Σε κατάσταση συναγερμού έχει φέρει της ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η τέλεια γεωπολιτική καταιγίδα που απειλεί να αφήσει τη γηραιά ήπειρο χωρίς επάρκεια καυσίμων τον χειμώνα που έρχεται. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και οι σχέσεις με τη Μόσχα, την πηγή φτηνών καυσίμων κατά τις πρώτες δύο δεκαετίες του αιώνα, βρίσκονται στο ναδίρ. Αδιέξοδη είναι η κατάσταση και στη Μέση Ανατολή, όπου η ροή πετρελαίου βρίσκεται στη μέγγενη από τη μία του Ιράν, που κρατά επί της ουσίας κλειστό το πέρασμα του Ορμούζ, και από την άλλη των ανταρτών Χούθι που παρενοχλούν τη ροή πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία.
Σε αυτή την εκρηκτική κατάσταση, και με τις τιμές των καυσίμων να βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά, έρχεται να προστεθεί η «προδοσία» του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης της εξαγωγής αμερικανικού ντίζελ, σε μία προσπάθεια συγκράτησης των τιμών στην αντλία. «Το σκεφτόμαστε πολύ σοβαρά», δήλωσε ο Τραμπ. Το βλέμμα του είναι καρφωμένο στις δημοσκοπήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, με την ενεργειακή ακρίβεια να αποτελεί τη σημαντικότερη έγνοια των ψηφοφόρων.
Σε μια επίδειξη αμερικανικού εξαιρετισμού, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι οι Αμερικανοί «αγρότες, οδηγοί φορτηγών και επιχειρήσεις δεν πρέπει να επωμιστούν το βάρος». Στα ψιλά γράμματα το γεγονός ότι αυτό το βάρος είναι αποτέλεσμα της πολεμικής περιπέτειας στην οποία ενέπλεξε τους Αμερικανούς ο Ντόναλντ Τραμπ.
Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Μπέσεντ πίεσε τους Ευρωπαίους να προχωρήσουν στην αποδέσμευση μέρους των στρατηγικών τους αποθεμάτων. «Οι Ευρωπαίοι εταίροι μας θα πρέπει να επιταχύνουν την υλοποίηση των υφιστάμενων δεσμεύσεών τους και να διαθέσουν άμεσα πρόσθετες προμήθειες για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων διαταραχών», έγραψε.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters,το ίδιο ζήτησε και ο Τραμπ, κατά την επικοινωνία του με τις κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας. Ο Λευκός Οίκος πιέζει για τη διάθεση από τους Ευρωπαίους στην αγορά έως 120 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ, ποσότητα που αντιστοιχεί σε παραπάνω από το ένα τρίτο των συνολικών αποθεμάτων.
Οι ΗΠΑ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές ντίζελ στον κόσμο, πωλώντας περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια κάθε μέρα. Αν πραγματοποιήσουν την απειλή τους και σταματήσουν τις εξαγωγές, θα αυξήσει τις πιέσεις στην αγορά, οδηγώντας τις τιμές των καυσίμων ακόμη υψηλότερα και συμπαρασύροντας τις τιμές όλων των αγαθών, αφού αποτελεί το βασικό καύσιμο για τις οδικές μεταφορές και τη λειτουργία των αγροτικών μηχανημάτων.
Τις τιμές σπρώχνει προς τα πάνω και η απόφαση του Πεκίνου να σταματήσει τις εξαγωγές ορισμένων τύπων καυσίμων για να δώσει προτεραιότητα στην εγχώρια κατανάλωση.
Συναγερμός στις Βρυξέλλες
Οι αμερικανικές πιέσεις έχουν φέρει την Ευρώπη μπροστά σε ένα αδιέξοδο, καθώς 1.680 μέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και 216 μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν, παραμένει ενεργειακά ευάλωτη και εξαρτώμενη από εξωτερικές προμήθειες καυσίμων.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες και με το δικό τους κύμα λαϊκής δυσαρέσκειας: Στη Γαλλία εργαζόμενοι, συνδικαλιστές και μαθητές έχουν βγει στους δρόμους και η Μαρίν Λεπέν έχει βάσιμες ελπίδες να κατακτήσει την εξουσία. Στη Γερμανία, η δημοτικότητα του Χριστιανοδημοκράτη καγκελάριου Μερτς υποχωρεί συνεχώς και το ακροδεξιό AfD προελαύνει σε τοπικές εκλογές.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι πραγματοποιήθηκαν «πολλές τηλεφωνικές κλήσεις, πολλές συναντήσεις» σχετικά με την κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων «επαφών υψηλού επιπέδου» με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Η κρίση έφερε πιο κοντά και τις Βρυξέλλες με το Λονδίνο, σε μια περίοδο που το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο επιστροφής στην ΕΕ. Ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας, Μάρτιν ΜακΚλάσκι, γνωστοποίησε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με Ευρωπαίους ομολόγους του, προκειμένου να συντονίσουν την απάντησή τους στην κρίση.
Η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης στην Ευρώπη έχει φτάσει στα 2,24 ευρώ, ενώ σε κράτη όπως η Δανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, ξεπέρασε ακόμη και το όριο των δυόμισι ευρώ.
Στην Αθήνα, η μέση τιμή των καυσίμων βρίσκεται πλέον πάνω από τα 2,2 ευρώ -όχι μόνο για την αμόλυβδη, αλλά και για το ντίζελ κίνησης. Σύμφωνα με το παρατηρητήριο τιμών του υπουργείου Ανάπτυξης, την 1η Οκτωβρίου διαμορφώθηκε σε 2,206 ευρώ για την αμόλυβδη 95 οκτανίων και στα 2,203 ευρώ για το ντίζελ.