Σε τροχιά αναθεώρησης μπαίνουν οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ελληνική οικονομία το 2026, καθώς η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τις αρχικές εκτιμήσεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο προσαρμόζει ήδη τα βασικά σενάρια, ενόψει της κατάθεσης της ετήσιας έκθεσης προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 30 Απριλίου.
Πιο αργή ανάπτυξη και επιστροφή του πληθωρισμού
Οι νέες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2026 θα κινηθεί κοντά στο 2%, χαμηλότερα από τον στόχο 2,4% που είχε τεθεί στον Προϋπολογισμό. Παράλληλα, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στο 3%, αντί να αποκλιμακωθεί στο 2,2% όπως προέβλεπε το βασικό σενάριο.
Η ανατροπή αυτή αποδίδεται κυρίως στις πιέσεις που ασκεί η ενεργειακή κρίση, αλλά και στις διαταραχές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής και κατανάλωσης.
Διεθνές κύμα αναθεωρήσεων
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Σε παγκόσμιο επίπεδο, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά πλέον ανάπτυξη 1,8% για τη χώρα, ενώ το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής τοποθετεί τον πήχη στο 2%.
Αντίστοιχα, η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε την πρόβλεψή της για ανάπτυξη στο 1,9% και για πληθωρισμό στο 3,1%, επιβεβαιώνοντας την επιδείνωση του οικονομικού περιβάλλοντος λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας.
Το «ακραίο σενάριο» που έγινε πραγματικότητα
Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2026 είχε βασιστεί σε μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 62,4 δολάρια το βαρέλι, ενσωματώνοντας ωστόσο και ένα δυσμενές σενάριο με τιμές έως και 50% υψηλότερες.
Σήμερα, αυτό το σενάριο δεν είναι πλέον υποθετικό. Η τιμή του Brent κινείται ήδη πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης να δείχνουν διατήρηση υψηλών επιπέδων για το υπόλοιπο του έτους.
Προειδοποίηση ΟΗΕ για παγκόσμια αγροδιατροφική κρίση αν παραταθεί το κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ
Με βάση αυτό το πλαίσιο, οι αρχικές προβλέψεις επιβεβαιώνονται ως υπεραισιόδοξες, καθώς το μοντέλο του Προϋπολογισμού προέβλεπε σε τέτοιες συνθήκες ανάπτυξη κοντά στο 1,9% και πληθωρισμό άνω του 3%.
Ανθεκτικότητα με «αστερίσκους»
Παρά τη δυσμενή συγκυρία, η ελληνική οικονομία εμφανίζει σημάδια ανθεκτικότητας. Οι δημοσιονομικές επιδόσεις παραμένουν ισχυρές, με πρωτογενή πλεονάσματα και συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Ωστόσο, η νέα πραγματικότητα θέτει σαφή όρια στις προσδοκίες. Η ενεργειακή ακρίβεια, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και η γεωπολιτική ένταση διαμορφώνουν ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον, στο οποίο η ανάπτυξη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από εξωγενείς παράγοντες.
Το κρίσιμο ορόσημο της 30ής Απριλίου
Οι οριστικές εκτιμήσεις θα παρουσιαστούν με την κατάθεση της έκθεσης προόδου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 30 Απριλίου, ενώ νωρίτερα, στις 22 Απριλίου, θα ανακοινωθούν τα τελικά στοιχεία για την πορεία της οικονομίας το 2025.
Το νέο οικονομικό τοπίο που διαμορφώνεται δείχνει ξεκάθαρα ότι η γεωπολιτική αστάθεια δεν αποτελεί απλώς εξωτερικό παράγοντα, αλλά καθοριστική μεταβλητή για την πορεία της ελληνικής οικονομίας το επόμενο διάστημα.