Οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και οι επιπτώσεις στην οικονομία των ευρωπαϊκών κρατών θα βρεθούν, σήμερα, στο επίκεντρο της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (Eurogroup), στο Λουξεμβούργο.
Τι ζητούν οι χώρες του Νότου
Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Κύπρος και Ισπανία) τηρούν ενιαία στάση, ζητώντας δημοσιονομική ευελιξία προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις στα κράτη-μέλη να στηρίξουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Αντίθετα «σκληρή» στάση φαίνεται να υιοθετούν κράτη όπως η Ολλανδία, η οποία -μέχρι στιγμής- δεν επιθυμεί καμία παρέμβαση. Υπέρ μιας μέσης οδόυ φαίνεται να τάσσεται η Γερμανία, ζητώντας, παράλληλα, φορολόγηση στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών επιχειρήσεων.
Κομισιόν: Όχι σε οριζόντια μέτρα
Κατά της λήψης οριζόντιων μέτρων, αλλά προσωρινών και στοχευμένων στους ευάλωτους πολίτες, τάχθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο Ευρωκοινοβούλιο.
Η κα. φον ντερ Λάιεναν, αν και αναγνώρισε ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δυσκολεύονται πολύ λόγω αύξησης των τιμών στην ενέργεια, ουσιαστικά δεν απάντησε στο αίτημα Αθήνας και Ρώμης για δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Πάντως, οι όποιες αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν από τους Ευρωπαίους ηγέτες, οι οποίοι θα συναντηθούν την ερχόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες.
Στο Ecofin η ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια
Αύριο, Παρασκευή, συνεδριάζει το Edofin, που θα κληθεί να επεκτείνει την εφαρμογή από την χώρα μας της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τη χρηματοδότηση της άμυνας και στην ενέργεια.
Στο αίτημά της η Ελλάδα παρουσιάζει έναν αρχικό κατάλογο σχεδιαζόμενων μέτρων ενεργειακής ασφάλειας με άμεση δημοσιονομική επίπτωση και εθνική χρηματοδότηση, που αποφασίστηκαν μετά τις 28 Φεβρουαρίου και αποσκοπούν στη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση της ασφάλειας της Ευρώπης.
Τα προβλεπόμενα μέτρα στηρίζουν επενδύσεις π.χ. σε φωτοβολταϊκά πάνελ, αποθήκευση καθαρής ενέργειας, αντλίες θερμότητας και θερμαντήρες νερού, ενεργειακές αναβαθμίσεις δημόσιων κτιρίων και υποδομών, καθώς και βελτιώσεις του σιδηροδρομικού δικτύου.
Βάσει προκαταρκτικής αξιολόγησης, αυτά τα προβλεπόμενα μέτρα θα μπορούσαν να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ευελιξίας για την ενεργειακή ασφάλεια.
Το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2027 περιγράφει τα μέτρα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους.
Τα έργα που θα ενταχθούν στο εν λόγω πλαίσιο
Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο, εν λόγω πλαίσιο, αφορούν:
- νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ύψους 200 εκατ. ευρώ,
- νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι) ύψους 200 εκατ. ευρώ,
- νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ,
- πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ,
- πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί) ύψους 45 εκατ. ευρώ,
- δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία ύψους 50 εκατ. ευρώ,
- σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων ύψους 320 εκατ. ευρώ και
- σταθμοί φόρτισης λεωφορείων ύψους 20 εκατ. ευρώ.
Υποβολή έκθεσης δύο φορές τον χρόνο
Στο πλαίσιο ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, η Ελλάδα θα πρέπει δύο φορές το χρόνο να υποβάλλει έκθεση στην Επιτροπή για τον κατάλογο των συγκεκριμένων μέτρων ενεργειακής ασφάλειας που θεωρεί επιλέξιμα, παρέχοντας στοιχεία τεκμηρίωσης σχετικά με την επιλεξιμότητα και τον δημοσιονομικό τους αντίκτυπο.
Την Άνοιξη θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα, το δημοσιονομικό τους κόστος για το προηγούμενο έτος και τις σχετικές προβλέψεις για το τρέχον έτος, ενώ το Φθινόπωρο θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα για το τρέχον και το επόμενο έτος που θεσπίστηκαν ή που έχουν ανακοινωθεί με αξιόπιστο τρόπο και με επαρκείς λεπτομέρειες.
Μέσω αυτής της διαδικασίας η Επιτροπή θα μπορεί να συνεκτιμήσει τα συγκεκριμένα μέτρα για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.