Άλμα στις τιμές του αμερικανικού αργού και του Brent σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί εδώ και χρόνια καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι ανησυχίες για τη ροή δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν νέα ένταση στις διεθνείς αγορές.
Στις τελευταίες συνεδριάσεις, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate για τον Μάιο έκλεισαν στα 111,54 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 11%. Το Brent διαμορφώθηκε στα 109,03 δολάρια με αύξηση που πλησίασε το 8%. Σύμφωνα με το Reuters, τα προθεσμιακά συμβόλαια κινήθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών, με το Brent να αγγίζει σχεδόν τα 110 δολάρια στις πρωινές συναλλαγές της Παρασκευής 3 Απριλίου.
Οι τιμές spot για το Brent παρουσίασαν ακόμη εντονότερη πίεση, φτάνοντας τα 141,36 δολάρια ανά βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από το 2008. Η διαφορά των 32,33 δολαρίων από τα συμβόλαια Ιουνίου ανέδειξε τις δυσκολίες στην άμεση προσφορά, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει σημαντική διαταραχή στη ροή φυσικών φορτίων.
Ανησυχίες για τη στενότητα προσφοράς
Η Αμρίτα Σεν από την Energy Aspects σημείωσε ότι η εικόνα που παρουσιάζουν τα futures δεν αποτυπώνει πλήρως τις συνθήκες στην πραγματική αγορά. Όπως δήλωσε «Η τιμή των futures δημιουργεί σχεδόν μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο πιεστική». Πρόσθεσε ακόμη «Η εικόνα υπάρχει, αλλά οι χρηματοπιστωτικές αγορές σχεδόν αποκρύπτουν την πραγματική στενότητα που εμφανίζεται παντού αλλού».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron Μάικ Γουίρθ είχε επίσης προειδοποιήσει ότι η αγορά λειτουργεί με «περιορισμένες πληροφορίες» και «αντιλήψεις», επισημαίνοντας ότι οι τιμές των futures δεν αντανακλούν πλήρως τον αντίκτυπο της κρίσης.
Απειλές Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε διάγγελμα στο οποίο απέδωσε την άνοδο των τιμών στο «ιρανικό καθεστώς που εξαπολύει παράλογες τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον εμπορικών δεξαμενόπλοιων και γειτονικών χωρών που δεν έχουν καμία σχέση με τη σύγκρουση». Ο Τραμπ τόνισε ότι οι ΗΠΑ θα «πλήξουν» το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά» μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη «συνεχίζονται». Ολοκλήρωσε την τοποθέτησή του λέγοντας «Θα ολοκληρώσουμε το έργο και θα το ολοκληρώσουμε πολύ γρήγορα».
Πίεση στην εγχώρια αγορά καυσίμων
Οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές επηρεάζουν και την ελληνική αγορά, με τον πρώην πρόεδρο της ΠΟΠΕΚ Γιώργο Ασματόγλου να περιγράφει τη λειτουργία των πρατηρίων στην περιφέρεια ως «μη βιώσιμη». Όπως δήλωσε στα Παραπολιτικά 90,1, η επιβολή προστίμων για υπερβάσεις στο πλαφόν έχει επιβαρύνει περαιτέρω έναν ήδη πιεσμένο κλάδο, ενώ η κίνηση στα πρατήρια έχει μειωθεί κατά 20% έως 30%.
Ο κ. Ασματόγλου τόνισε πως «Πράγματι υπήρξαν υπερβάσεις του πλαφόν. Ωστόσο, το ίδιο το πλαφόν, όπως έχει σχεδιαστεί, δεν είναι εφαρμόσιμο για την περιφέρεια και ιδιαίτερα για τη νησιωτική Ελλάδα. Με τα σημερινά δεδομένα κερδοφορίας, πολλά πρατήρια οδηγούνται σε μη βιώσιμη λειτουργία». Συμπλήρωσε ακόμη «Στα μεγάλα αστικά κέντρα ίσως το μέτρο να μπορεί να λειτουργήσει. Στην περιφέρεια όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί». Σχετικά με την κριτική περί τεχνητών αυξήσεων, απάντησε «Δεν υπάρχει καπέλο – λειτουργούμε σε ελεύθερη αγορά» και πρόσθεσε «δεν είναι έτσι. Βρισκόμαστε σε μια ελεύθερη οικονομία και κάθε επιχείρηση ρυθμίζει την κερδοφορία της ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της».
Καθημερινές οι αυξήσεις
Για το πετρέλαιο κίνησης, ο κ. Ασματόγλου ανέφερε ότι οι ανατιμήσεις φτάνουν τα 3,5 λεπτά την ημέρα και προειδοποίησε πως αυτό επηρεάζει το συνολικό κόστος παραγωγής και μεταφοράς προϊόντων. Εξήγησε επίσης ότι το επίδομα των 20 λεπτών έχει ουσιαστικά περιοριστεί «Το επίδομα των 20 λεπτών στην ουσία έχει γίνει 10 λεπτά, καθώς οι αυξήσεις των τελευταίων ημερών το έχουν απορροφήσει».
Μεταξύ άλλων, σημείωσε ότι η αμόλυβδη κυμαίνεται στα 2,05 με 2,10 ευρώ στα μεγάλα αστικά κέντρα και φτάνει έως τα 2,30 ευρώ στα νησιά, ενώ το πετρέλαιο κίνησης προσεγγίζει ή ξεπερνά τα 2 ευρώ εκτός πόλεων. Υπογράμμισε ότι στη νησιωτική Ελλάδα υπάρχει καθυστέρηση στις αναπροσαρμογές λόγω του τρόπου ανεφοδιασμού, δημιουργώντας επιπλέον στρεβλώσεις.
Προοπτικές και ανησυχίες για τις επόμενες εβδομάδες
Ο κ. Ασματόγλου εμφανίστηκε επιφυλακτικός για την εξέλιξη της κατάστασης, λέγοντας «Οι διεθνείς εξελίξεις και η αβεβαιότητα λόγω γεωπολιτικών εντάσεων δεν επιτρέπουν ασφαλείς προβλέψεις. Δεν μπορούμε να πούμε πού θα σταματήσει αυτή η κατάσταση». Δεν απέκλεισε μάλιστα περαιτέρω άνοδο, επισημαίνοντας ότι «ακούγονται εκτιμήσεις για 2,5 ευρώ στα μεγάλα αστικά κέντρα, κάτι που θα σήμαινε ακόμη υψηλότερες τιμές στην περιφέρεια». Αναφερόμενος στην πασχαλινή περίοδο πρόσθεσε ότι η αύξηση των διεθνών τιμών περιορίζει τις πιθανότητες σημαντικής αποκλιμάκωσης.