Το πρώτο βήμα για την επανέναρξη των εργασιών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου πραγματοποιήθηκε με την υποβολή αίτησης για την αδειοδότηση του γαλλικού πλοίου «ABEILLE MARENGO». Το αίτημα κατατέθηκε στην αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου Ναυτιλίας και αφορά τη διεξαγωγή θαλάσσιων ερευνών για την εγκατάσταση υποβρύχιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος, στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη σηματοδοτεί την προσπάθεια επανεκκίνησης των τεχνικών διαδικασιών για ένα έργο ιδιαίτερης ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις σχέσεις Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η νέα φάση των ερευνών έχει σαφή γεωγραφικό περιορισμό, καθώς αφορά αποκλειστικά περιοχές εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ποιες εργασίες θα πραγματοποιήσει το γαλλικό πλοίο;
Σύμφωνα με το αίτημα που υποβλήθηκε στο υπουργείο Ναυτιλίας, το «ABEILLE MARENGO», το οποίο φέρει γαλλική σημαία, πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες που είναι απαραίτητες για την εγκατάσταση του ηλεκτρικού καλωδίου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν ωκεανογραφικές και βυθομετρικές μετρήσεις, με στόχο την αποτύπωση των χαρακτηριστικών του βυθού και την προετοιμασία της διαδρομής από την οποία προβλέπεται να περάσει το καλώδιο.
Το αίτημα υποβάλλεται από την εταιρεία Next Geosolution Europe SA, η οποία έχει αναλάβει τις συγκεκριμένες εργασίες από τη γαλλική NEXANS SA, ανάδοχο του έργου.
Η ευρύτερη διαδρομή των ερευνών εκτείνεται από τη θαλάσσια περιοχή της Κορακιάς, στον Νομό Ηρακλείου Κρήτης, προς την Κύπρο.
Γιατί οι έρευνες περιορίζονται στα ελληνικά χωρικά ύδατα;
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η αίτηση αδειοδότησης αφορά αποκλειστικά θαλάσσιες περιοχές εντός της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης.
Αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, δεν προβλέπονται εργασίες στις περιοχές ανατολικά της Κάσου, όπου έχουν καταγραφεί αντιδράσεις της Τουρκίας σχετικά με τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρόκειται για θαλάσσιες ζώνες στις οποίες ανακύπτουν ζητήματα υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα στην εξέλιξη του έργου.
Ο περιορισμός των εργασιών εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων επιτρέπει την προώθηση των τεχνικών διαδικασιών χωρίς, σε αυτό το στάδιο, να επεκτείνονται οι έρευνες στις επίμαχες περιοχές.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχουν αντιμετωπιστεί οριστικά οι γεωπολιτικές δυσκολίες που συνοδεύουν την υλοποίηση της διασύνδεσης.
Πότε θα ξεκινήσουν οι νέες υποθαλάσσιες έρευνες;
Η υποβολή της αίτησης αποτελεί το πρώτο διοικητικό στάδιο και δεν συνεπάγεται αυτομάτως την έναρξη των εργασιών.
Αρχικά απαιτείται η αδειοδότηση του πλοίου από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές. Στη συνέχεια θα υποβληθεί το σχετικό αίτημα έναρξης των ερευνών, ενώ η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με την έκδοση των απαραίτητων NAVTEX, δηλαδή των ναυτιλιακών αναγγελιών που ενημερώνουν για τις δραστηριότητες στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
Στην αίτηση επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει καμία αλλαγή στην προβλεπόμενη διαδρομή των ερευνών και στην όδευση του υποβρύχιου καλωδίου, σε σχέση με τα στοιχεία που είχαν χρησιμοποιηθεί για τις προηγούμενες αδειοδοτήσεις.
Παράλληλα, ως χρονικό όριο για την πραγματοποίηση των εργασιών αναφέρεται η 31η Δεκεμβρίου 2026, με δυνατότητα υποβολής αιτήματος νέας παράτασης εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.
Ποια είναι η σημασία του Great Sea Interconnector;
Το Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα που σχεδιάζονται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Βασικός στόχος είναι η ηλεκτρική σύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη διασύνδεση της κυπριακής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
Η υλοποίησή του αναμένεται να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, να διευκολύνει την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, η ηλεκτρική διασύνδεση αποκτά ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς συνδέει τον ενεργειακό σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ποιο είναι το επόμενο βήμα για την ηλεκτρική διασύνδεση;
Η εξέλιξη της αδειοδοτικής διαδικασίας για το γαλλικό πλοίο θα καθορίσει το πότε μπορούν να επαναληφθούν οι προκαταρκτικές θαλάσσιες έρευνες.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, παραμένει η δυνατότητα συνέχισης των εργασιών και πέρα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, στις θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες προβλέπεται να διέλθει το καλώδιο.
Η αίτηση για το «ABEILLE MARENGO» αποτελεί μια πρώτη ένδειξη κινητικότητας γύρω από το έργο, χωρίς να σημαίνει ότι έχει αποφασιστεί η άμεση επανέναρξη της πόντισης.
Η πραγματική δοκιμασία για το Great Sea Interconnector θα έρθει όταν οι έρευνες χρειαστεί να επεκταθούν στις θαλάσσιες ζώνες που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών διαφωνιών.