Με μειώσεις τουλάχιστον 5% σε βασικά προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης θα ξεκινήσει από τις 31 Αυγούστου η νέα εθελοντική πρωτοβουλία κυβέρνησης και αγοράς για τη συγκράτηση των τιμών στα σούπερ μάρκετ. Το πλαίσιο της συμφωνίας οριστικοποιήθηκε σε σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας τροφίμων, των προμηθευτών, των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς.
Η πρωτοβουλία θα έχει διάρκεια από δύο έως τέσσερις μήνες και θα αφορά προϊόντα που βρίσκονται στον πυρήνα του καλαθιού του νοικοκυριού. Οι μειώσεις θα πρέπει να έχουν περάσει στα ράφια έως το τέλος του καλοκαιριού, ενώ τα προϊόντα που θα ενταχθούν θα φέρουν ειδική σήμανση, ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να τα εντοπίζουν άμεσα.
Πώς θα εφαρμοστούν οι μειώσεις στα σούπερ μάρκετ
Η συμμετοχή των επιχειρήσεων στη νέα πρωτοβουλία θα είναι εθελοντική, ωστόσο το πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένη κατεύθυνση: οι μειώσεις πρέπει να είναι τουλάχιστον 5%, με στόχο όπου είναι δυνατόν να φτάσουν σε ακόμη υψηλότερα ποσοστά.
Η ειδική σήμανση στα ράφια θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα δείχνει στον καταναλωτή ποιο προϊόν συμμετέχει στη συμφωνία και ποια μείωση έχει εφαρμοστεί. Την παρακολούθηση της εφαρμογής του μέτρου θα έχει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Ο στόχος της κυβέρνησης είναι οι μειώσεις που έχουν ήδη καταγραφεί σε τιμοκαταλόγους προμηθευτών να αποτυπωθούν πιο καθαρά και συστηματικά στις τελικές τιμές που πληρώνει ο πολίτης στο ταμείο.
Οι κατηγορίες προϊόντων που εντάσσονται
Στο πρόγραμμα μπαίνουν βασικές κατηγορίες τροφίμων, παιδικών ειδών, ειδών καθαριότητας, προσωπικής υγιεινής και σχολικών προϊόντων.
Συγκεκριμένα, η πρωτοβουλία αφορά:
- νωπό κρέας, δηλαδή μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά,
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά,
- ψωμί και αλεύρι,
- ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες,
- βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
- καφέ και δημητριακά,
- σοκολάτα, μπισκότα και σοκολατοειδή,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά πλυντηρίου και πιάτων,
- καθαριστικά γενικής χρήσης,
- προϊόντα προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Η επιλογή των συγκεκριμένων κατηγοριών δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για προϊόντα που αγοράζονται συχνά και επιβαρύνουν σταθερά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε τρόφιμα πρώτης ανάγκης, αλλά και σε προϊόντα όπως οι πάνες, το βρεφικό γάλα και τα σχολικά είδη, που επηρεάζουν άμεσα τα νοικοκυριά με παιδιά.
Τι μένει εκτός της συμφωνίας
Εκτός της πρωτοβουλίας μένουν τα νωπά φρούτα και τα λαχανικά. Ο λόγος είναι ότι οι τιμές τους μεταβάλλονται συχνά, καθώς επηρεάζονται από την εποχικότητα, την παραγωγή, τις καιρικές συνθήκες και τις καθημερινές διακυμάνσεις στην αγορά.
Η ένταξή τους σε μια οργανωμένη συμφωνία μειώσεων θεωρήθηκε δύσκολη, καθώς δεν μπορεί να υπάρξει σταθερό πλαίσιο τιμών για διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να εφαρμοστεί σε τυποποιημένα προϊόντα ή σε κατηγορίες με πιο σταθερούς τιμοκαταλόγους.
Τι είπε ο Τάκης Θεοδωρικάκος
Μετά τη σύσκεψη, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε ότι στόχος είναι η πρωτοβουλία να αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 31 Αυγούστου.
«Συναντηθήκαμε με τους εκπροσώπους της επιχειρηματικότητας και τη διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή με στόχο να επιταχυνθούν όλα όσα πρέπει, για να πάρει σάρκα και οστά από τις 31 Αυγούστου η Εθνική Πρωτοβουλία για τη Δραστική Μείωση των Τιμών», δήλωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η «συναντίληψη» που διαμορφώθηκε αφορά «όλα τα βασικά προϊόντα, τα τρόφιμα και όλα τα είδη διαβίωσης και συντήρησης του νοικοκυριού», ενώ ξεκαθάρισε ότι «μιλάμε για μειώσεις οι οποίες πρέπει να είναι το λιγότερο 5% και επιθυμητό το μέγιστο δυνατό ποσοστό».
Όπως διευκρίνισε, η πρωτοβουλία θα διαρκέσει από δύο έως τέσσερις μήνες.
Γιατί επιλέχθηκαν αυτά τα προϊόντα
Η επιλογή των κατηγοριών βασίστηκε σε ανάλυση στοιχείων της πλατφόρμας PosoKanei της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς. Η πλατφόρμα δίνει πλέον εικόνα για τους ταχυκίνητους κωδικούς των σούπερ μάρκετ, δηλαδή για τα προϊόντα που αγοράζουν συχνότερα οι καταναλωτές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, περίπου το 10%-15% των κωδικών πραγματοποιεί το 70%-80% του συνολικού τζίρου. Αυτό εξηγεί γιατί η πρωτοβουλία δεν επικεντρώνεται σε οριζόντιες μειώσεις δεκάδων χιλιάδων προϊόντων, αλλά σε κατηγορίες που έχουν πραγματικό βάρος στις καθημερινές αγορές.
Με απλά λόγια, η κυβέρνηση και η αγορά στοχεύουν στα προϊόντα που μπαίνουν συχνότερα στο καλάθι και επηρεάζουν περισσότερο τον μηνιαίο λογαριασμό των νοικοκυριών.
Οι πιέσεις στις τιμές και ο πληθωρισμός
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός έχει μεν επιβραδυνθεί, αλλά οι πιέσεις σε βασικά τρόφιμα παραμένουν έντονες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούνιο, ο γενικός δείκτης διαμορφώθηκε στο 4,4%, από 5,2% τον Μάιο.
Η ομάδα «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» κατέγραψε ετήσια αύξηση 2,7%. Ωστόσο, σε επιμέρους κατηγορίες οι αυξήσεις είναι πολύ μεγαλύτερες. Το μοσχάρι ανατιμήθηκε κατά 15,6%, το αρνί και το κατσίκι κατά 16,2%, τα πουλερικά κατά 4,7%, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά κατά 2,4% και ο καφές κατά 4,3%.
Αντίθετα, μειώσεις καταγράφηκαν στο ελαιόλαδο κατά 12,8%, στο ρύζι κατά 6,9% και στα νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια κατά 2,4%.
Το επόμενο βήμα μετά το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους
Η νέα εθελοντική πρωτοβουλία έρχεται μετά τη λήξη του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, που δεν παρατάθηκε μετά τις 30 Ιουνίου. Είχε προηγηθεί συμφωνία στο Μέγαρο Μαξίμου για διατήρηση σταθερών τιμών κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.
Παράλληλα, η Ανεξάρτητη Αρχή είχε δημοσιοποιήσει στοιχεία για 1.898 μειώσεις τιμοκαταλόγων προμηθευτών προς τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, με μέσο ποσοστό μείωσης 5,94%.
Το ζητούμενο πλέον είναι αυτές οι μειώσεις να φτάσουν με πιο οργανωμένο τρόπο στον καταναλωτή. Η κυβέρνηση ποντάρει στην ειδική σήμανση, στη συνεργασία με τις επιχειρήσεις και στην εποπτεία της αγοράς, ώστε η πρωτοβουλία να έχει ορατό αποτέλεσμα στα ράφια.
Ποιοι συμμετείχαν στη σύσκεψη
Το πλαίσιο της συμφωνίας οριστικοποιήθηκε σε σύσκεψη υπό τον Τάκη Θεοδωρικάκο. Συμμετείχαν η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή Δέσποινα Τσαγγάρη, ο γενικός γραμματέας Εμπορίου Ναπολέων Μαραβέγιας, η γενική διευθύντρια του ΣΕΒ Ράνια Αικατερινάρη, ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ Ιωάννης Γιώτης και ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας Γιάννης Μασούτης.
Παρόντες ήταν επίσης ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας Απόστολος Πεταλάς, ο γενικός γραμματέας του ΣΕΒΤ Μανώλης Καραμολέγκος, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒΤ Θανάσης Παπανικολάου, διευθύνων σύμβουλος της Vivartia, και Αλέξανδρος Κίκιζας, διευθύνων σύμβουλος της Μέλισσα Κίκιζας, καθώς και η πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Βιομηχανιών Επωνύμων Προϊόντων Λία Κυριακάκη.
Η συμφωνία αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο της κυβέρνησης για να υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση σε προϊόντα που αγοράζουν καθημερινά τα νοικοκυριά. Το κρίσιμο τεστ θα είναι αν οι μειώσεις τουλάχιστον 5% θα περάσουν καθαρά στις τελικές τιμές και αν οι καταναλωτές θα δουν πραγματική διαφορά στο καλάθι τους από τα τέλη Αυγούστου.