Έχουμε συνηθίσει να κοιτάμε το πετρέλαιο. Ανεβαίνει το Brent; Αρχίζει η αγωνία. Βενζίνη, μεταφορές, ρεύμα, πληθωρισμός. Μόνο που αυτή τη φορά το μεγαλύτερο πρόβλημα μπορεί να βρίσκεται λίγα ράφια πιο μέσα στο σούπερ μάρκετ.
Στο ψωμί.
Στο γάλα.
Στο κρέας.
Στα βασικά τρόφιμα.
Το Reuters βάζει τον φόβο νέου κύματος food inflation στην κορυφή των παγκόσμιων οικονομικών κινδύνων της εβδομάδας.
Και ο λόγος είναι ότι έχουμε ένα σχεδόν τέλειο κοκτέιλ κακών ειδήσεων. Ακραίες κλιματικές συνθήκες. El Niño. Προβλήματα στις καλλιέργειες. Πιέσεις στα λιπάσματα. Ακριβή ενέργεια. Πόλεμο στη Μαύρη Θάλασσα. Διαταραχές στις μεταφορές σιτηρών. Καθένα μόνο του αντιμετωπίζεται. Όλα μαζί δημιουργούν πρόβλημα.
Και εδώ βρίσκεται η πολιτική παγίδα για όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Γιατί η ακρίβεια στα τρόφιμα είναι ο πιο αντιπολιτικός οικονομικός δείκτης. Δεν θέλει εξήγηση. Δεν χρειάζεται δελτίο της ΕΛΣΤΑΤ. Δεν χρειάζεται οικονομολόγο. Ο καταναλωτής θυμάται πόσο κόστιζε την προηγούμενη εβδομάδα.
Και αν η τιμή αλλάξει, το καταλαβαίνει πριν δημοσιευθεί ο πληθωρισμός. Η ελληνική κυβέρνηση θα πάει στη ΔΕΘ με μέτρα για διαθέσιμο εισόδημα. Καλά θα κάνει. Αλλά αν ταυτόχρονα ξεκινήσει διεθνής άνοδος στα τρόφιμα, μέρος του οφέλους μπορεί να εξαφανιστεί προτού προλάβει να καταγραφεί πολιτικά.
Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Μπορείς να μειώσεις φόρους στην Αθήνα. Δεν μπορείς να σταματήσεις το El Niño. Μπορείς να αυξήσεις μισθούς. Δεν μπορείς να ανοίξεις ένα ουκρανικό λιμάνι που βομβαρδίζεται. Μπορείς όμως να κάνεις κάτι άλλο. Να έχεις πραγματικό ανταγωνισμό στην αγορά. Να ελέγχεις τις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις. Να ενισχύεις την εγχώρια παραγωγή. Να περιορίζεις την ενεργειακή εξάρτηση της γεωργίας.
Και κυρίως να μη χρησιμοποιείς κάθε διεθνή κρίση ως έτοιμο άλλοθι για κάθε ελληνική τιμή. Γιατί το εξωτερικό σοκ είναι πραγματικό. Η αισχροκέρδεια, όπου υπάρχει, επίσης.Η πολιτική υποχρέωση είναι να ξεχωρίσεις το ένα από το άλλο.
Ο επόμενος πληθωρισμός μπορεί πράγματι να έρθει από ένα χωράφι στη Γαλλία, έναν τυφώνα στον Ειρηνικό ή έναν βομβαρδισμένο λιμένα στην Ουκρανία.
Αλλά ο πολίτης θα τον συναντήσει στον ίδιο ακριβώς τόπο: στο ταμείο. Και εκεί δεν υπάρχουν γεωπολιτικές δικαιολογίες. Υπάρχει μόνο η απόδειξη.
Η ακρίβεια μπορεί να έχει διεθνή αίτια. Ο θυμός στο ταμείο του σούπερ μάρκετ έχει πάντα ελληνική διεύθυνση.