Νέους κανόνες για τις ρυθμίσεις οφειλών προς τράπεζες και servicers προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να αλλάξει σημαντικά η διαδικασία των διμερών διαπραγματεύσεων και να ενισχυθεί η προστασία των συνεπών οφειλετών.
Η νομοθετική πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και προβλέπει, μεταξύ άλλων, πλαφόν 15% στην προκαταβολή, αυστηρά χρονικά περιθώρια για τις διαπραγματεύσεις, αναλυτική ενημέρωση για το ύψος της οφειλής και κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων από τους πιστωτές.
Παράλληλα, προβλέπεται οικονομικό όφελος για τον οφειλέτη όταν ο πιστωτής παραβιάζει ενεργή ρύθμιση.
Προκαταβολή έως 15% της οφειλής
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά το ποσό που μπορεί να ζητηθεί προκαταβολικά προκειμένου να προχωρήσει μια διμερής ρύθμιση.
Η προκαταβολή θα περιορίζεται στο 15% της συνολικής οφειλής. Έτσι, για χρέος 120.000 ευρώ, το ανώτατο ποσό θα ανέρχεται σε 18.000 ευρώ, αντί για 40.000 ή ακόμη και 60.000 ευρώ που μπορεί να ζητούνται σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το ποσό μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο όταν προκύπτουν ιδιαίτερη οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή σοβαρά προβλήματα υγείας.
Έξι μήνες για να ολοκληρωθεί η ρύθμιση
Θεσπίζεται αυτοτελής διαδικασία για τις διμερείς ρυθμίσεις, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως προσφυγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Ο οφειλέτης θα υποβάλλει αίτηση μαζί με τα απαραίτητα οικονομικά στοιχεία και ο πιστωτής θα πρέπει:
- μέσα σε τρεις μήνες να καταθέσει βιώσιμη πρόταση ή να αιτιολογήσει εγγράφως την απόρριψη,
- να δώσει στον οφειλέτη έναν μήνα για να απαντήσει,
- να ολοκληρώνει τη διαδικασία μέσα σε έξι μήνες το αργότερο.
Η υποβολή των δικαιολογητικών θα μπορεί να γίνεται και ηλεκτρονικά, ενώ η διαδικασία θα μπορεί να αφορά ακόμη και οφειλές για τις οποίες έχει ήδη ξεκινήσει αναγκαστική εκτέλεση.
Εάν ο πιστωτής δεν τηρήσει τις προβλεπόμενες προθεσμίες, αυτό θα καταγράφεται ως παράβαση και θα αναστέλλεται ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων, ενώ θα ενημερώνεται η Τράπεζα της Ελλάδος.
Τέλος στις αόριστες προτάσεις
Η πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι γραπτή, τεκμηριωμένη και βιώσιμη.
Ο πιστωτής θα πρέπει να εξηγεί με ποια εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία υπολογίστηκε η δόση. Εφόσον υπάρχουν δύο διαφορετικές βιώσιμες λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται στον οφειλέτη και οι δύο.
Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι πληροφορίες που θα πρέπει να περιλαμβάνει κάθε πρόταση, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί να γνωρίζει πώς προέκυψε το ποσό που καλείται να καταβάλει.
Προστασία όσων τηρούν τη ρύθμισή τους
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους συνεπείς οφειλέτες.
Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, δεν θα επιτρέπεται:
- η καταγγελία της ρύθμισης,
- η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής,
- η κατάσχεση,
- η συνέχιση πλειστηριασμού.
Η προστασία θα ισχύει και όταν ο οφειλέτης δεν κατάφερε να πληρώσει επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν του παρείχε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία για την καταβολή της δόσης.
Σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται και ο οφειλέτης θα δικαιούται πίστωση ίση με πέντε μηνιαίες δόσεις, ενώ η ρύθμιση θα παρατείνεται για πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Για μηνιαία δόση 800 ευρώ, το οικονομικό όφελος θα ανέρχεται σε 4.000 ευρώ.
Παράλληλα, στον πιστωτή θα μπορεί να επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ, με αυστηρότερες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.
Πλήρης εικόνα για το χρέος μέσα σε 45 ημέρες
Ο οφειλέτης θα έχει δικαίωμα να ζητά χωρίς χρέωση αναλυτική εικόνα της οφειλής του.
Τα στοιχεία θα πρέπει να περιλαμβάνουν:
- τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους,
- το ιστορικό των πληρωμών,
- το αρχικό και το υπόλοιπο κεφάλαιο,
- τον τρόπο υπολογισμού των τόκων,
- τις προμήθειες,
- τις λοιπές χρεώσεις.
Όταν τα στοιχεία δεν είναι ήδη διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης, θα πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών.
Εάν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί, προβλέπεται αναστολή τοκοφορίας μέχρι να παραδοθούν τα πλήρη στοιχεία.
«Φρένο» στην ανεξέλεγκτη αύξηση της οφειλής
Το νέο πλαίσιο επαναφέρει επίσης την ιδέα ενός ανώτατου ορίου στην αύξηση μιας οφειλής λόγω καθυστέρησης.
Η ακριβής μορφή του νέου κανόνα θα αποσαφηνιστεί με τη νομοθετική διάταξη. Το πλαίσιο παραπέμπει σε παλαιότερες ρυθμίσεις που έθεταν όριο στην αύξηση του χρέους, σε ορισμένες περιπτώσεις έως και το διπλάσιο ή το τριπλάσιο της βάσης υπολογισμού.
Ενδεικτικά, εφόσον μια οφειλή 100.000 ευρώ υπάγεται σε κανόνα με ανώτατο όριο 300.000 ευρώ και έχει ανέλθει στα 350.000 ευρώ, το υπερβάλλον ποσό θα μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου και αναπροσαρμογής ή διαγραφής, ανάλογα με τους τελικούς όρους της νομοθεσίας.
Το ακριβές πεδίο εφαρμογής θα καθοριστεί από τη διάταξη που θα κατατεθεί.
Περισσότερη προστασία για ευάλωτους οφειλέτες
Η προστασία για τα άτομα με αναπηρία επεκτείνεται και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Εφόσον πληρούνται τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, θα μπορούν να αποκτούν την ιδιότητα του ευάλωτου οφειλέτη. Η συγκεκριμένη ιδιότητα μπορεί να οδηγήσει σε υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Νέες υποχρεώσεις για τους servicers
Αυστηρότερο γίνεται και το πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο στοιχεία σχετικά με:
- τα οικονομικά τους μεγέθη,
- την εταιρική διακυβέρνηση,
- τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται,
- τα αποτελέσματα της διαχείρισης,
- τα παράπονα των δανειοληπτών.
Παράλληλα, θα καταθέτουν στην Τράπεζα της Ελλάδος ετήσιο στρατηγικό σχέδιο για τη διαχείριση των απαιτήσεων, με στοιχεία για τις προβλεπόμενες εισπράξεις, τους διαθέσιμους πόρους, το κόστος, τους κινδύνους και τους δείκτες απόδοσης.
Έλεγχοι και στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή»
Για τα δάνεια που συνδέονται με τιτλοποιήσεις οι οποίες έχουν κρατική εγγύηση μέσω του προγράμματος «Ηρακλής», προβλέπεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος.
Στο μικροσκόπιο θα μπαίνουν, μεταξύ άλλων, οι αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων φορέων και των servicers.
Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση των κυρώσεων και δημοσιοποίησή τους.
Δείτε το βίντεο: