Η υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» αναμένεται, εκτός απροόπτου, να αρχίσει εντός Οκτωβρίου και πιθανότατα στα μέσα του μήνα. Η δράση αφορά την ανακαίνιση παλαιών ακινήτων, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης.
Η πρώτη φάση θα αφορά κατοικίες που παρέμειναν κλειστές το 2024 και το 2025 ενώ θα ακολουθήσει η διαδικασία για τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Οι προϋποθέσεις του προγράμματος έχουν τροποποιηθεί, με στόχο να ενταχθούν περισσότεροι ιδιοκτήτες.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, δήλωσε: «Όλοι όσοι έχουν κλειστά σπίτια και κάνουν αίτηση στο πρόγραμμα Ανακαίνιση Κατοικίας θα λάβουν επιδότηση».
Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου, όταν ολοκληρώθηκε η διαδικασία έκδοσης βεβαιώσεων επιλεξιμότητας, είχαν εκδοθεί 93.500 βεβαιώσεις. Περίπου 80.000 αφορούσαν κατοικούμενα ακίνητα και 13.500 κλειστές κατοικίες. Την πλατφόρμα επισκέφθηκαν περισσότεροι από 420.000 χρήστες.
Προϋπολογισμός 500 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα
Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης ανέρχεται σε 500 εκατ. ευρώ και εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει περισσότερες από 20.000 κατοικίες. Βασικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η επαναφορά κλειστών ακινήτων στην αγορά, είτε μέσω ιδιοκατοίκησης είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης, ώστε να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να περιοριστεί η πίεση στα ενοίκια.
Για την έναρξη των εργασιών προβλέπεται προκαταβολή ίση με το 60% του εγκεκριμένου ποσού. Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται γενικές επισκευές, εργασίες σε τοιχοποιίες, εσωτερικοί και εξωτερικοί χρωματισμοί, ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου.
Η επιδότηση μπορεί να καλύπτει έως και το 95% των δαπανών, ανάλογα με τα εισοδηματικά και οικογενειακά κριτήρια. Το βασικό ανώτατο ποσό φτάνει τα 36.000 ευρώ ή τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Για έγγαμο δικαιούχο με δύο παιδιά, το ποσό μπορεί να ανέλθει έως τις 46.000 ευρώ.
Το πρόγραμμα καλύπτει επιπλέον έως 2.500 ευρώ για αμοιβές μηχανικών, άδειες, ελέγχους ολοκλήρωσης και συναφείς δαπάνες. Οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να οδηγούν το ακίνητο σε αναβάθμιση τουλάχιστον μίας ενεργειακής κατηγορίας και να αντιστοιχούν στο 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.
Εισοδηματικά κριτήρια και προσαυξήσεις επιδότησης
Τα εισοδηματικά όρια υπολογίζονται με βάση τα εκκαθαριστικά του φορολογικού έτους 2025. Στην Κατηγορία Ι, η επιχορήγηση φτάνει το 80% για άγαμο με ετήσιο εισόδημα έως 18.000 ευρώ και για έγγαμο με εισόδημα έως 25.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Στην Κατηγορία ΙΙ, η επιδότηση ορίζεται στο 70% για άγαμο με εισόδημα έως 25.000 ευρώ και για έγγαμο με εισόδημα έως 35.000 ευρώ, με επιπλέον 5.000 ευρώ ανά παιδί. Για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα παιδί, το ανώτατο εισόδημα είναι 28.000 ευρώ στην Κατηγορία Ι και 39.000 ευρώ στην Κατηγορία ΙΙ.
Προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση 5% για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και για μονογονεϊκές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με αναπηρία. Το ακίνητο πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 και να έχει επιφάνεια έως 120 τ.μ., ή έως 150 τ.μ. στην περίπτωση τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών.
Κανόνες για κλειστά και κατοικούμενα ακίνητα
Για τις κλειστές κατοικίες, οι αλλαγές που έγιναν κατά την περίοδο υποβολής αιτήσεων για βεβαίωση επιλεξιμότητας επιτρέπουν πλέον στον ίδιο πολίτη να υποβάλει αίτηση χρηματοδότησης για περισσότερα από ένα ακίνητα. Παράλληλα, το ελάχιστο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας μειώθηκε από 50% σε 20%.
Για να χαρακτηριστεί ένα ακίνητο ουσιαστικά μη χρησιμοποιούμενο, η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για τα έτη 2024 και 2025 πρέπει να είναι μικρότερη από 100 kWh. Το όριο αυτό διπλασιάστηκε σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.
Μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, οι κλειστές κατοικίες πρέπει για τουλάχιστον πέντε χρόνια να χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία ή να διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση. Στην περίπτωση της ενοικίασης, ο ιδιοκτήτης οφείλει να διατηρεί σταθερό το μίσθωμα για τουλάχιστον τα τρία πρώτα χρόνια.
Οι κατοικούμενες κατοικίες πρέπει ήδη να χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και να διατηρήσουν αυτήν τη χρήση για πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της δράσης. Σε όλες τις περιπτώσεις απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση για την ίδια πενταετία. Η μεταβίβαση του ακινήτου πριν από την ολοκλήρωση της πενταετούς υποχρέωσης συνεπάγεται επιστροφή της επιχορήγησης.