Με δύο σημαντικές βελτιώσεις αλλά και αυστηρούς όρους διασφάλισης των οφειλών έρχεται η νέα ρύθμιση για τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 72 δόσεις, η οποία αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στον Ιούνιο μέσω του ΚΕΑΟ.
Η διάταξη αφορά ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο της κυβέρνησης με τα έκτακτα μέτρα στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ, τα οποία ανακοινώθηκαν μετά το υπερπλεόνασμα του 2025.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δώσει «ανάσα» σε χιλιάδες οφειλέτες, κυρίως επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, ωστόσο συνοδεύεται από αυστηρή εποπτεία και αυξημένες ασφαλιστικές δικλείδες για την είσπραξη των χρεών.
Οι δύο βασικές αλλαγές στη ρύθμιση
Η πρώτη αλλαγή δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες να εντάξουν στις 72 δόσεις ακόμη και οφειλές που βρίσκονται σήμερα σε καθεστώς αναστολής πληρωμής. Μέχρι τώρα, τα συγκεκριμένα χρέη μπορούσαν να ρυθμιστούν μόνο μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων.
Με τη νέα πρόβλεψη, ο οφειλέτης θα μπορεί κατά την αίτηση υπαγωγής να ζητήσει να μπουν όλα τα χρέη στην ίδια ρύθμιση, μειώνοντας σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση.
Η δεύτερη βελτίωση αφορά την πρώτη δόση της ρύθμισης. Πλέον, θα μπορούν να συνυπολογίζονται ποσά που εισπράττονται μέσω κατασχέσεων ή άλλων πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης μετά την υποβολή της αίτησης. Έτσι, διευκολύνεται η ενεργοποίηση της ρύθμισης ακόμη και για οφειλέτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με μέτρα είσπραξης.
Υποθήκες και συμψηφισμοί ακόμη και μετά τη ρύθμιση
Το στοιχείο που ξεχωρίζει στο νέο καθεστώς είναι ότι οι ασφαλιστικοί φορείς διατηρούν τη δυνατότητα να λαμβάνουν μέτρα διασφάλισης της οφειλής ακόμη και μετά την υπαγωγή του οφειλέτη στις 72 δόσεις.
Συγκεκριμένα, θα μπορούν:
- να εγγράφουν υποθήκες σε ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία,
- να μπλοκάρουν τη χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας για μεταβιβάσεις ακινήτων,
- να προχωρούν σε συμψηφισμό απαιτήσεων του οφειλέτη από το Δημόσιο έως το ύψος του χρέους.
Ουσιαστικά, το Δημόσιο αποκτά τη δυνατότητα να πιέζει για ταχύτερη αποπληρωμή, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να λειτουργήσουν ως εγγύηση.
Χωρίς μείωση στις προσαυξήσεις
Παρά τις αλλαγές, η ρύθμιση έχει και ένα βασικό μειονέκτημα: δεν προβλέπει κανένα «κούρεμα» προσαυξήσεων ή τόκων, ακόμη και εάν ο οφειλέτης εξοφλήσει νωρίτερα το σύνολο του χρέους.
Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό κόστος παραμένει υψηλό για όσους έχουν παλιές και μεγάλες οφειλές.
Οι προϋποθέσεις για ένταξη στις 72 δόσεις
Για να ενταχθεί κάποιος στη ρύθμιση, θα πρέπει:
- να μην έχει νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές από 1/1/2024 και μετά,
- ή, αν υπάρχουν νεότερα χρέη, να τα έχει ήδη ρυθμίσει μέσω πάγιας ρύθμισης έως 24 δόσεων.
Παράλληλα:
- η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ,
- η βασική οφειλή επιβαρύνεται με επιτόκιο περίπου 5,5%,
- κάθε καθυστέρηση δόσης συνεπάγεται πρόσθετη προσαύξηση.
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του ΚΕΑΟ, ενώ για τις οφειλές προς το ΝΑΤ η διαδικασία θα γίνεται απευθείας στο Ταμείο.
Πότε χάνεται η ρύθμιση
Ο οφειλέτης χάνει το δικαίωμα της ρύθμισης εάν:
- δεν πληρώσει δύο συνεχόμενες δόσεις,
- αφήσει νέες οφειλές αρρύθμιστες κατά τη διάρκεια της ρύθμισης.
Σε αυτή την περίπτωση, το σύνολο του υπολοίπου καθίσταται άμεσα απαιτητό και επανέρχονται όλα τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Τα οφέλη για όσους παραμείνουν συνεπείς
Όσοι τηρούν κανονικά τη ρύθμιση αποκτούν σημαντικά ευεργετήματα:
- ασφαλιστική ενημερότητα,
- «πάγωμα» ποινικών διώξεων,
- αναστολή κατασχέσεων και αναγκαστικών μέτρων,
- διακοπή εκτέλεσης ποινών που σχετίζονται με ασφαλιστικές οφειλές.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση, ενώ η πλατφόρμα των αιτήσεων εκτιμάται ότι θα ανοίξει μέσα στον Ιούνιο.