Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία των επιχειρήσεων φέρνει από το 2027 ένα πολυετές πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο ολοκληρώνεται το 2034. Οι βασικές αλλαγές αφορούν την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, την ταχύτερη απόσβεση των επενδύσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό και τη σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου από το 80% στο 50%.
Ο φορολογικός συντελεστής για τα επιχειρηματικά κέρδη παραμένει στο 22%. Το νέο πλαίσιο, ωστόσο, περιορίζει το πάγιο φορολογικό κόστος, ενισχύει τη ρευστότητα και βελτιώνει τη φορολογική απόδοση των νέων επενδύσεων.
Η αρχή γίνεται το 2027 με την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις εκτός Αττικής και την εφαρμογή επιταχυνόμενων αποσβέσεων. Από τις φορολογικές δηλώσεις του 2029 θα ξεκινήσει και η σταδιακή αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων.
Πότε καταργείται το τέλος επιτηδεύματος;
Από το φορολογικό έτος 2026, με την ελάφρυνση να αποτυπώνεται το 2027, καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για τις έδρες και τα υποκαταστήματα νομικών προσώπων που βρίσκονται εκτός Περιφέρειας Αττικής. Στο μέτρο εντάσσεται και η Περιφερειακή Ενότητα Νήσων της Αττικής.
Για τις επιχειρήσεις της υπόλοιπης Αττικής προβλέπεται μεταβατική περίοδος. Το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% το 2028 και καταργείται πλήρως το 2029.
Το 2025 το τέλος επιτηδεύματος βεβαιώθηκε σε 245.003 νομικά πρόσωπα. Από αυτά, τα 121.922 είχαν έδρα εκτός Αττικής και αναμένεται να ωφεληθούν από το πρώτο στάδιο της παρέμβασης.
Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 82 εκατ. ευρώ το 2027, 138 εκατ. ευρώ το 2028 και 195 εκατ. ευρώ το 2029. Το 2030 αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στα 201 εκατ. ευρώ.
Πόσα χρήματα εξοικονομούν οι επιχειρήσεις;
Το ύψος της ελάφρυνσης εξαρτάται από την έδρα και τον αριθμό των υποκαταστημάτων κάθε επιχείρησης.
Εταιρεία με έδρα στη Λάρισα, η οποία καταβάλλει σήμερα τέλος επιτηδεύματος 800 ευρώ, απαλλάσσεται πλήρως από το 2027. Επιχείρηση με έδρα και ένα υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη εξοικονομεί 1.600 ευρώ, ενώ εταιρεία με έδρα στο Ηράκλειο και δύο υποκαταστήματα σε Χανιά και Ρέθυμνο γλιτώνει συνολικά 2.000 ευρώ τον χρόνο.
Διαφορετική είναι η εικόνα για όσες εταιρείες διατηρούν εγκαταστάσεις τόσο στην Αττική όσο και στην περιφέρεια. Επιχείρηση με έδρα στην Αθήνα και υποκαταστήματα στη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα πληρώνει σήμερα 2.200 ευρώ. Η επιβάρυνση περιορίζεται στα 1.000 ευρώ το 2027, στα 500 ευρώ το 2028 και μηδενίζεται το 2029.
Αντίστοιχα, εταιρεία με έδρα στη Θεσσαλονίκη και υποκατάστημα στην Αθήνα θα δει το τέλος να μειώνεται από 1.600 ευρώ σε 600 ευρώ το 2027 και σε 300 ευρώ το 2028, πριν καταργηθεί πλήρως το 2029.
Πώς αλλάζουν οι αποσβέσεις των νέων επενδύσεων;
Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά τις επιχειρήσεις που επενδύουν στην ανανέωση του παραγωγικού εξοπλισμού τους.
Σήμερα, τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός, με εξαίρεση τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το λογισμικό, αποσβένονται με συντελεστή 10% ετησίως. Η συνολική απόσβεση μιας τέτοιας επένδυσης ολοκληρώνεται σε δέκα χρόνια.
Για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2027, ο χρόνος περιορίζεται στα έξι χρόνια. Η απόσβεση θα υπολογίζεται με συντελεστή 10% για καθένα από τα δύο πρώτα έτη, 15% για καθένα από τα επόμενα δύο και 25% για καθένα από τα δύο τελευταία.
Η αλλαγή δεν περιορίζει άμεσα τον φορολογικό συντελεστή. Επιτρέπει, όμως, στην επιχείρηση να αναγνωρίζει γρηγορότερα μεγαλύτερο μέρος της επενδυτικής δαπάνης και να μειώνει τα φορολογητέα κέρδη της στα αντίστοιχα έτη.
Ποιο είναι το όφελος για επένδυση 100.000 ευρώ;
Μια επιχείρηση που αγοράζει το 2027 μηχανολογικό εξοπλισμό αξίας 100.000 ευρώ θα αποσβέσει το ποσό σε έξι αντί για δέκα χρόνια.
Με το σημερινό καθεστώς θα αναγνωρίζει δαπάνη 10.000 ευρώ τον χρόνο. Με φορολογικό συντελεστή 22%, η ετήσια φορολογική ωφέλεια θα ανέρχεται σε 2.200 ευρώ.
Στο νέο σύστημα, η ωφέλεια διαμορφώνεται σε 2.200 ευρώ για τα έτη 2028 και 2029, αυξάνεται σε 3.300 ευρώ για το 2030 και το 2031 και φτάνει τις 5.500 ευρώ ετησίως το 2032 και το 2033.
Το μέτρο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι επενδύσεις των ιδιωτικών επιχειρήσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό εκτιμάται ότι θα ανέλθουν περίπου στα 9,7 δισ. ευρώ το 2027.
Η δημοσιονομική επίπτωση υπολογίζεται σε 48 εκατ. ευρώ το 2030, 125 εκατ. ευρώ το 2031, 299 εκατ. ευρώ το 2032 και 530 εκατ. ευρώ το 2033.
Πότε μειώνεται η προκαταβολή φόρου στο 50%;
Η τρίτη παρέμβαση αφορά την προκαταβολή φόρου, η οποία αποτελεί διαχρονικό αίτημα της επιχειρηματικής αγοράς.
Τα νομικά πρόσωπα προκαταβάλλουν σήμερα το 80% του φόρου που τους αναλογεί. Από το φορολογικό έτος 2028, δηλαδή στις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2029, το ποσοστό αρχίζει να μειώνεται κατά πέντε μονάδες κάθε χρόνο.
Η προκαταβολή διαμορφώνεται στο 75% το 2029, στο 70% το 2030, στο 65% το 2031 και στο 60% το 2032. Ακολουθεί νέα μείωση στο 55% το 2033, πριν φτάσει στο 50% στις δηλώσεις του 2034.
Με την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης, το ποσοστό για τα νομικά πρόσωπα θα εξισωθεί με εκείνο των ατομικών επιχειρήσεων, το οποίο προβλέπεται να έχει ήδη περιοριστεί από το 55% στο 50%.
Εξαίρεση αποτελούν τα τραπεζικά ιδρύματα, για τα οποία η προκαταβολή φόρου παραμένει στο 100%.
Τι κερδίζει μια εταιρεία με κέρδη 100.000 ευρώ;
Για μια εταιρεία με σταθερά ετήσια κέρδη 100.000 ευρώ, κάθε μείωση της προκαταβολής κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες περιορίζει τον φορολογικό λογαριασμό κατά 1.100 ευρώ στις δηλώσεις από το 2029 έως και το 2034.
Το όφελος είναι μεγαλύτερο για τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. Εάν τα κέρδη ξεκινούν από 100.000 ευρώ και αυξάνονται κατά 10.000 ευρώ ετησίως, η ελάφρυνση διαμορφώνεται σε 1.210 ευρώ το 2029 και αυξάνεται σταδιακά, φτάνοντας τα 2.310 ευρώ το 2034.
Το δημοσιονομικό κόστος της μείωσης της προκαταβολής φόρου εκτιμάται σε 373 εκατ. ευρώ το 2029 και σε 394 εκατ. ευρώ το 2030. Μέχρι το 2034 αναμένεται να προσεγγίσει τα 483 εκατ. ευρώ.
Πώς διαμορφώνεται το νέο φορολογικό τοπίο;
Οι τρεις παρεμβάσεις υπηρετούν διαφορετικούς στόχους. Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος μειώνει άμεσα το πάγιο κόστος, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις ενθαρρύνουν την αγορά παραγωγικού εξοπλισμού και η αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου απελευθερώνει πολύτιμη ρευστότητα.
Το μεγαλύτερο μέρος του οφέλους, πάντως, δεν θα εμφανιστεί ταυτόχρονα. Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται πλήρως το 2029, ενώ η προκαταβολή φόρου χρειάζεται έως το 2034 για να υποχωρήσει από το 80% στο 50%.
Στην πράξη, το νέο πλαίσιο δεν αλλάζει τον συντελεστή φορολόγησης των επιχειρηματικών κερδών, αλλά τον χρόνο και τον τρόπο καταβολής του φόρου. Για τις επιχειρήσεις, το τελικό αποτύπωμα μεταφράζεται σε χαμηλότερο πάγιο κόστος, ταχύτερη φορολογική αναγνώριση των επενδύσεων και ενισχυμένη ρευστότητα.