Σημαντικές αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας θα δουν από τον Σεπτέμβριο περίπου 8.500 συνταξιούχοι του Δημοσίου, καθώς η κυβέρνηση προχωρά στην κατάργηση των περικοπών που επιβάλλονταν μετά την πάροδο της τριετίας, βάσει του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016). Η νέα νομοθετική ρύθμιση επαναφέρει τη σύνταξη στο 70% της σύνταξης του θανόντος και ταυτόχρονα προστατεύει περίπου 200.000 δικαιούχους από υφιστάμενες ή μελλοντικές μειώσεις.
Ποιοι συνταξιούχοι θα δουν αυξήσεις από τον Σεπτέμβριο;
Οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι είναι περίπου 8.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου, στους οποίους είχε ήδη εφαρμοστεί η περικοπή μετά τη συμπλήρωση της τριετίας από την απονομή της σύνταξης.
Με το ισχύον καθεστώς, η σύνταξη χηρείας μειωνόταν από το 70% στο 35% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών ασφαλισμένος, προκαλώντας μεγάλες απώλειες στο μηνιαίο εισόδημα.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα συνταξιούχου που λάμβανε σύνταξη χηρείας 966 ευρώ, η οποία μειώθηκε στα 483 ευρώ μετά την εφαρμογή της περικοπής. Με τη νέα διάταξη, από τον Σεπτέμβριο η σύνταξη επανέρχεται στα 966 ευρώ, με μηνιαία αύξηση 483 ευρώ.
Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας;
Η νομοθετική παρέμβαση καταργεί οριστικά τις μειώσεις που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου μετά την πάροδο της τριετίας.
Έτσι, όλοι οι δικαιούχοι που υπάγονται στο καθεστώς του νόμου θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%.
Παράλληλα, καταργείται και η προοπτική απώλειας της δεύτερης εθνικής σύνταξης στις περιπτώσεις όπου ο συνταξιούχος λαμβάνει τόσο προσωπική σύνταξη όσο και σύνταξη χηρείας.
Επιπλέον, όσοι δεν είχαν ακόμη υποστεί τις προβλεπόμενες περικοπές απαλλάσσονται οριστικά από κάθε ενδεχόμενο αναδρομικών απαιτήσεων από τον ΕΦΚΑ.
Θα δοθούν αναδρομικά στους δικαιούχους;
Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Εργασίας, οι αυξήσεις θα ισχύσουν από τον μήνα εφαρμογής της νέας νομοθεσίας και μετά.
Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τις μειώσεις δεν θα λάβουν αναδρομικά για τα ποσά που παρακρατήθηκαν από το 2020 έως σήμερα.
Ωστόσο, νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι ενδέχεται να τεθεί ζήτημα ίσης μεταχείρισης, καθώς χιλιάδες άλλοι συνταξιούχοι δεν υπέστησαν ποτέ τις προβλεπόμενες μειώσεις, παρότι ο νόμος το προέβλεπε.
Ποιοι γλιτώνουν τις μελλοντικές περικοπές;
Η ρύθμιση προστατεύει και περίπου 75.000 συνταξιούχους, οι οποίοι είχαν λάβει σύνταξη χηρείας μετά τις 13 Μαΐου 2016 και ανέμεναν τη μείωση μετά τη συμπλήρωση της τριετίας.
Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς καμία περικοπή και χωρίς υποχρέωση επιστροφής ποσών στον ΕΦΚΑ.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα συνταξιούχου που λαμβάνει προσωπική σύνταξη 700 ευρώ και σύνταξη χηρείας 900 ευρώ, δηλαδή συνολικά 1.600 ευρώ.
Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την τριετία η σύνταξη χηρείας θα μειωνόταν στα 450 ευρώ, ενώ σε συνδυασμό με την απώλεια της δεύτερης εθνικής σύνταξης το συνολικό εισόδημα θα περιοριζόταν στα 838 ευρώ, δηλαδή κατά 762 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα.
Με τη νέα ρύθμιση, το συνολικό ποσό παραμένει στα 1.600 ευρώ, αποτρέποντας τη σημαντική αυτή απώλεια εισοδήματος.
Τι προβλέπεται για τις δύο εθνικές συντάξεις;
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη διατήρηση και των δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις σώρευσης.
Περίπου 122.000 συνταξιούχοι λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από προσωπικό ασφαλιστικό δικαίωμα και μία μέσω της σύνταξης χηρείας.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο υπήρχε ο κίνδυνος κατάργησης της δεύτερης εθνικής σύνταξης, κάτι που θα οδηγούσε σε μέση απώλεια περίπου 312 ευρώ τον μήνα.
Παρότι η σχετική διάταξη κρίθηκε συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας, η κυβέρνηση επιλέγει να μην την εφαρμόσει, διατηρώντας και τις δύο εθνικές συντάξεις.
Ποιοι δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές;
Εκτός της νέας ρύθμισης παραμένουν περίπου 60.000 συντάξεις χηρείας που είχαν απονεμηθεί πριν από τις 13 Μαΐου 2016.
Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις εξακολουθούν να διέπονται από το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς και δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές που αφορούν αποκλειστικά τις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.