Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί πλέον τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή σχεδόν με το ίδιο ενδιαφέρον που παρακολουθεί και τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι η πορεία του πολέμου, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και η επιμονή του πληθωρισμού θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τόσο τις δυνατότητες όσο και το πολιτικό αποτύπωμα των μέτρων που θα ανακοινώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Η βασική ανησυχία της κυβέρνησης είναι ότι η ακρίβεια κινείται πλέον ταχύτερα από τις παρεμβάσεις στήριξης. Οσο παραμένει ασταθής η κατάσταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και οι διεθνείς αγορές ενέργειας λειτουργούν υπό καθεστώς πίεσης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος οι όποιες παροχές να εξανεμιστούν πριν φτάσουν πραγματικά στα νοικοκυριά.
Τα δύο ταμεία: άμεση στήριξη και «καλάθι» ΔΕΘ
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το οικονομικό επιτελείο κινείται αυτή τη στιγμή σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά τις άμεσες παρεμβάσεις ανάσχεσης της ακρίβειας μέσα στο 2026 και το δεύτερο το μεγαλύτερο πακέτο μέτρων που σχεδιάζεται για τη ΔΕΘ και θα αφορά κυρίως το 2027.
Δημοσκόπηση Pulse: Στο 29,5% η ΝΔ με προβάδισμα 15 μονάδων από το «ακούνητο» ΠΑΣΟΚ – Τα ποσοστά Τσίπρα, Σαμαρά και Καρυστιανού
Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται σενάρια επαναφοράς ή επέκτασης εργαλείων τύπου fuel pass, market pass και ενεργειακών επιδοτήσεων, εφόσον συνεχιστεί η άνοδος στις τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας. Στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν ήδη παρεμβάσεις για τους οδηγούς ΙΧ και τις μικρές επιχειρήσεις μεταφορών, ενώ ανοιχτό παραμένει και το ενδεχόμενο πρόσθετων ενισχύσεων σε ευάλωτα νοικοκυριά μέσω επιδοτήσεων κατανάλωσης.
Η συνέχιση της επιδότησης στο diesel κίνησης θεωρείται σχεδόν βέβαιη για τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού, καθώς οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και οι πιέσεις στην αγορά εντείνονται.
Ο πληθωρισμός «τρώει» τις αυξήσεις
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι, παρά τις αυξήσεις σε μισθούς και εισοδήματα, ο πληθωρισμός συνεχίζει να απορροφά μεγάλο μέρος της ενίσχυσης των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με οικονομικά στοιχεία που εξετάζει το Μαξίμου, η ονομαστική αύξηση των εισοδημάτων δεν μεταφράζεται αυτόματα σε πραγματική βελτίωση της αγοραστικής δύναμης. Οι αυξήσεις σε ενέργεια, τρόφιμα, ενοίκια και μεταφορές συνεχίζουν να περιορίζουν σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Ιδιαίτερα ανησυχητική θεωρείται η νέα άνοδος του πληθωρισμού πάνω από το 4%, με βασικό μοχλό τα καύσιμα και την ενέργεια. Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι, αν συνεχιστεί αυτή η τάση, θα χρειαστούν πρόσθετες παρεμβάσεις ακόμη και πριν από τη ΔΕΘ.
Το μεγάλο πακέτο του Σεπτεμβρίου
Το βασικό πολιτικό στοίχημα, πάντως, παραμένει το πακέτο μέτρων που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός τον Σεπτέμβριο στη Θεσσαλονίκη. Το ύψος και το εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθούν από τρεις κρίσιμους παράγοντες: τα φορολογικά έσοδα, την πορεία του τουρισμού και φυσικά την εξέλιξη της διεθνούς ενεργειακής κρίσης.
Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται ήδη φορολογικές ελαφρύνσεις για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς και πρόσθετες παρεμβάσεις υπέρ των συνταξιούχων.
Μεταξύ των βασικών σεναρίων βρίσκεται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, μέτρο που θα αφορά εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις και θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τις μικρομεσαίες εταιρείες που συνεχίζουν να επιβαρύνονται με σταθερούς φόρους ανεξάρτητα από την κερδοφορία τους.
Παράλληλα εξετάζεται και νέα μείωση της προκαταβολής φόρου, κυρίως για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, καθώς το μέτρο θεωρείται μόνιμη πηγή ασφυξίας για την αγορά.
Οι εκλογές στο πίσω μέρος του μυαλού
Παρότι η κυβέρνηση επιμένει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με καθαρά οικονομικά κριτήρια, στο πολιτικό παρασκήνιο θεωρείται δεδομένο ότι οι τελικές επιλογές θα επηρεαστούν και από το κλίμα των δημοσκοπήσεων αλλά και από τον εκλογικό σχεδιασμό του Μαξίμου.
Το κυβερνητικό επιτελείο γνωρίζει ότι η ακρίβεια παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά και ταυτόχρονα το πιο επικίνδυνο πολιτικό μέτωπο για τη Νέα Δημοκρατία. Γι’ αυτό και η ΔΕΘ του 2026 αντιμετωπίζεται ήδη ως κομβικός σταθμός όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτικά.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: θα προλάβουν οι παροχές τον πληθωρισμό ή ο πληθωρισμός θα προλάβει τις παροχές;