Νέες δυνατότητες για τη ρύθμιση οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία αναμένεται να αποκτήσουν μέσα στον Ιούνιο χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις, καθώς η κυβέρνηση προωθεί ένα ευρύ πακέτο παρεμβάσεων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, το οποίο πλέον ξεπερνά τα 240 δισ. ευρώ. Στόχος των νέων μέτρων είναι να διευκολυνθούν όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους, προσφέροντας περισσότερες επιλογές ρύθμισης, μεγαλύτερη προστασία της κύριας κατοικίας και βελτιωμένες δυνατότητες αποκατάστασης της οικονομικής τους θέσης.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων;
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη νέα ρύθμιση αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος Ιουνίου. Η ρύθμιση αφορά ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν εξοφληθεί ή να βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση. Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν υποβάλει τις απαιτούμενες φορολογικές δηλώσεις των τελευταίων ετών και να είναι συνεπείς στις τρέχουσες φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84% σε ετήσια βάση.
Η διατήρηση της ρύθμισης συνοδεύεται από σημαντικά οφέλη για τους οφειλέτες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η χορήγηση φορολογικής ενημερότητας, η αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, καθώς και η αναστολή ποινικών διώξεων που σχετίζονται με οφειλές προς το Δημόσιο.
Τι αλλάζει στον εξωδικαστικό μηχανισμό;
Παράλληλα με τη νέα ρύθμιση δόσεων, επεκτείνεται και η πρόσβαση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών.
Το κατώτατο όριο χρεών για την ένταξη μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για περισσότερους μικροοφειλέτες να αξιοποιήσουν τη διαδικασία.
Μέσω του εξωδικαστικού, τα χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να αποπληρωθούν σε έως και 240 μηνιαίες δόσεις, με σταθερό επιτόκιο 3%.
Σε αντίθεση με τη ρύθμιση των 72 δόσεων, η διαδικασία εξετάζει συνολικά το οικονομικό προφίλ του οφειλέτη. Λαμβάνονται υπόψη τα εισοδήματα, η ακίνητη περιουσία, οι τραπεζικές καταθέσεις και οι λοιπές οικονομικές υποχρεώσεις, γεγονός που απαιτεί συναίνεση για άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου.
Το βασικό πλεονέκτημα του μηχανισμού είναι ότι μπορεί να προβλέπει όχι μόνο επιμήκυνση της αποπληρωμής, αλλά και «κούρεμα» τόκων, προσαυξήσεων ή ακόμη και μέρους της βασικής οφειλής, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο και βιώσιμο.
Πώς θα αποδεσμεύονται οι τραπεζικοί λογαριασμοί;
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά φορολογούμενους και επιχειρήσεις που έχουν δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι θα μπορούν να ζητήσουν αποδέσμευση των λογαριασμών τους εφόσον καταβάλουν το 25% της συνολικής οφειλής και προχωρήσουν σε ρύθμιση του υπολοίπου ποσού.
Η παρέμβαση αυτή εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά τη ρευστότητα κυρίως μικρομεσαίων επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών που αντιμετωπίζουν προβλήματα στη λειτουργία τους εξαιτίας των περιορισμών στις τραπεζικές συναλλαγές.
Ποια είναι η νέα προστασία για την πρώτη κατοικία;
Σημαντικές αλλαγές προωθούνται και στο πεδίο της προστασίας της κύριας κατοικίας.
Το νέο μοντέλο θα δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην εμπορική αξία της πρώτης κατοικίας και στη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, χωρίς να λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη το σύνολο της περιουσιακής του κατάστασης.
Η πρόταση ρύθμισης θα προκύπτει μέσω ειδικού αλγορίθμου που θα συνεκτιμά την αξία του ακινήτου και τα πραγματικά εισοδήματα του οφειλέτη. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούν να προκύπτουν χαμηλότερες δόσεις και μεγαλύτερες διαγραφές χρεών σε περιπτώσεις που αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Για τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία προβλέπεται διαδικασία ρευστοποίησης μέσω πλειστηριασμών, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην αποπληρωμή των υπολοίπων οφειλών.
Πότε θα λειτουργήσει ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων;
Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία του νέου πλαισίου είναι ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως τα τέλη του φθινοπώρου.
Ο μηχανισμός απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους λόγω χρεών.
Στην πράξη, ο Φορέας θα αγοράζει το ακίνητο σε τιμή περίπου 30% χαμηλότερη από την εμπορική του αξία και στη συνέχεια θα το εκμισθώνει στον ιδιοκτήτη του. Με αυτόν τον τρόπο ο πολίτης θα μπορεί να παραμείνει στο σπίτι του, καταβάλλοντας επιδοτούμενο ενοίκιο.
Η κρατική ενίσχυση εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ενώ η διάρκεια της μίσθωσης θα φθάνει έως και τα 12 έτη.
Μετά την ολοκλήρωση της μίσθωσης, ή και νωρίτερα εφόσον βελτιωθεί η οικονομική του κατάσταση, ο πολίτης θα διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα επαναγοράς της κατοικίας του, υπό την προϋπόθεση ότι έχει τηρήσει όλες τις συμβατικές του υποχρεώσεις.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν το νέο κυβερνητικό σχέδιο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο να περιοριστεί η πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, να αυξηθεί η εισπραξιμότητα των οφειλών και να αποτραπεί η απώλεια κατοικιών από ευάλωτους πολίτες.