Οριστικό τέλος στο παλιό, κατακερματισμένο σύστημα με τα προκαθορισμένα πακέτα τροφίμων βάζει η κυβέρνηση, προχωρώντας στη θέσπιση ενός νέου, ενιαίου εθνικού συστήματος επισιτιστικής βοήθειας. Με Κοινή Υπουργική Απόφαση της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου, και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, ενεργοποιείται ένα νέο μοντέλο ενίσχυσης μέσω vouchers, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ.
Τα κονδύλια αυτά θα αντληθούν από το Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027» του ΕΣΠΑ, με στόχο να εξαλειφθούν οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και οι διαφορετικές ταχύτητες που παρατηρούνταν ανά Περιφέρεια, προσφέροντας παράλληλα αξιοπρέπεια και ελευθερία επιλογής στους ωφελούμενους.
Πώς θα λειτουργούν τα νέα vouchers και τι εξαιρείται
Η κεντρική φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι η αυτονομία του δικαιούχου. Αντί να λαμβάνουν σακούλες με συγκεκριμένα, προκαθορισμένα είδη, οι ευάλωτοι πολίτες θα έχουν πλέον στα χέρια τους vouchers (σε ηλεκτρονική ή φυσική μορφή), με τα οποία θα μπορούν να αγοράζουν οι ίδιοι ό,τι πραγματικά έχουν ανάγκη, την ώρα που το χρειάζονται.
Η εξαργύρωση θα γίνεται σε συνεργαζόμενα καταστήματα λιανικής, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και άλλα καταστήματα τροφίμων. Ωστόσο, υπάρχει αυστηρός κόφτης: τα κουπόνια δεν μπορούν να εξαργυρωθούν σε μετρητά, ενώ απαγορεύεται ρητά η αγορά καπνικών προϊόντων, αλκοολούχων ποτών ή ειδών τυχερών παιγνίων. Τα vouchers θα έχουν συγκεκριμένη διάρκεια και θα επαναφορτίζονται για όσο διάστημα το νοικοκυριό πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Οι δικαιούχοι και οι κρίσιμες αναδρομικές πληρωμές
Μία από τις πιο σημαντικές ειδήσεις που προκύπτουν από την απόφαση είναι η μέριμνα για το μεταβατικό διάστημα. Όπως διευκρινίζεται, η οικονομική ενίσχυση πρόκειται να καταβληθεί με αναδρομική ισχύ. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι τα ευάλωτα νοικοκυριά θα λάβουν μαζεμένα τα ποσά που δικαιούνται για την περίοδο της μετάβασης στο νέο σύστημα, διασφαλίζοντας ότι δεν θα χαθεί ούτε ένα ευρώ από τη στήριξη που τους αναλογεί.
Όσον αφορά τους δικαιούχους, το νέο σύστημα «κουμπώνει» αυτόματα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ). Όσοι λαμβάνουν ήδη το ΕΕΕ εντάσσονται αυτοδίκαια στο πρόγραμμα της επισιτιστικής βοήθειας. Παράλληλα, αφήνεται ανοιχτό το παράθυρο ένταξης και για άλλα νοικοκυριά που βρίσκονται σε καθεστώς ακραίας φτώχειας, εφόσον υπάρξει η σχετική πιστοποίηση από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων.
Το στίγμα των υπουργών: Αξιοπρέπεια και διαφάνεια
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, αναφερόμενη στη ριζική αυτή μεταρρύθμιση, έδωσε έμφαση στην ενίσχυση της αυτονομίας των ευάλωτων πολιτών.
Δόμνα Μιχαηλίδου: «Η αξιοπρέπεια είναι αδιαπραγμάτευτη για τους συμπολίτες μας που δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα. Με το νέο ενιαίο σύστημα οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ελευθερία επιλογής».
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας υπογράμμισε την οικονομική διάσταση και τη δίκαιη κατανομή των πόρων του ΟΠΕΚΑ.
Νίκος Παπαθανάσης: «Διασφαλίζουμε πως η στήριξη θα φτάνει έγκαιρα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, περιορίζοντας τις ανισότητες και αποφεύγοντας φαινόμενα κοινωνικού στιγματισμού, ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες».
Επιπλέον, τονίζεται ότι το πρόγραμμα δεν εξαντλείται μόνο στην αγορά τροφίμων, αλλά θα συνδυάζεται με συνοδευτικά μέτρα κοινωνικής ένταξης, λειτουργώντας ως γέφυρα για την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και την προώθηση στην αγορά εργασίας.