Χιλιάδες ασφαλισμένοι βρίσκονται αυτή την περίοδο μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις για τη συνταξιοδότησή τους, καθώς αρκετοί εξετάζουν αν μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τα γενικά όρια ηλικίας, αν τους συμφέρει να αξιοποιήσουν παλαιότερες διατάξεις ή αν πρέπει να περιμένουν μέχρι τα 62 ή τα 67 έτη.
Την ίδια ώρα, οι συνταξιούχοι περιμένουν τις επόμενες κυβερνητικές ανακοινώσεις, με το ενδιαφέρον να στρέφεται τόσο στο ύψος του επιδόματος που καταβάλλεται τον Νοέμβριο όσο και στο ενδεχόμενο διεύρυνσης των δικαιούχων.
Όπως ανέφερε στο ΕΡΤnews η νομικός – εργατολόγος Ματίνα Τριανταφύλλη, το ενδιαφέρον αυξάνεται όσο πλησιάζει το τέλος του έτους, καθώς αρκετοί ασφαλισμένοι επιχειρούν να διαπιστώσουν εάν έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα με παλαιότερες και ευνοϊκότερες προϋποθέσεις.
Ποιοι μπορεί να φύγουν πριν από τα 62
Παρά τα γενικά ηλικιακά όρια, εξακολουθούν να υπάρχουν κατηγορίες ασφαλισμένων που, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα.
Το κρίσιμο σημείο είναι ο χρόνος κατά τον οποίο θεμελιώθηκε ή κατοχυρώθηκε το ασφαλιστικό δικαίωμα, καθώς και το Ταμείο στο οποίο υπαγόταν ο ασφαλισμένος.
Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει:
- προηγούμενη ασφάλιση στο ΙΚΑ,
- χρόνος εργασίας σε βαρέα και ανθυγιεινά,
- ιδιότητα γονέα ανηλίκου,
- τριτεκνία,
- αναπηρία,
- ειδικές διατάξεις του Δημοσίου ή του ΝΑΤ.
Η κάθε περίπτωση, ωστόσο, απαιτεί ξεχωριστό έλεγχο, καθώς ακόμη και ασφαλισμένοι με παρόμοια ηλικία και χρόνια εργασίας μπορεί να έχουν διαφορετικό συνταξιοδοτικό καθεστώς.
Προσοχή στη διαδοχική ασφάλιση
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διαδοχική ασφάλιση.
Ένας ασφαλισμένος μπορεί, για παράδειγμα, να έχει τελευταίο φορέα τον ΟΑΕΕ, αλλά να διαθέτει προηγούμενο χρόνο στο ΙΚΑ, ο οποίος ενδέχεται να του ανοίγει ευνοϊκότερη δυνατότητα αποχώρησης.
Για τον λόγο αυτό δεν αρκεί μόνο ο συνολικός αριθμός των ετών ασφάλισης. Χρειάζεται να εξεταστεί πότε και σε ποιον ασφαλιστικό φορέα πραγματοποιήθηκε ο συγκεκριμένος χρόνος.
Μητέρες ανηλίκων και παλαιοί ασφαλισμένοι
Στις περιπτώσεις που εξακολουθούν να παρουσιάζουν ενδιαφέρον περιλαμβάνονται μητέρες ανηλίκων και γενικότερα παλαιοί ασφαλισμένοι που είχαν συμπληρώσει κρίσιμες προϋποθέσεις σε προηγούμενα έτη.
Ενδεικτικά, ασφαλισμένη γεννημένη το 1965 μπορεί, εφόσον είχε τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και ανήλικο τέκνο στο κρίσιμο έτος, να έχει κατοχυρώσει δικαίωμα για αποχώρηση πριν από τα γενικά ηλικιακά όρια.
Αντίστοιχες δυνατότητες μπορεί να υπάρχουν για τρίτεκνους και άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων στο Δημόσιο.
Σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει και η εξαγορά πλασματικών ετών, εφόσον αυτή επιτρέπει τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ασφαλιστικού χρόνου.
Βαρέα και ανθυγιεινά: Το ενδιαφέρον των εργαζομένων στην Υγεία
Ξεχωριστή συζήτηση αφορά εργαζόμενους στον χώρο της Υγείας και ειδικότερα κατηγορίες που μπορούν να ενταχθούν στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.
Νοσηλευτές, εργαζόμενοι στο ΕΚΑΒ και άλλες ειδικότητες εξετάζουν αν τους συμφέρει να υπαχθούν στις σχετικές διατάξεις, καθώς η ένταξη μπορεί να επηρεάσει τόσο το ηλικιακό όριο όσο και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Ακόμη και αν προκύπτει επιπλέον ασφαλιστική επιβάρυνση, σε ορισμένες περιπτώσεις το όφελος από την ευνοϊκότερη συνταξιοδοτική μεταχείριση μπορεί να είναι μεγαλύτερο.
Το επίδομα των 300 ευρώ και τα σενάρια για αύξηση
Παράλληλα, οι συνταξιούχοι περιμένουν τις νέες κυβερνητικές αποφάσεις για το επίδομα που καταβάλλεται τον Νοέμβριο.
Το ποσό ανέρχεται σήμερα σε 300 ευρώ και αφορά περίπου 1,8 εκατ. συνταξιούχους.
Στα σενάρια που συζητούνται περιλαμβάνεται η αύξηση του ποσού προς τα 400 ευρώ ή και υψηλότερα, καθώς και η διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει οριστικοποιηθεί ούτε το τελικό ύψος του επιδόματος ούτε το εύρος των δικαιούχων.
Τα σημερινά κριτήρια
Με βάση τα ισχύοντα δεδομένα, τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται:
- στις 25.000 ευρώ για μονοπρόσωπα νοικοκυριά,
- στις 35.000 ευρώ για ζευγάρια.
Παράλληλα, η αξία ακίνητης περιουσίας εξετάζεται με όρια:
- 200.000 ευρώ για ένα άτομο,
- 300.000 ευρώ για ζευγάρι.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ενδεχόμενο αλλαγών για συνταξιούχους χηρείας, καθώς σήμερα υπάρχουν περιπτώσεις που δεν εντάσσονται στους δικαιούχους λόγω των υφιστάμενων προϋποθέσεων.
Πριν από την αίτηση σύνταξης χρειάζεται έλεγχος
Το βασικό μήνυμα προς τους ασφαλισμένους είναι ότι η πρόωρη αποχώρηση δεν είναι πάντοτε η πιο συμφέρουσα επιλογή.
Πριν από την υποβολή αίτησης σύνταξης, είναι χρήσιμο να έχει προηγηθεί πλήρης έλεγχος των ενσήμων και του ασφαλιστικού ιστορικού, καθώς και έκδοση συνταξιοδοτικής βεβαίωσης.
Μία λανθασμένη επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη σύνταξη για πολλά χρόνια ή ακόμη και σε απώλεια ευνοϊκής διάταξης.
Για τον λόγο αυτό χρειάζεται εξατομικευμένη συνταξιοδοτική μελέτη, ώστε κάθε ασφαλισμένος να γνωρίζει πότε θεμελιώνει δικαίωμα, ποιο ποσό δικαιούται και αν τον συμφέρει να παραμείνει στην εργασία του.
Τι αναμένεται από τις επόμενες ανακοινώσεις
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις επόμενες κυβερνητικές εξαγγελίες για τους συνταξιούχους.
Το ύψος του επιδόματος, η πιθανή διεύρυνση των δικαιούχων και ενδεχόμενες αλλαγές στα κριτήρια είναι τα βασικά ζητήματα που αναμένεται να αποσαφηνιστούν.
Για χιλιάδες ασφαλισμένους, πάντως, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει το ίδιο: αν υπάρχει «παράθυρο» για αποχώρηση πριν από τα 62 και ποια διάταξη μπορεί να αξιοποιήσει ο καθένας.