Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί απότομα από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Το αργό πετρέλαιο Brent κινήθηκε για λίγο πάνω από τα 83-85 δολάρια ανά βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο περίπου 10-15% σε λίγες ημέρες.
Οι αναλυτές λένε ότι οι τιμές ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές βραχυπρόθεσμα, επειδή οι traders τιμολογούν τους κινδύνους εφοδιασμού και τις διακοπές στη ναυτιλία.
Εάν η σύγκρουση επεκταθεί ή διαρκέσει περισσότερο, το πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτοξευθεί πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, σύμφωνα με διάφορες επενδυτικές προοπτικές.
Διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ (ο βασικός παράγοντας)
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι τα Στενά του Ορμούζ, το πιο κρίσιμο σημείο συμφόρησης στη ναυτιλία πετρελαίου στον κόσμο.
Περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου διέρχεται από αυτό το στενό.
Η ναυτιλιακή κίνηση έχει καταρρεύσει έως και 80-90%, με τα δεξαμενόπλοια να αποφεύγουν τη διαδρομή λόγω επιθέσεων και αναλήψεων ασφαλιστικών συμβολαίων.
Περισσότερα από 150 δεξαμενόπλοια περιμένουν στον Κόλπο, αδυνατούν να διέλθουν με ασφάλεια.
Αυτή η αναστάτωση από μόνη της ωθεί τις τιμές ενέργειας υψηλότερα παγκοσμίως.
Άμεσες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές
Η αντίδραση του Ιράν έχει στοχεύσει το ίδιο το ενεργειακό σύστημα:
Απεργίες ή διαταραχές που επηρεάζουν εγκαταστάσεις πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και του Κόλπου.
Επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και λιμενικές υποδομές όπως η Φουτζέιρα.
Αρκετοί παραγωγοί έχουν μειώσει προσωρινά την παραγωγή ή έχουν κλείσει εγκαταστάσεις λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια.
Αυτό εισάγει έναν νέο κίνδυνο: όχι μόνο διαταραχές στη ναυτιλία, αλλά και πραγματικές απώλειες παραγωγής.
Επιπτώσεις φυσικού αερίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου
Οι αγορές φυσικού αερίου αντιδρούν έντονα:
- Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκαν αρχικά έως και ~40%.
- Οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον Κόλπο απειλούνται, καθώς εξαρτώνται επίσης από το Στενό του Ορμούζ.
- Η Ευρώπη και η Ασία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες επειδή εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή.
Χρηματοπιστωτικές αγορές και μετοχές ενέργειας
- Οι παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές υποχώρησαν, ενώ οι μετοχές ενέργειας και τα εμπορεύματα αυξήθηκαν.
- Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αυξάνουν τους φόβους για πληθωρισμό και επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης παγκοσμίως.
- Οι εταιρείες ενέργειας (ειδικά οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και οι εξαγωγείς LNG) επωφελούνται επί του παρόντος από την απότομη αύξηση των τιμών, αλλά οι ευρύτερες αγορές είναι ασταθείς.
Τι αναμένουν οι αναλυτές στη συνέχεια
Οι περισσότερες προβλέψεις βλέπουν αυτήν τη στιγμή τρία πιθανά σενάρια:
Σύντομη σύγκρουση (εβδομάδες)
- Το πετρέλαιο σταθεροποιείται γύρω στα 80–90 δολάρια
- Η ναυτιλία επανεκκινείται σταδιακά
️Παρατεταμένη αναστάτωση στο Ορμούζ
- Πετρέλαιο 100–120 δολάρια
- Αύξηση του πληθωρισμού παγκοσμίως
Περιφερειακός πόλεμος που αφορά παραγωγούς του Κόλπου
- Πετρέλαιο 120–150+ δολάρια
- Σημαντικός κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης
Η αγορά δεν αντιδρά μόνο στο ίδιο το Ιράν — ο πραγματικός κίνδυνος είναι η ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ, το οποίο χειρίζεται ένα τεράστιο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG.