Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ μπαίνουν χιλιάδες φορολογικές δηλώσεις για το φορολογικό έτος 2025, καθώς η φορολογική διοίκηση ξεκινά εκτεταμένες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις με στόχο τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και σημαντικών αποκλίσεων ανάμεσα στα δηλωθέντα ποσά και στην πραγματική οικονομική εικόνα των φορολογουμένων.
Η Αρχή θα συγκρίνει τα στοιχεία των δηλώσεων με πληροφορίες που έχει ήδη συγκεντρώσει από τράπεζες, εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία, επιχειρήσεις, πλατφόρμες και άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις πολιτών οι οποίοι εμφανίζουν περιορισμένα εισοδήματα, αλλά ταυτόχρονα πραγματοποιούν υψηλές καταναλωτικές δαπάνες, αποπληρώνουν μεγάλα ποσά δανείων ή παρουσιάζουν σημαντικές κινήσεις και καταθέσεις στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους.
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκεται και το πληροφοριακό σύστημα BANCAPP, μέσω του οποίου μπορούν να αξιοποιη θούν τραπεζικά δεδομένα για την πληρέστερη αποτύπωση των οικονομικών συναλλαγών που εξετάζονται.
Ποιοι φορολογούμενοι ελέγχονται κατά προτεραιότητα
Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις δεν σημαίνουν ότι κάθε διαφορά οδηγεί αυτομάτως στην επιβολή φόρου ή προστίμου. Όταν, όμως, διαπιστώνονται σοβαρές αποκλίσεις, ενεργοποιείται η διαδικασία ελέγχου, ενώ οι πιο σύνθετες υποθέσεις μπορούν να παραπέμπονται σε εξειδικευμένα ελεγκτικά κλιμάκια.
Στις κατηγορίες υψηλού ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται:
- Φορολογούμενοι που δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα, αλλά εμφανίζουν υψηλές δαπάνες διαβίωσης ή σημαντικές τραπεζικές καταθέσεις.
- Πολίτες που απέκτησαν εισοδήματα από το εξωτερικό, όπως μισθούς, συντάξεις ή τόκους, χωρίς να τα συμπεριλάβουν στη δήλωσή τους.
- Μισθωτοί και συνταξιούχοι που δεν δήλωσαν αναδρομικές αποδοχές ή πρόσθετες αμοιβές.
- Ιδιοκτήτες ακινήτων με εισοδήματα από ενοίκια ή βραχυχρόνιες μισθώσεις που δεν εμφανίζονται στη φορολογική δήλωση.
- Ελεύθεροι επαγγελματίες που υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, ενώ από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει σημαντική επαγγελματική ή οικονομική δραστηριότητα.
Ποιοι αναμένεται να λάβουν ειδοποιητήριο
Σε πρώτη φάση, οι έλεγχοι αναμένεται να επικεντρωθούν κυρίως σε φορολογουμένους που δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από 10.000 έως 20.000 ευρώ, αλλά οι συνολικές καταναλωτικές δαπάνες τους αγγίζουν ή υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ.
Η φορολογική διοίκηση αναμένεται να αποστείλει τουλάχιστον 12.000 ηλεκτρονικά ειδοποιητήρια σε πολίτες για τους οποίους έχουν εντοπιστεί αποκλίσεις ή ενδείξεις ελλιπούς και ανακριβούς δήλωσης.
Οι ειδοποιήσεις μπορεί να αφορούν τόσο τη δήλωση για το φορολογικό έτος 2025 όσο και υποθέσεις προηγούμενων ετών που δεν έχουν ακόμη παραγραφεί.
Η αποστολή ειδοποιητηρίου δεν ισοδυναμεί από μόνη της με καταλογισμό φόρου. Ο φορολογούμενος καλείται αρχικά να δικαιολογήσει τη διαφορά και να αποδείξει, με τα κατάλληλα έγγραφα, την προέλευση των χρημάτων ή τον τρόπο χρηματοδότησης των δαπανών του.
Προθεσμία 15 ημερών για εξηγήσεις
Οι φορολογούμενοι που θα λάβουν ηλεκτρονική ειδοποίηση από την ΑΑΔΕ θα πρέπει να κινηθούν άμεσα, καθώς προβλέπεται προθεσμία 15 ημερών για την παροχή εξηγήσεων και την προσκόμιση των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Τα στοιχεία θα πρέπει να υποβληθούν στην αρμόδια ΔΟΥ ή στο Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Ελέγχων, το ΚΕΦΟΔΕ, ανάλογα με την υπηρεσία που χειρίζεται την υπόθεση.
Μεταξύ των δικαιολογητικών που μπορεί να χρειαστούν είναι:
- Τραπεζικές κινήσεις και αποδεικτικά μεταφοράς χρημάτων.
- Συμβάσεις δανείων ή αποδεικτικά αποπληρωμής.
- Συμβολαιογραφικά έγγραφα για πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων.
- Δηλώσεις δωρεών ή γονικών παροχών.
- Αποδεικτικά εισοδημάτων από το εξωτερικό.
- Βεβαιώσεις εργοδοτών, ασφαλιστικών ταμείων ή άλλων φορέων.
- Μισθωτήρια και παραστατικά για έσοδα από ακίνητα.
Η έγκαιρη ανταπόκριση θεωρείται κρίσιμη, καθώς εάν ο φορολογούμενος δεν δώσει επαρκείς εξηγήσεις, η ΑΑΔΕ μπορεί να προχωρήσει σε διορθωτικό προσδιορισμό του φόρου και στην επιβολή των προβλεπόμενων προσαυξήσεων και προστίμων.
Ποιοι κωδικοί και ποιες δαπάνες διασταυρώνονται
Οι έλεγχοι εστιάζουν σε πεδία της φορολογικής δήλωσης που μπορούν να αποκαλύψουν αποκλίσεις μεταξύ εισοδημάτων και πραγματικών δαπανών.
Μεταξύ άλλων εξετάζονται:
- Μερίσματα και άλλες αποδόσεις κεφαλαίου.
- Ηλεκτρονικές πληρωμές που έχουν δηλωθεί στους κωδικούς 049-050.
- Τόκοι τραπεζικών καταθέσεων και repos.
- Αποπληρωμές στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων.
- Αναδρομικές αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές.
- Στοιχεία ιδιοκατοίκησης, φιλοξενίας και φιλοξενούμενων.
- Εισοδήματα από ενοίκια και βραχυχρόνιες μισθώσεις.
- Ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής και υγείας.
- Δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία.
- Δαπάνες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας.
- Νοσήλια σε ιδιωτικές κλινικές.
- Καταναλώσεις ηλεκτρικού ρεύματος άνω των 1.000 ευρώ.
- Υψηλές καταναλώσεις νερού, οι οποίες μπορεί να συνδέονται με εγκαταστάσεις που δεν έχουν δηλωθεί, όπως πισίνες.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι
Όσοι εντοπίσουν παράλειψη ή λάθος στη δήλωσή τους δεν θα πρέπει να περιμένουν απαραίτητα την ειδοποίηση του ελεγκτικού μηχανισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση, ώστε να διορθωθούν ποσά που δεν είχαν αναγραφεί ή καταχωρίστηκαν λανθασμένα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις τραπεζικές πιστώσεις που δεν αποτελούν φορολογητέο εισόδημα, όπως ποσά από δάνεια, δωρεές, γονικές παροχές, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ή μεταφορές μεταξύ λογαριασμών του ίδιου προσώπου. Οι συγκεκριμένες κινήσεις θα πρέπει να μπορούν να αποδειχθούν με επίσημα παραστατικά.
Η νέα επιχείρηση διασταυρώσεων δείχνει ότι η φορολογική διοίκηση μετατοπίζει σταδιακά το βάρος από τους παραδοσιακούς επιτόπιους ελέγχους στην ψηφιακή ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων. Για τους φορολογουμένους, αυτό σημαίνει ότι κάθε σημαντική απόκλιση μεταξύ εισοδημάτων, τραπεζικών κινήσεων και δαπανών μπορεί πλέον να εντοπιστεί ταχύτερα και να οδηγήσει σε αίτημα παροχής εξηγήσεων.