Η στρατηγική της Ελλάδας χαρακτηρίζεται από «ενεργειακό ρεαλισμό», υπογραμμίζει ο Σταύρος Παπασταύρου, σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο “Atlantic Council”, υποστηρίζοντας ότι η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια πέρα πρέπει να διασφαλίζει την ασφάλεια εφοδιασμού, την ανταγωνιστικότητα, την οικονομικά προσιτή ενέργεια και την κοινωνική συνοχή. Τονίζει παράλληλα ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει στο ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης ως μια χώρα που προσφέρει λύσεις.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει το ρόλο μιας στρατηγικής ενεργειακής γέφυρας μεταξύ της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου και των Ηνωμένων Πολιτειών, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο, τον οποίο χαρακτηρίζει εμβληματική πρωτοβουλία που μετασχηματίζει την ενεργειακή αρχιτεκτονική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον Στ. Παπασταύρου, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί από τελικό σημείο εισαγωγής ενέργειας σε δυναμικό διαμετακομιστικό κόμβο, συμβάλλοντας στον στρατηγικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, μέσω της αύξησης των εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, LNG, και της ενίσχυσης της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.
Μιλώντας για την απήχηση που έχουν οι κινήσεις της Ελλάδας διεθνώς, ο Σταύρος Παπασταύρου κάνει αναφορά στην αναδημοσίευση από τον Ντόναλντ Τραμπ δηλώσεων για την ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας και τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία, υποστηρίζοντας ότι η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αυξανόμενη αναγνώριση της χώρας ως αξιόπιστου εταίρου στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο «ενεργειακός ρεαλισμός»
Εξηγώντας το δόγμα του ενεργειακού ρεαλισμού, ο υπουργός επισημαίνει ότι η Ευρώπη οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στους στόχους της απανθρακοποίησης, διασφαλίζοντας όμως ότι ο ρυθμός και ο σχεδιασμός της μετάβασης δεν θα υπονομεύσουν την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική συνοχή ή την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Στο άρθρο του, συνδέει τα παραπάνω με τις πρόσφατες συμφωνίες της Ελλάδας με την ExxonMobil και τη Chevron για τη διεξαγωγή ερευνών για υδρογονάνθρακες, υποστηρίζοντας ότι συνιστούν απομάκρυνση από την ενεργειακή μετάβαση, αλλά μέρος μιας ρεαλιστικής προσέγγισης που μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια, στη μείωση της εξάρτησης και στην οικονομική ανάπτυξη κατά τη μεταβατική περίοδο.
Εξάλλου, αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από τον λιγνίτη, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν πλέον κεντρικό πυλώνα, καλύπτοντας πάνω από το 50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα. Όπως αναφέρει, ο συνδυασμός ανανεώσιμων πηγών με ευέλικτες πηγές, όπως το φυσικό αέριο, η αποθήκευση ενέργειας και τα ισχυρότερα δίκτυα, μπορεί να δημιουργήσει ένα καθαρότερο, πιο ανθεκτικό και πιο αξιόπιστο σύστημα.
Η στρατηγική της Ελλάδας
Όσον αφορά στους άξονες της ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής, σύμφωνα με τον υπουργό αυτοί είναι:
- Η επιτάχυνση των ερευνών για υδρογονάνθρακες.
- Η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και τον μετασχηματισμό του ενεργειακού μείγματος.
- Η προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου.
- Η ενίσχυση των περιφερειακών συνεργασιών, με ιδιαίτερη έμφαση στο σχήμα 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ).
Για το σχήμα 3+1, ο υπουργός τονίζει ότι η ενεργειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της περιφερειακής σταθερότητας. Όπως αναφέρει, η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών προωθεί τον διάλογο, τις επενδύσεις και έργα κοινού ενδιαφέροντος, λειτουργώντας ως παράδειγμα του πώς η ενέργεια μπορεί να αποτελέσει καταλύτη συνεργασίας και όχι σύγκρουσης.
Ο Σταύρος Παπασταύρου κάνει, τέλος, ειδική αναφορά στη ναυτιλία και σημειώνει ότι αν και ευθύνεται για λιγότερο από το 3% των παγκόσμιων εκπομπών ρύπων, έχει συχνά βρεθεί αντιμέτωπη με δυσανάλογα υψηλό ρυθμιστικό κόστος, γεγονός, που όπως εκτιμά, δημιουργεί κινδύνους για τη διεθνή ανταγωνιστικότητα, χωρίς κατ’ ανάγκη να αποφέρει αντίστοιχα παγκόσμια περιβαλλοντικά οφέλη.