Η φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικρών επιχειρήσεων βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών, καθώς στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν σημαντικά το σημερινό πλαίσιο φορολόγησης τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται σοβαρά η σταδιακή έξοδος από το καθεστώς του τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος, εφόσον αποδώσουν πλήρως τα νέα ψηφιακά εργαλεία ελέγχου της φοροδιαφυγής και αυξηθούν τα δημόσια έσοδα από τη διασταύρωση στοιχείων και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι αυτοαπασχολούμενοι αποτέλεσαν μία από τις επαγγελματικές ομάδες που αντέδρασαν εντονότερα στις πρόσφατες φορολογικές μεταρρυθμίσεις, θεωρώντας ότι το ισχύον σύστημα επιβαρύνει δυσανάλογα όσους δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα.
Το χρονοδιάγραμμα που εξετάζεται
Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι οποιαδήποτε οριστική αλλαγή δεν πρόκειται να εφαρμοστεί άμεσα. Το πιθανότερο σενάριο μεταθέτει τις αποφάσεις για μετά το 2027, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η πλήρης ανάπτυξη των ψηφιακών ελεγκτικών μηχανισμών της φορολογικής διοίκησης.
Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι όσο περιορίζεται η φοροδιαφυγή και αυξάνεται η δυνατότητα παρακολούθησης των πραγματικών εισοδημάτων, τόσο μειώνεται η ανάγκη ύπαρξης ενός μηχανισμού τεκμαρτής φορολόγησης.
Φορολογικό 2026: Ποιοι ελεύθεροι επαγγελματίες κερδίζουν, ποιοι χάνουν και πώς λειτουργεί η παγίδα του τεκμαρτού
Τα «όπλα» κατά της φοροδιαφυγής
Το σχέδιο στηρίζεται στην πλήρη αξιοποίηση μιας σειράς ψηφιακών εργαλείων που ήδη εφαρμόζονται ή βρίσκονται σε φάση επέκτασης:
- Υποχρεωτική καταγραφή συναλλαγών μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών.
- Πλήρης λειτουργία των ηλεκτρονικών βιβλίων myDATA.
- Αυτόματη και άμεση διαβίβαση αποδείξεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
- Διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS.
- Ενσωμάτωση των πληρωμών μέσω IRIS στο φορολογικό σύστημα.
- Καθολική εφαρμογή ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
- Ψηφιακά δελτία αποστολής για τον έλεγχο της διακίνησης προϊόντων.
- Επέκταση του ψηφιακού πελατολογίου σε νέους κλάδους της οικονομίας.
Η φιλοσοφία του σχεδίου είναι ότι η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να γνωρίζει σε πραγματικό χρόνο τον κύκλο εργασιών και τις συναλλαγές μιας επιχείρησης, μειώνοντας την ανάγκη τεκμαρτών υπολογισμών.
Τι άλλο βρίσκεται στο τραπέζι
Πέρα από το ζήτημα της τεκμαρτής φορολόγησης, εξετάζονται και πρόσθετες ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων:
- Μείωση της προκαταβολής φόρου.
- Περαιτέρω μείωση φορολογικών συντελεστών για εταιρείες.
- Κατάργηση επιβαρύνσεων που εξακολουθούν να ισχύουν για νομικά πρόσωπα.
- Νέα κίνητρα για επενδύσεις και ψηφιακό εκσυγχρονισμό μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Πολλά από τα μέτρα αυτά αναμένεται να αξιολογηθούν ενόψει των ανακοινώσεων της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ποιοι βλέπουν ήδη ελαφρύνσεις
Παρά το γεγονός ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για το μέλλον του τεκμαρτού συστήματος, οι αλλαγές που έχουν ήδη θεσπιστεί στη φορολογική κλίμακα οδηγούν σε μικρότερες επιβαρύνσεις για χιλιάδες επαγγελματίες.
Οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι εμφανίζονται να είναι:
- Νέοι επαγγελματίες έως 30 ετών.
- Οικογένειες με παιδιά.
- Πολύτεκνοι αυτοαπασχολούμενοι.
- Επαγγελματίες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι φορολογικές ελαφρύνσεις φτάνουν σε επίπεδα που μειώνουν σημαντικά ή ακόμη και μηδενίζουν την τελική επιβάρυνση, ιδιαίτερα για νέους επαγγελματίες που βρίσκονται στα πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς τους.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι επαγγελματίες
Προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική κυβερνητική απόφαση για κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος. Ωστόσο, το γεγονός ότι το θέμα συζητείται πλέον ανοιχτά στο κυβερνητικό στρατόπεδο δείχνει ότι αναζητείται ένα νέο μοντέλο φορολόγησης, το οποίο θα βασίζεται περισσότερο στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα που συλλέγονται ψηφιακά και λιγότερο σε προκαθορισμένες φορολογικές παραδοχές.
Το επόμενο διάστημα και κυρίως οι ανακοινώσεις της ΔΕΘ αναμένεται να δείξουν εάν οι σχεδιασμοί αυτοί θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες κυβερνητικές δεσμεύσεις για τους περίπου 700.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους της χώρας.