεκέμβριο.
Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στις ανατιμήσεις σε ψωμί και προϊόντα αρτοποιίας, στο μοσχάρι, το χοιρινό, το αρνί και το κατσίκι, στα πουλερικά, στα ψάρια και στα θαλασσινά, στα γαλακτοκομικά και στα αυγά, αλλά και σε φρούτα, λαχανικά, σοκολάτες και καφέ. Με άλλα λόγια, σχεδόν σε κάθε βασική κατηγορία του καθημερινού τραπεζιού.
«Κόβουν» ακόμη και από τα βασικά
Η διαρκής πίεση στις τιμές έχει ήδη αλλάξει τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Πολλοί περιορίζουν τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα, στρέφονται σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή κυνηγούν προσφορές και εκπτώσεις.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: 4 στους 10 περιορίζονται αποκλειστικά στα αναγκαία, 2 στους 10 αναβάλλουν ή ακυρώνουν αγορές, ενώ 1 στους 10 δηλώνει ότι δεν διαθέτει χρήματα ούτε για βασικά αγαθά. Την ίδια στιγμή, 9 στους 10 καταναλωτές αναφέρουν ότι δυσκολεύονται εξαιτίας των αυξημένων τιμών στα σούπερ μάρκετ.
Η ακρίβεια δεν αφορά μόνο τα τρόφιμα. Τα ενοίκια, η ενέργεια και τα καύσιμα απορροφούν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, αφήνοντας λιγότερα περιθώρια για το καθημερινό καλάθι.