Το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026» αλλάζει τον χάρτη της στεγαστικής πολιτικής, καθώς προβλέπει επιδότηση έως και 36.000 ευρώ ανά κατοικία για ανακαινίσεις, επισκευές και ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις. Με συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και ποσοστά ενίσχυσης που μπορούν να φτάσουν ακόμη και το 95% της συνολικής δαπάνης, το πρόγραμμα στοχεύει κυρίως σε παλιά ακίνητα που είτε παραμένουν κλειστά είτε κατοικούνται από ιδιοκτήτες που αδυνατούν να τα αναβαθμίσουν οικονομικά.
Η ενεργοποίηση του προγράμματος μεταφέρεται τελικά για τον Σεπτέμβριο του 2026 και θα πραγματοποιηθεί σε δύο διαδοχικές φάσεις, καθώς κρίθηκε αναγκαίο να ολοκληρωθεί πρώτα το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», το οποίο πήρε παράταση έως το τέλος Αυγούστου.
Γιατί καθυστερεί το «Ανακαινίζω 2026»
Η μετάθεση της έναρξης συνδέεται άμεσα με την παράταση που δόθηκε στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ». Αρχικά, το πρόγραμμα αγοράς κατοικίας επρόκειτο να ολοκληρωθεί στις 2 Ιουνίου, ωστόσο αποφασίστηκε να παραμείνει ανοικτό έως τα τέλη Αυγούστου, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να έχουν περισσότερο χρόνο να εντοπίσουν ακίνητο, να ολοκληρώσουν τους ελέγχους και να υπογράψουν συμβάσεις δανείων.
Η παράταση αυτή επηρεάζει συνολικά τον σχεδιασμό της στεγαστικής πολιτικής, καθώς η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα καλείται να διαχειριστεί δανειακά κεφάλαια ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σε συνεργασία με τις εμπορικές τράπεζες.
Τι προβλέπει το πρόγραμμα «Ανακαινίζω»
Το πρόγραμμα αφορά κατοικίες με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 και επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα. Ο βασικός στόχος είναι διπλός: αφενός να αναβαθμιστούν ενεργειακά χιλιάδες παλιά σπίτια και αφετέρου να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών στην αγορά.
Η επιδότηση θα καλύπτει ένα πολύ μεγάλο μέρος των εργασιών, με το ύψος της ενίσχυσης να διαφοροποιείται ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του ιδιοκτήτη και το είδος των παρεμβάσεων.
Για τις γενικές εργασίες ανακαίνισης, τα ποσοστά επιδότησης θα κυμαίνονται από 60% έως 90%, ενώ για τις ενεργειακές παρεμβάσεις από 20% έως 40%. Συνολικά, το ανώτατο ποσό ενίσχυσης μπορεί να φτάσει τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Στις επιλέξιμες εργασίες περιλαμβάνονται:
- ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου,
- αντικατάσταση κουφωμάτων,
- ηλεκτρολογικές και υδραυλικές παρεμβάσεις,
- αντικατάσταση παλιών κλιματιστικών,
- εγκατάσταση αντλιών θερμότητας,
- τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα,
- ήπιες ενεργειακές βελτιώσεις.
Η φιλοσοφία του προγράμματος είναι πιο ευέλικτη σε σχέση με παλαιότερες δράσεις τύπου «Εξοικονομώ», καθώς επιτρέπει ουσιαστικές επισκευές που βελτιώνουν άμεσα τη λειτουργικότητα και την κατοικησιμότητα των ακινήτων.
Πώς θα λειτουργήσουν οι δύο φάσεις του προγράμματος
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρόγραμμα θα «τρέξει» σε δύο στάδια.
Η πρώτη φάση θα αφορά κλειστά ακίνητα που παραμένουν εκτός αγοράς για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση, οι ιδιοκτήτες που θα λάβουν την επιδότηση θα πρέπει να δεσμευτούν ότι το ακίνητο θα διατεθεί προς ενοικίαση για τουλάχιστον πέντε χρόνια με σταθερό ενοίκιο.
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να αυξήσει την προσφορά κατοικιών σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης και αυξημένων ενοικίων.
Η δεύτερη φάση θα επεκταθεί και στις ιδιοκατοικούμενες κατοικίες, δίνοντας τη δυνατότητα και σε οικογένειες που κατοικούν σε παλιά σπίτια να πραγματοποιήσουν εκτεταμένες ανακαινίσεις με υψηλή κρατική επιδότηση.
Ποια είναι τα εισοδηματικά κριτήρια
Τα κριτήρια ένταξης αναμένεται να είναι πιο «χαλαρά» σε σχέση με προηγούμενα προγράμματα, ώστε να καλυφθεί μεγαλύτερο μέρος της μεσαίας τάξης.
Για άγαμους, το ετήσιο εισόδημα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 25.000 ευρώ.
Για έγγαμους χωρίς παιδιά, το όριο ανεβαίνει στις 35.000 ευρώ.
Για οικογένειες με παιδιά, προβλέπεται προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί.
Παράλληλα, τίθεται και περιουσιακό κριτήριο, καθώς η συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ.
Ποιοι ιδιοκτήτες θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Για να ενταχθεί ένας ιδιοκτήτης στο πρόγραμμα, θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον το 50% της πλήρους κυριότητας ή της επικαρπίας του ακινήτου.
Επιπλέον, το ακίνητο θα πρέπει:
- να βρίσκεται σε οικιστική περιοχή,
- να έχει επιφάνεια έως 120 τ.μ.,
- να διαθέτει οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990,
- να δηλώνεται ως κλειστό για τουλάχιστον τρία χρόνια, όπου απαιτείται.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση θεωρείται κομβική για την πρώτη φάση, καθώς το κράτος επιδιώκει να επιστρέψουν χιλιάδες κλειστές κατοικίες στην αγορά ενοικίασης.
Από πού προέρχονται τα 500 εκατ. ευρώ
Οι πόροι του προγράμματος προέρχονται από το ΕΣΠΑ 2021-2027, μέσω ανακατεύθυνσης κονδυλίων προς τη νέα ευρωπαϊκή προτεραιότητα που αφορά την προσιτή στέγη.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, χαρακτήρισε το πρόγραμμα «πρωτοποριακό για την Ευρωπαϊκή Ένωση», επισημαίνοντας ότι συνδυάζει στεγαστική πολιτική, κοινωνική προστασία και ενεργειακή αναβάθμιση.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι μέσω του «Ανακαινίζω 2026» θα αναβαθμιστούν δεκάδες χιλιάδες παλιές κατοικίες, ενώ παράλληλα θα αυξηθεί η διαθεσιμότητα σπιτιών προς ενοικίαση σε μια αγορά που αντιμετωπίζει έντονο πρόβλημα προσφοράς.