Η ραγδαία ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης τα τελευταία έτη έχει μεταβάλει ριζικά τον χάρτη της στεγαστικής αγοράς στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, επιχειρεί να βάλει ένα οριστικό φρένο στην ανεξέλεγκτη εξάπλωση των καταλυμάτων τύπου AirBnB, θεσπίζοντας ένα εξαιρετικά αυστηρό πλαίσιο περιορισμών, απαγορεύσεων και κυρώσεων.
Οι νέες διατάξεις στοχεύουν άμεσα στην εξισορρόπηση της αγοράς και στην απελευθέρωση ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση που πλήττει χιλιάδες νοικοκυριά και νέους ανθρώπους.
Μπλόκο στα νέα AirBnB της Αθήνας
Η πρώτη μεγάλη παρέμβαση αφορά την καρδιά της πρωτεύουσας, όπου το πρόβλημα της έλλειψης στέγης είναι εντονότερο. Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση παρατείνεται η απαγόρευση νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής για συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας.
Πιο αναλυτικά, το μέτρο αφορά το 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων, περιοχές που περιλαμβάνουν το ιστορικό κέντρο, το Κουκάκι, την Πλάκα, το Μοναστηράκι, το Θησείο, τα Πετράλωνα, το Παγκράτι και τον Νέο Κόσμο. Οι περιοχές αυτές έχουν κορεστεί από τουριστικά καταλύματα, με αποτέλεσμα οι μόνιμοι κάτοικοι να εκτοπίζονται και τα ενοίκια να έχουν φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη. Η παράταση του μπλόκου κρίνεται επιβεβλημένη για τη διατήρηση του οικιστικού χαρακτήρα των κεντρικών γειτονιών.
Επέκταση της απαγόρευσης AirBnB στη Θεσσαλονίκη
Το περιοριστικό μέτρο δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα όρια της Αττικής, καθώς η στεγαστική πίεση έχει μεταφερθεί με ένταση και στη βόρεια Ελλάδα. Το νομοσχέδιο προβλέπει την επίσημη επέκταση της απαγόρευσης εγγραφής νέων ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης και στη Θεσσαλονίκη. Η έναρξη ισχύος του μέτρου έχει οριστεί για την 1η Ιουλίου 2026 και θα εφαρμοστεί καθολικά στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Η συγκεκριμένη κοινότητα περιλαμβάνει το ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης, την περιοχή του Λευκού Πύργου, την Άνω Πόλη και τα Λαδάδικα. Με την κίνηση αυτή, η κυβέρνηση επιδιώκει να προλάβει τον πλήρη αφελληνισμό του κέντρου της συμπρωτεύουσας, προτού η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη για τους φοιτητές και τις οικογένειες.
Βαρύτατα πρόστιμα για τους παραβάτες της βραχυχρόνιας
Για να διασφαλιστεί η απόλυτη τήρηση των νέων περιορισμών και να παταχθεί η παραοικονομία, το οικονομικό επιτελείο θεσπίζει έναν εξαιρετικά σκληρό ελεγκτικό μηχανισμό με βαρύτατα πρόστιμα. Σε όσους ιδιοκτήτες ή διαχειριστές επιχειρήσουν να παραβιάσουν το νομοθετικό μπλόκο και να διαθέσουν ακίνητα χωρίς νόμιμη εγγραφή, θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ίσο με το 50% των εισοδημάτων που αποκτήθηκαν από τη δραστηριότητα αυτή.
Μάλιστα, για να αποφευχθούν τεχνάσματα με χαμηλά δηλωθέντα έσοδα, το νομοσχέδιο ορίζει ως κατώτατο όριο προστίμου το ποσό των 20.000 ευρώ. Το ποσό αυτό θα διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής, καθιστώντας την παρανομία οικονομικά ασύμφορη.
Αυτόματη διαγραφή AirBnB σε μεταβιβάσεις
Μία από τις πιο ρηξικέλευθες διατάξεις του νέου νομοσχεδίου αφορά το καθεστώς των ακινήτων κατά τη διάρκεια αλλαγής ιδιοκτησίας. Στις επίμαχες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, οποιοδήποτε ακίνητο είναι ήδη εγγεγραμμένο στο Μητρώο και μεταβιβάζεται με γονική παροχή, πώληση, δωρεά ή κληρονομιά, θα υφίσταται αυτόματη διαγραφή. Ο νέος ιδιοκτήτης δεν θα έχει το δικαίωμα να διατηρήσει τον αριθμό μητρώου ούτε να προχωρήσει σε επανεγγραφή του ακινήτου.
Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος κλείνει το «παράθυρο» της μεταβίβασης της άδειας AirBnB ως περιουσιακού στοιχείου, εξασφαλίζοντας ότι με την πάροδο του χρόνου ο αριθμός των τουριστικών καταλυμάτων στις κορεσμένες γειτονιές θα μειώνεται σταδιακά και οργανικά, οδηγώντας τα ακίνητα πίσω στην παραδοσιακή αγορά ενοικίων.