Η ελληνική αγορά ελαιολάδου βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, καθώς η εμπορική δραστηριότητα παραμένει υποτονική και οι τιμές παραγωγού συνεχίζουν την καθοδική τους πορεία. Η εικόνα που μεταφέρεται από τα βασικότερα ελαιοπαραγωγικά κέντρα της χώρας προκαλεί έντονο προβληματισμό στους παραγωγούς, οι οποίοι βλέπουν το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο να υποχωρεί ακόμη και κάτω από το ψυχολογικό όριο των 4 ευρώ το κιλό. Την ίδια στιγμή, ενώ οι πρώτες ενδείξεις για τη νέα ελαιοκομική περίοδο είναι ενθαρρυντικές ως προς τις ποσότητες, οι προοπτικές των τιμών παραμένουν θολές, καθώς η διεθνής αγορά προεξοφλεί αυξημένη παραγωγή και υψηλά αποθέματα, ιδιαίτερα στην Ισπανία.
Χανιά: Πρώτη φορά κάτω από τα 4 ευρώ
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα που καταγράφεται στα Χανιά, όπου, σύμφωνα με τον υπεύθυνο δραστηριότητας ελαιολάδου του Αγροτικού Συνεταιρισμού Χανίων, Νεκτάριο Παρασκάκη, η αγορά βρίσκεται σε κατάσταση πλήρους αδράνειας εδώ και περισσότερο από ενάμιση μήνα.
Όπως επισημαίνει, η τιμή παραγωγού για εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο τριών γραμμών διαμορφώνεται πλέον στα 3,90 ευρώ το κιλό, επίπεδο που αποτελεί αρνητικό ορόσημο για τη φετινή χρονιά. Ακόμη και σε αυτές τις τιμές, όμως, η εξεύρεση αγοραστή παραμένει δύσκολη, εκτός εάν πρόκειται για προϊόν με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Το κλίμα στην περιοχή χαρακτηρίζεται από αντιφατικά συναισθήματα. Από τη μία πλευρά επικρατεί αισιοδοξία για τις ποσότητες της νέας σοδειάς και από την άλλη έντονη απαισιοδοξία για την εμπορική της αξία. Δεν είναι λίγοι οι παραγωγοί που δηλώνουν πως, αν συνεχιστεί η πτωτική πορεία των τιμών, θα εξετάσουν ακόμη και το ενδεχόμενο να μην προχωρήσουν στη συγκομιδή των ελιών τους.
Μεσσηνία: Μεγάλη απόσταση μεταξύ ΠΟΠ και έξτρα παρθένου
Στη Μεσσηνία η εικόνα παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, καθώς η διαφορά τιμής ανάμεσα στο κοινό έξτρα παρθένο και το πιστοποιημένο ΠΟΠ ελαιόλαδο έχει διευρυνθεί σημαντικά. Ο διευθυντής της Ένωσης Μεσσηνίας, Γιάννης Πάζιος, σημειώνει ότι το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο διαπραγματεύεται σήμερα από 3,70 έως 3,90 ευρώ το κιλό, ενώ οι περιορισμένες ποσότητες ΠΟΠ προϊόντος εξακολουθούν να φτάνουν ακόμη και τα 5 ευρώ το κιλό.
Η περιοχή προέρχεται από μια δύσκολη ελαιοκομική χρονιά, με μειωμένη παραγωγή και προβλήματα ποιότητας. Πολλοί παραγωγοί επέλεξαν να κρατήσουν αποθέματα προσδοκώντας καλύτερες τιμές στο μέλλον. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην αγορά δεν επιβεβαιώνουν αυτές τις προσδοκίες, με αποτέλεσμα σημαντικές ποσότητες να παραμένουν αδιάθετες και τις τιμές να κινούνται πλέον στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών.
Λακωνία: «Δεν χτυπά ούτε ένα τηλέφωνο»
Ακόμη πιο έντονος είναι ο προβληματισμός στη Λακωνία, όπου οι άνθρωποι της αγοράς κάνουν λόγο για πρωτοφανή έλλειψη εμπορικού ενδιαφέροντος. Ο διευθυντής του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μολάων – Πακίων, Παναγιώτης Ντανάκας, περιγράφει μια κατάσταση πλήρους ακινησίας. Όπως αναφέρει, εδώ και περίπου έναν μήνα δεν πραγματοποιούνται ουσιαστικές εμπορικές πράξεις, ενώ δεν υπάρχουν ούτε διερευνητικές επαφές από αγοραστές.
Οι συνεταιρισμοί αλλά και οι ιδιώτες διατηρούν ακόμη σημαντικά αποθέματα, χωρίς όμως να υπάρχει ζήτηση που να μπορεί να απορροφήσει τις διαθέσιμες ποσότητες. Η κατάσταση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενες χρονιές, όταν η μείωση του ενδιαφέροντος συνοδευόταν τουλάχιστον από προτάσεις αγοράς σε χαμηλότερες τιμές. Σήμερα, όπως χαρακτηριστικά λένε οι άνθρωποι της αγοράς, «η αγορά έχει παγώσει».
Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί της περιοχής εμφανίζονται επιφυλακτικοί και για τη νέα χρονιά, καθώς καταγράφονται προβλήματα στο δέσιμο του καρπού, ενώ η Λακωνία προσπαθεί ακόμη να ανακάμψει από τις απώλειες που προκάλεσε το γλοιοσπόριο την προηγούμενη περίοδο.
Οι διεθνείς πιέσεις πίσω από την πτώση
Οι παράγοντες της αγοράς αποδίδουν τη σημερινή εικόνα σε ένα συνδυασμό διεθνών και εγχώριων εξελίξεων. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραμάτισε η ισχυρή παρουσία της Τυνησίας στις διεθνείς αγορές, καθώς οι χαμηλότερες τιμές με τις οποίες προμήθευσε βιομηχανίες σε Ιταλία και Ισπανία άσκησαν σημαντικές πιέσεις στο σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς.
Παράλληλα, οι εκτιμήσεις για ιδιαίτερα αυξημένη παραγωγή στην Ισπανία, η οποία ενδέχεται να ξεπεράσει τα 2 εκατομμύρια τόνους, σε συνδυασμό με τα υψηλότερα αποθέματα που αναμένεται να μεταφερθούν στη νέα περίοδο, δημιουργούν ένα κλίμα αναμονής στους αγοραστές.
Στην εξίσωση προστίθεται και η μειωμένη κατανάλωση εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στη λιανική αγορά, καθώς οι καταναλωτές συνεχίζουν να επηρεάζονται από το αυξημένο κόστος ζωής και αναζητούν φθηνότερες επιλογές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί όχι μόνο για τη διάθεση των φετινών αποθεμάτων, αλλά και για τις τιμές με τις οποίες θα υποδεχθεί η αγορά τη νέα ελαιοκομική χρονιά.