Τρεις σημαντικές αλλαγές για οικογένειες, φορολογουμένους και εργαζομένους φέρνει το νέο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Στο επίκεντρο βρίσκονται η δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά με κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως, η παράταση των φορολογικών κινήτρων για ηλεκτρονικές πληρωμές και η αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τα φιλοδωρήματα στις 6.000 ευρώ τον χρόνο.
Οι νέες διατάξεις προβλέπουν διαφορετικά χρονοδιαγράμματα εφαρμογής. Ο λεγόμενος «κουμπαράς της νέας γενιάς» σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027, τα φορολογικά κίνητρα για ηλεκτρονικές συναλλαγές παρατείνονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, ενώ το αυξημένο αφορολόγητο για τα φιλοδωρήματα προβλέπεται να ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Πρόκειται για ρυθμίσεις που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης και θα οριστικοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
Πώς θα λειτουργεί ο νέος «κουμπαράς» για τα παιδιά;
Μία από τις βασικές παρεμβάσεις του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), ο οποίος προβλέπεται στα άρθρα 29 έως 46.
Το νέο σύστημα θα επιτρέπει στους γονείς να δημιουργούν έναν επενδυτικό λογαριασμό για το παιδί τους, στον οποίο θα καταθέτουν χρήματα με παράλληλη οικονομική συμμετοχή του Δημοσίου.
Το μέτρο αφορά παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας τους κατά την υποβολή της αίτησης, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει έναν μόνο λογαριασμό, τον οποίο θα ανοίγει ο γονέας ή το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια.
Η σημαντικότερη πρόβλεψη είναι ότι για κάθε ένα ευρώ ιδιωτικής εισφοράς, το κράτος θα καταβάλλει άλλο ένα ευρώ, μέχρι το ανώτατο όριο των 1.200 ευρώ ετησίως.
Πόσα χρήματα θα βάζουν οι γονείς και πόσα το κράτος;
Το ύψος της κρατικής συμμετοχής θα εξαρτάται από τα ποσά που καταθέτουν οι γονείς ή άλλα φυσικά πρόσωπα στον λογαριασμό.
Για παράδειγμα, μια οικογένεια που θα αποταμιεύει 50 ευρώ τον μήνα θα συγκεντρώνει 600 ευρώ ετησίως. Το Δημόσιο θα προσθέτει άλλα 600 ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στις 1.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι επενδυτικές αποδόσεις.
Εάν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ τον μήνα, η ετήσια ιδιωτική εισφορά θα φτάνει τα 1.200 ευρώ και η αντίστοιχη κρατική ενίσχυση επίσης τα 1.200 ευρώ.
Έτσι, στον λογαριασμό θα συγκεντρώνονται 2.400 ευρώ τον χρόνο, πριν από τυχόν κέρδη, ζημιές ή έξοδα διαχείρισης.
Για μεγαλύτερες καταθέσεις, η κρατική συμμετοχή δεν θα αυξάνεται πέρα από το προβλεπόμενο ανώτατο όριο.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι συνολικές ετήσιες εισφορές, ιδιωτικές και κρατικές, δεν θα μπορούν να ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ, ενώ το ανώτατο όριο κρατικής ενίσχυσης θα αναπροσαρμόζεται κατά 10% ανά πενταετία.
Χρήματα θα μπορούν να καταθέτουν και άλλα πρόσωπα, όπως παππούδες, γιαγιάδες και συγγενείς, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερα μέλη της οικογένειας να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός κεφαλαίου για το παιδί.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα των παιδιών;
Ο νέος λογαριασμός δεν θα λειτουργεί ως ένας απλός τραπεζικός αποταμιευτικός λογαριασμός. Τα κεφάλαια θα μπορούν να επενδύονται σε χρηματοοικονομικά προϊόντα, με στόχο τη δημιουργία αποδόσεων σε βάθος χρόνου.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τέσσερα επενδυτικά προφίλ.
Το συντηρητικό προφίλ θα κατευθύνει το επενδεδυμένο κεφάλαιο αποκλειστικά σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος, χωρίς μετοχική συμμετοχή.
Το ισορροπημένο προφίλ θα περιλαμβάνει 70% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 30% μετοχές.
Στο αναπτυξιακό προφίλ, η αναλογία αντιστρέφεται, με 70% μετοχές και 30% προϊόντα σταθερού εισοδήματος.
Τέλος, το δυναμικό προφίλ θα επιτρέπει την επένδυση του συνόλου του επενδεδυμένου κεφαλαίου σε μετοχές.
Οι διαθέσιμες επιλογές θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ομόλογα, μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και ETF που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Αντίθετα, θα αποκλείονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία, προϊόντα μόχλευσης και συγκεκριμένα σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κρατική συνεισφορά δεν συνεπάγεται εγγυημένη επενδυτική απόδοση. Η τελική αξία του λογαριασμού θα εξαρτάται και από την πορεία των επενδύσεων.
Πότε θα μπορούν τα παιδιά να πάρουν τα χρήματα;
Τα χρήματα που θα συγκεντρώνονται στον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων θα παραμένουν, κατά κανόνα, δεσμευμένα μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου.
Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα το αποταμιευμένο κεφάλαιο για καθημερινές οικογενειακές ανάγκες.
Εξαιρέσεις προβλέπονται για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας του παιδιού που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο, καθώς και περιπτώσεις θανάτου.
Με την ενηλικίωση, τα χρήματα θα αποτελούν προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου.
Παράλληλα, οι εισφορές δεν θα θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα του ανηλίκου ούτε θα προσμετρώνται στα εισοδηματικά κριτήρια για κοινωνικές παροχές.
Αφορολόγητα προβλέπεται να είναι και τα εισοδήματα από τόκους, μερίσματα και υπεραξίες που προκύπτουν εντός του λογαριασμού.
Ποιες ηλεκτρονικές αποδείξεις θα μειώνουν τον φόρο έως το 2027;
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά την παράταση των φορολογικών κινήτρων για πληρωμές με κάρτα ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα σε επαγγελματικές κατηγορίες που θεωρούνται υψηλού κινδύνου φοροδιαφυγής.
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του νομοσχεδίου, το συγκεκριμένο καθεστώς θα παραταθεί έως το τέλος του 2027.
Η ρύθμιση προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των επιλέξιμων ηλεκτρονικών δαπανών θα αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο ετήσιο όριο έκπτωσης τις 5.000 ευρώ.
Στις επαγγελματικές κατηγορίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ελαιοχρωματιστές, κομμωτήρια και υπηρεσίες ταξί.
Για παράδειγμα, εάν ένας φορολογούμενος πραγματοποιήσει επιλέξιμες ηλεκτρονικές πληρωμές ύψους 2.000 ευρώ, θα μπορεί να αφαιρέσει 600 ευρώ από το φορολογητέο εισόδημά του.
Η συγκεκριμένη έκπτωση δεν σημαίνει ότι ο φόρος μειώνεται αυτομάτως κατά 600 ευρώ. Η πραγματική φορολογική ελάφρυνση εξαρτάται από τον συντελεστή φορολόγησης του εισοδήματος.
Στόχος της ρύθμισης είναι να ενισχυθεί η χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών και να περιοριστούν οι συναλλαγές χωρίς αποδείξεις.
Ποιες ιατρικές δαπάνες θα μετρούν διπλά στις ηλεκτρονικές αποδείξεις;
Ξεχωριστή πρόβλεψη αφορά τις πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Όταν οι συγκεκριμένες δαπάνες εξοφλούνται ηλεκτρονικά, θα υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Έτσι, ένας φορολογούμενος που πληρώνει 300 ευρώ με κάρτα για επιλέξιμες ιατρικές υπηρεσίες θα μπορεί να υπολογίσει 600 ευρώ για την κάλυψη της υποχρέωσης ηλεκτρονικών δαπανών.
Η πρόβλεψη έχει σημασία για όσους δυσκολεύονται να συμπληρώσουν το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών πληρωμών, το οποίο κατά κανόνα αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Ποιοι εργαζόμενοι θα έχουν αφορολόγητα φιλοδωρήματα έως 6.000 ευρώ;
Η τρίτη παρέμβαση αφορά την αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τα φιλοδωρήματα, με άμεσο ενδιαφέρον για χιλιάδες εργαζομένους στην εστίαση και στον τουρισμό.
Με τις νέες διατάξεις, το ετήσιο αφορολόγητο όριο προβλέπεται να αυξηθεί στις 6.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα.
Ωστόσο, το όριο θα είναι ετήσιο και όχι μηνιαίο.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους εποχικούς εργαζομένους, οι οποίοι συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των φιλοδωρημάτων τους κατά τους μήνες της τουριστικής περιόδου.
Για παράδειγμα, εργαζόμενος που απασχολείται σε ξενοδοχείο ή εστιατόριο για έξι μήνες και εισπράττει 1.000 ευρώ τον μήνα σε φιλοδωρήματα θα συγκεντρώνει συνολικά 6.000 ευρώ.
Εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, το ποσό αυτό θα παραμένει αφορολόγητο.
Η ρύθμιση θα καλύπτει τόσο τα φιλοδωρήματα που δίνονται απευθείας από τους πελάτες όσο και εκείνα που καταβάλλονται μέσω POS ή ψηφιακών πλατφορμών.
Από πότε θα ισχύσει το νέο αφορολόγητο για τα φιλοδωρήματα;
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου, το αυξημένο αφορολόγητο όριο θα εφαρμοστεί αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον η διάταξη ψηφιστεί με το συγκεκριμένο περιεχόμενο, θα αφορά τα επιλέξιμα φιλοδωρήματα που εισπράχθηκαν από την αρχή του έτους και όχι μόνο εκείνα που θα καταβληθούν μετά την ψήφιση του νόμου.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τους εργαζομένους στον τουρισμό, όπου τα φιλοδωρήματα αποτελούν συχνά σημαντικό συμπλήρωμα των μηνιαίων αποδοχών.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οικογένειες και φορολογούμενοι;
Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο συνδυάζει τρεις διαφορετικές παρεμβάσεις: τη δημιουργία ενός επενδυτικού κεφαλαίου για τα παιδιά, τη διατήρηση φορολογικών κινήτρων για ηλεκτρονικές συναλλαγές και την αύξηση του αφορολόγητου για τα φιλοδωρήματα.
Για τις οικογένειες με μικρά παιδιά, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η δυνατότητα διπλασιασμού των επιλέξιμων ιδιωτικών εισφορών μέσω της κρατικής συμμετοχής, μέχρι το προβλεπόμενο ετήσιο όριο.
Για τους φορολογουμένους, η παράταση των κινήτρων διατηρεί τη δυνατότητα μείωσης του φορολογητέου εισοδήματος μέσω συγκεκριμένων ηλεκτρονικών πληρωμών.
Για τους εργαζομένους στην εστίαση και στον τουρισμό, η αύξηση του αφορολόγητου ορίου στα 6.000 ευρώ μπορεί να περιορίσει τη φορολογική επιβάρυνση των φιλοδωρημάτων.
Το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και η κατάθεση του τελικού νομοσχεδίου προς ψήφιση, ώστε να αποσαφηνιστούν οι οριστικοί όροι εφαρμογής των νέων μέτρων.
Meta Description: Φορολογικό νομοσχέδιο: Κρατική ενίσχυση έως 1.200 ευρώ για παιδιά, νέες ηλεκτρονικές αποδείξεις και αφορολόγητα φιλοδωρήματα. Δείτε τι αλλάζει.