Οι περίπου 8.469 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου που είχαν δει την παροχή τους να μειώνεται μετά την πρώτη τριετία θα λάβουν αυξήσεις με τις συντάξεις του Σεπτεμβρίου, οι οποίες πιστώνονται στο τέλος Αυγούστου. Η νέα ρύθμιση καταργεί την περικοπή από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς όμως να προβλέπει αυτόματη επιστροφή των ποσών που χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Για αρκετούς δικαιούχους, η μηνιαία διαφορά μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 500 ευρώ, καθώς η σύνταξη χηρείας επανέρχεται στο αρχικό ποσοστό του 70%. Η αποκατάσταση αφορά τις μελλοντικές πληρωμές, από την έναρξη ισχύος της διάταξης, και όχι τις περικοπές που είχαν επιβληθεί από το 2020 έως σήμερα.
Ποιοι θα δουν αύξηση στις συντάξεις χηρείας
Η άμεση αύξηση αφορά τους συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου στους οποίους εφαρμόστηκε μετά την τριετία η μείωση κατά 50% της παροχής. Με τη νέα διάταξη, το ποσό που λάμβαναν στο 35% επιστρέφει στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Η αλλαγή θα αποτυπωθεί στις συντάξεις Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για ουσιαστική αύξηση, καθώς πρακτικά διπλασιάζεται το τμήμα της σύνταξης χηρείας που είχε περικοπεί.
Γιατί ανοίγει ζήτημα αναδρομικών
Η τροπολογία δεν περιλαμβάνει πρόβλεψη για αναδρομική επιστροφή των ποσών που στερήθηκαν οι 8.469 δικαιούχοι κατά την περίοδο 2020-2026. Αυτό σημαίνει ότι οι απώλειες δεν θα καταβληθούν αυτόματα από τον e-ΕΦΚΑ.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στη γνωμοδότησή του για τη ρύθμιση, επισημαίνει ότι η διαφορετική αντιμετώπιση των συνταξιούχων μπορεί να οδηγήσει σε δικαστικές αξιώσεις. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι υπέστησαν την περικοπή στο 35% και από την άλλη όσοι συνέχισαν να λαμβάνουν το 70%, επειδή η μείωση δεν εφαρμόστηκε στην περίπτωσή τους.
Η διεκδίκηση, εφόσον επιλεγεί η δικαστική οδός, θα αφορά τη διαφορά μεταξύ 35% και 70% για τα έτη στα οποία εφαρμόστηκε η περικοπή. Η εξέλιξη αυτή δεν ισοδυναμεί με κατοχυρωμένο δικαίωμα επιστροφής χρημάτων, αλλά δημιουργεί νέο πεδίο για προσφυγές.
Τι αλλάζει για 75.000 συνταξιούχους χηρείας
Περισσότεροι από 75.000 συνταξιούχοι χηρείας στους οποίους δεν εφαρμόστηκε έως σήμερα η περικοπή μετά την τριετία προστατεύονται πλέον οριστικά. Η κατάργηση της διάταξης σημαίνει ότι δεν θα επιβληθούν μειώσεις στο μέλλον, ούτε θα αναζητηθούν ποσά αναδρομικά.
Έτσι, κλείνει το ενδεχόμενο καταλογισμών για παροχές που είχαν καταβληθεί χωρίς υπαιτιότητα των δικαιούχων, ένα ζήτημα που είχε προκαλέσει έντονη ανασφάλεια σε χιλιάδες οικογένειες.
Τι ισχύει για δύο συντάξεις και για τα ορφανά παιδιά
Η ρύθμιση καλύπτει και όσους λαμβάνουν ταυτόχρονα δική τους σύνταξη και σύνταξη λόγω θανάτου από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα. Περίπου 122.000 συνταξιούχοι διατηρούν και τις δύο εθνικές συντάξεις, χωρίς να περικόπτεται η μία, ενώ δεν θα αναζητηθούν ποσά για το παρελθόν.
Παράλληλα, τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους θα λαμβάνουν μία πλήρη εθνική σύνταξη από κάθε γονέα, αντί για το ήμισυ που ίσχυε έως σήμερα. Στην πράξη, το ποσό της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί στα παιδιά αυτά διπλασιάζεται.
Η νέα ρύθμιση αίρει μια σημαντική περικοπή στις συντάξεις χηρείας, αλλά αφήνει ανοικτή την πιο δύσκολη πλευρά της υπόθεσης: το αν και με ποιον τρόπο θα αποκατασταθούν οι απώλειες των προηγούμενων έξι ετών.