Η καθημερινότητα αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, και η εικόνα ενός καταναλωτή που ψάχνει κέρματα στο ταμείο ενός σούπερ μάρκετ φαντάζει πλέον όλο και πιο μακρινή. Τα χαρτονομίσματα δίνουν σταδιακά τη θέση τους στο ψηφιακό χρήμα, μεταμορφώνοντας ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις καθημερινές αγορές και την προσωπική μας αποταμίευση. Η χώρα ακολουθεί με τεράστια ταχύτητα την παγκόσμια τάση, οδηγώντας την τοπική οικονομία σε μια νέα, αμιγώς ψηφιακή πραγματικότητα όπου οι φυσικές συναλλαγές μειώνονται δραστικά κάθε χρόνο.
Η μετάβαση ξεκίνησε δειλά, αλλά η πρόσφατη υγειονομική κρίση και τα αυστηρά νομοθετικά μέτρα λειτούργησαν ως ο απόλυτος καταλύτης. Σήμερα, τα τερματικά POS βρίσκονται κυριολεκτικά παντού, από τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της πρωτεύουσας μέχρι τα μικρά περίπτερα της γειτονιάς. Οι πολίτες χρησιμοποιούν ασταμάτητα τις χρεωστικές κάρτες τους και τα ψηφιακά πορτοφόλια, τα οποία είναι πλέον ενσωματωμένα στα έξυπνα κινητά τους τηλέφωνα, για την παραμικρή αγορά, όπως έναν πρωινό καφέ ή ένα απλό εισιτήριο μέσων μαζικής μεταφοράς.
Συσκευή POS σε εμπορικό κατάστημα.
(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
Αυτή η πρωτοφανής ευκολία δημιουργεί μια ψευδαίσθηση αμεσότητας, καθώς η συναλλαγή ολοκληρώνεται αθόρυβα σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Οι συστημικές τράπεζες προωθούν διαρκώς τις ηλεκτρονικές πληρωμές, προσφέροντας δελεαστικά προγράμματα επιβράβευσης που πείθουν τον καταναλωτή να αφήσει το παραδοσιακό πορτοφόλι του στο σπίτι.
Η ευκολία απέναντι στην ασφάλεια των δεδομένων
Η τεχνολογική άνεση, ωστόσο, φέρνει μαζί της πολύπλοκα νέα ερωτήματα. Η μετατροπή κάθε αγοράς σε ένα ανεξίτηλο ψηφιακό ίχνος γεννά απόλυτα δικαιολογημένες ανησυχίες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Οι πολυεθνικές εταιρείες τεχνολογίας και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα καταγράφουν κάθε μας κίνηση, δημιουργώντας αναλυτικά, ακριβή προφίλ καταναλωτικής συμπεριφοράς.
Η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον το μεγαλύτερο και πιο κρίσιμο στοίχημα της εποχής, καθώς οι ψηφιακές απάτες εξελίσσονται και μεταλλάσσονται διαρκώς. Ένα οικονομικό σύστημα που βασίζεται αποκλειστικά στο άυλο χρήμα παραμένει εξαιρετικά ευάλωτο σε απρόβλεπτες τεχνικές βλάβες ή συντονισμένες κακόβουλες επιθέσεις. Μια τέτοια κατάσταση αφήνει τους πολίτες εντελώς εκτεθειμένους σε περίπτωση μιας ξαφνικής κατάρρευσης των τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
Pixabay
Παρά τη σαρωτική τεχνολογική πρόοδο, μια πλήρως cashless κοινωνία δεν βρίσκεται προ των πυλών χωρίς να συναντά σοβαρά εμπόδια. Οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες διατηρούν ισχυρούς, σχεδόν συναισθηματικούς δεσμούς με τα μετρητά, θεωρώντας τα το απόλυτο συνώνυμο της οικονομικής ασφάλειας και του προσωπικού ελέγχου.
Η πλήρης και βίαιη κατάργηση των φυσικών χρημάτων κινδυνεύει να αποκλείσει τους τεχνολογικά αναλφάβητους ανθρώπους και τους οικονομικά ευάλωτους πολίτες, οι οποίοι συχνά δεν διαθέτουν καμία απολύτως πρόσβαση στο σύγχρονο τραπεζικό σύστημα.
Η χρυσή ισορροπία παραμένει το μεγάλο ζητούμενο της επόμενης μέρας. Η κοινωνία βαδίζει σταθερά και αμετάκλητα προς την πλήρη ψηφιοποίηση, αλλά τα φυσικά χρήματα θα συνεχίσουν πιθανότατα να συνυπάρχουν ως μια απαραίτητη δικλείδα ασφαλείας.
Το οριστικό τέλος των μετρητών δεν θα έρθει με έναν αυστηρό, ξαφνικό νόμο, αλλά θα προκύψει μέσα από τη σταδιακή, οργανική αλλαγή των καθημερινών μας συνηθειών.