Η ανησυχία στις διεθνείς αγορές ενέργειας μετατοπίζεται πλέον από το πετρέλαιο στο φυσικό αέριο, καθώς ενισχύονται οι φόβοι ότι οι περιορισμοί στη διέλευση φορτίων LNG από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να διαρκέσουν πολύ περισσότερο από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί. Την ώρα που το αργό πετρέλαιο έχει ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, η άνοδος στο φυσικό αέριο είναι ακόμη εντονότερη, αυξάνοντας την πίεση στην Ευρώπη ενόψει του χειμώνα.
Σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, οι σημερινές τιμές του φυσικού αερίου αντιστοιχούν, σε όρους ενεργειακού κόστους, σε πετρέλαιο περίπου 150 δολαρίων ανά βαρέλι. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται, όμως, στην τιμή. Η αγορά αρχίζει να αντιμετωπίζει ως πραγματικό ενδεχόμενο μια παρατεταμένη διαταραχή στον εφοδιασμό LNG από τη Μέση Ανατολή.
Η αλλαγή αυτή έρχεται σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή για την Ευρώπη. Εδώ και μήνες αναλυτές προειδοποιούσαν για τα σχετικά χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου και για την ανάγκη έγκαιρης αναπλήρωσής τους πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου.
Οι προειδοποιήσεις αυτές δεν οδήγησαν σε επιθετικές αγορές. Οι προθεσμιακές τιμές για τον χειμώνα παρέμεναν για μεγάλο διάστημα κοντά στα επίπεδα του καλοκαιριού, με αποτέλεσμα οι traders να μην έχουν ισχυρό οικονομικό κίνητρο να αγοράσουν φυσικό αέριο και να αναλάβουν το κόστος αποθήκευσής του για μήνες.
Γιατί αυξάνεται τώρα η ανησυχία για το φυσικό αέριο;
Το βασικό δεδομένο που έχει αλλάξει είναι η αντίληψη της αγοράς για τη διάρκεια της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Η αρχική προσδοκία ότι οι ροές θα επανέρχονταν σχετικά γρήγορα σε κανονικά επίπεδα υποχωρεί και τη θέση της παίρνει ο φόβος μιας διαταραχής χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα λήξης.
Για το LNG, μάλιστα, οι προοπτικές εμφανίζονται δυσκολότερες από εκείνες του πετρελαίου. Τα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου είναι τεράστια, τα φορτία τους ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και οι συνέπειες ενός ενδεχόμενου πλήγματος πολύ σοβαρές.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι εταιρείες να εμφανίζονται πολύ πιο διστακτικές απέναντι στον κίνδυνο διέλευσης.
Πόσο LNG περνά πλέον από τα Στενά του Ορμούζ;
Το υγροποιημένο φυσικό αέριο βρίσκεται μεταξύ των εμπορευμάτων που έχουν δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times, από τα Στενά καταφέρνει να περάσει λιγότερο από το 10% της προπολεμικής κίνησης LNG.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό κενό στη διεθνή αγορά, καθώς φορτία που υπό κανονικές συνθήκες θα κατευθύνονταν προς μεγάλους καταναλωτές δεν είναι πλέον διαθέσιμα με τον ίδιο ρυθμό.
Και όσο πλησιάζει ο χειμώνας, τόσο αυξάνεται η σημασία κάθε διαθέσιμου φορτίου.
Γιατί η κατάσταση είναι διαφορετική στο πετρέλαιο;
Στο αργό πετρέλαιο η εικόνα είναι διαφορετική. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιδίωξε καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου να αυξηθούν ξανά οι ροές από τη Μέση Ανατολή.
Αν και ο ακριβής όγκος των φορτίων παραμένει ασαφής, οι ροές έχουν ενισχυθεί σημαντικά, εξέλιξη που συνδέεται μεταξύ άλλων με επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και τη συνοδεία πλοίων.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου έχει και εσωτερική πολιτική σημασία, καθώς οι τιμές των καυσίμων αποτελούν κρίσιμο ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Στο LNG, όμως, τα συμφέροντα είναι διαφορετικά. Η επαναφορά μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου της Μέσης Ανατολής στη διεθνή αγορά θα δημιουργούσε μεγαλύτερο ανταγωνισμό για τις αμερικανικές εξαγωγές LNG, οι οποίες βρίσκονται σε διαρκή άνοδο.
Πόσο ακριβό μπορεί να γίνει το LNG;
Οι διεθνείς τιμές του LNG κινούνται πλέον γύρω στα 25 δολάρια ανά MMBtu, ενώ στην αγορά καταγράφονται αναφορές για options αγοράς σε επίπεδα άνω των 30 δολαρίων ανά MMBtu.
Πρόκειται για τιμές που μπορούν να μεταφραστούν σε σημαντική επιβάρυνση για βιομηχανίες, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ιδιαίτερα εάν διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παρά την έντονη άνοδο, πάντως, η αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται αρκετά μακριά από τις ακραίες συνθήκες της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν οι τιμές είχαν κινηθεί μεταξύ 50 και 75 δολαρίων ανά MMBtu.
Αυτό αποτελεί και έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους παράγοντες του ενεργειακού κλάδου εκτιμούν ότι, τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα, δεν βρισκόμαστε ακόμη μπροστά σε επανάληψη του σοκ του 2022.
Γιατί ΗΠΑ και Ευρώπη βρίσκονται σε διαφορετική θέση;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Παρά την άνοδο των διεθνών τιμών LNG, το φυσικό αέριο στην αμερικανική αγορά παραμένει κάτω από τα 4 δολάρια ανά MMBtu, δηλαδή σε επίπεδο χαμηλότερο από το ένα πέμπτο της διεθνούς τιμής του LNG.
Με απλά λόγια, οι ΗΠΑ είναι πολύ περισσότερο εκτεθειμένες σε μία διεθνή διαταραχή της αγοράς πετρελαίου παρά σε μία αντίστοιχη κρίση του LNG.
Για την Ευρώπη ισχύει το αντίθετο. Η ήπειρος εξαρτάται πλέον σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις εισαγωγές LNG μετά τη δραστική μείωση των ροών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
Θα δώσουν Ευρώπη και Ασία μάχη για τα ίδια φορτία;
Αυτό θεωρείται ένα από τα πιθανότερα σενάρια για τον επόμενο χειμώνα. Ευρώπη και Ασία θα ανταγωνιστούν για τις διαθέσιμες ποσότητες LNG, με την έκβαση της αναμέτρησης να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τον καιρό.
Ένας ψυχρός χειμώνας θα αυξήσει απότομα τη ζήτηση. Το ίδιο μπορεί να συμβεί εάν υπάρξουν μεγάλα διαστήματα άπνοιας, καθώς η μειωμένη παραγωγή από αιολικά πάρκα θα πρέπει να καλυφθεί από άλλες πηγές ηλεκτροπαραγωγής, μεταξύ των οποίων το φυσικό αέριο.
Ωστόσο, η κατάσταση διαφέρει από το καλοκαίρι του 2022, όταν οι ευρωπαϊκές χώρες αγόραζαν LNG σχεδόν με κάθε κόστος προκειμένου να γεμίσουν τις αποθήκες τους μετά την κατάρρευση των ρωσικών ροών.
Οι μεγάλες ασιατικές οικονομίες εμφανίζονται επίσης καλύτερα προετοιμασμένες. Ιαπωνία και Νότια Κορέα έχουν λάβει μέτρα περιορισμού και διαχείρισης της κατανάλωσης, ενώ η Κίνα διαθέτει περισσότερες εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού.
Αντίθετα, οι φτωχότερες αναδυόμενες οικονομίες δύσκολα μπορούν να ακολουθήσουν έναν παρατεταμένο πόλεμο προσφορών απέναντι στην Ευρώπη εάν οι τιμές ξεπεράσουν σημαντικά τα σημερινά επίπεδα.
Τι μπορεί να αποτρέψει μια νέα ενεργειακή κρίση τύπου 2022;
Η σημαντικότερη δικλίδα ασφαλείας βρίσκεται στην αύξηση της παραγωγής LNG εκτός Μέσης Ανατολής. ΗΠΑ και Καναδάς ενισχύουν τις εξαγωγικές τους δυνατότητες, προσφέροντας πρόσθετες ποσότητες στη διεθνή αγορά.
Παράλληλα, η συνεχιζόμενη ανάπτυξη της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας περιορίζει μέρος της ζήτησης για φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή.
Αυτοί οι παράγοντες εξηγούν γιατί η αγορά έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να απορροφήσει ένα μεγάλο μέρος των αναταράξεων χωρίς να επιστρέψει στα επίπεδα πανικού του 2022.
Το κρίσιμο τεστ, όμως, βρίσκεται μπροστά. Τα περιθώρια ασφαλείας στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου παραμένουν περιορισμένα και ένας συνδυασμός παρατεταμένης διακοπής των ροών από τη Μέση Ανατολή, χαμηλών θερμοκρασιών στην Ευρώπη και αυξημένης ζήτησης στην Ασία θα μπορούσε να δημιουργήσει νέο κύμα ανατιμήσεων.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον εάν η αγορά θα επιστρέψει σύντομα στην κανονικότητα. Είναι πόσο καιρό μπορεί να αντέξει χωρίς την πλήρη επαναφορά του LNG της Μέσης Ανατολής και σε ποια τιμή θα εξασφαλίσει η Ευρώπη τις ποσότητες που θα χρειαστεί μέσα στον χειμώνα.
Meta Description: Φυσικό αέριο και LNG ανεβαίνουν επικίνδυνα λόγω Ορμούζ. Δείτε γιατί η Ευρώπη φοβάται δύσκολο χειμώνα και πόσο μπορεί να αυξηθούν οι τιμές.