Αντιμέτωποι με πρόσθετο φόρο 22% κινδυνεύουν να βρεθούν εκατομμύρια φορολογούμενοι, εάν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 δεν έχουν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ηλεκτρονικές αποδείξεις. Με λιγότερους από δυόμισι μήνες να απομένουν μέχρι το τέλος της χρονιάς, μισθωτοί, συνταξιούχοι, επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται να ελέγξουν εάν οι πληρωμές τους με κάρτες και ηλεκτρονική τραπεζική καλύπτουν το προβλεπόμενο όριο.
Το μέτρο αφορά περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογούμενους και θα συνεχίσει να εφαρμόζεται και το 2027. Η βασική υποχρέωση είναι η πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, με ανώτατο απαιτούμενο ποσό δαπανών τις 20.000 ευρώ.
Η επιβάρυνση δεν υπολογίζεται στο σύνολο του εισοδήματος, αλλά στη διαφορά ανάμεσα στις αποδείξεις που απαιτούνται και σε εκείνες που έχουν συγκεντρωθεί.
Πώς υπολογίζεται ο πρόσθετος φόρος – Παραδείγματα
Για έναν φορολογούμενο με ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές πρέπει να φτάνουν τις 4.500 ευρώ. Εάν μέχρι το τέλος του έτους έχει πραγματοποιήσει αναγνωριζόμενες πληρωμές 3.500 ευρώ, θα εμφανίσει έλλειμμα 1.000 ευρώ και θα επιβαρυνθεί με πρόσθετο φόρο 220 ευρώ.
Αντίστοιχα, κάποιος με εισόδημα 20.000 ευρώ χρειάζεται ηλεκτρονικές αποδείξεις 6.000 ευρώ. Εάν έχει συγκεντρώσει μόλις 4.000 ευρώ, η διαφορά των 2.000 ευρώ συνεπάγεται πρόσθετο φόρο 440 ευρώ.
Οι φορολογούμενοι μπορούν να καλύψουν την υποχρέωσή τους με χρεωστικές, πιστωτικές ή προπληρωμένες κάρτες, μέσω e-banking και άλλων αναγνωρισμένων ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής.
Προσοχή στους ελεύθερους επαγγελματίες
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μπορεί να ανεβάσει το ποσό των ηλεκτρονικών δαπανών που απαιτείται να συγκεντρώσουν.
Ακόμη και εάν τα πραγματικά τους κέρδη είναι χαμηλότερα, για τον υπολογισμό της υποχρέωσης μπορεί να ληφθεί υπόψη το υψηλότερο ελάχιστο εισόδημα που προκύπτει από το φορολογικό σύστημα.
Η οικονομική επιβάρυνση δεν είναι αμελητέα. Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, για το φορολογικό έτος 2024 οι πρόσθετοι φόροι λόγω ανεπαρκών ηλεκτρονικών αποδείξεων ανήλθαν σε 87,21 εκατ. ευρώ, έναντι 55,48 εκατ. ευρώ για το 2023.
Ποιοι χρειάζονται αποδείξεις μόνο για το 20% του εισοδήματος
Η νομοθεσία προβλέπει ευνοϊκότερη αντιμετώπιση για όσους διαθέτουν σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους σε συγκεκριμένες ανελαστικές υποχρεώσεις.
Εφόσον οι πληρωμές για φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και δόσεις δανείων υπερβαίνουν συνολικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών αποδείξεων μειώνεται από το 30% στο 20%, με την τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων.
Για τους φορολογούμενους με κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς, το απαιτούμενο ποσό δαπανών περιορίζεται στις 5.000 ευρώ.
Σε περίπτωση κοινής φορολογικής δήλωσης, εάν ο ένας σύζυγος έχει συγκεντρώσει περισσότερες αποδείξεις από όσες απαιτούνται, το πλεόνασμα μπορεί να καλύψει έλλειμμα του άλλου.
Ποιες δαπάνες αναγνωρίζει η Εφορία
Στον υπολογισμό των ηλεκτρονικών αποδείξεων περιλαμβάνεται μεγάλο μέρος των καθημερινών αγορών και υπηρεσιών. Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα τρόφιμα, τα ποτά, τα είδη ένδυσης και υπόδησης, τα προϊόντα καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής, οι ηλεκτρικές συσκευές, τα έπιπλα και οι επισκευές.
Προσμετρώνται επίσης, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, πληρωμές για λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης, τηλεπικοινωνίες, υπηρεσίες υγείας, ασφαλιστικές υπηρεσίες και εκπαιδευτικές δαπάνες.
Αντίθετα, δεν καλύπτουν το απαιτούμενο όριο οι πληρωμές ενοικίων, οι δόσεις δανείων, οι φόροι και τα τέλη προς το Δημόσιο, καθώς και οι αγορές ακινήτων, αυτοκινήτων, σκαφών και επενδυτικών προϊόντων.
Ποιοι εξαιρούνται από την υποχρέωση
Από την υποχρεωτική συγκέντρωση ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, όπως όσοι έχουν συμπληρώσει το 70ό έτος της ηλικίας τους και οι στρατευμένοι που υπηρετούν τη θητεία τους.
Εξαιρέσεις προβλέπονται επίσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, για κατοίκους μικρών χωριών έως 500 κατοίκων και νησιών έως 3.100 κατοίκων, που δεν χαρακτηρίζονται τουριστικοί προορισμοί.
Τα ποσά των ηλεκτρονικών συναλλαγών εμφανίζονται προσυμπληρωμένα στη φορολογική δήλωση με βάση τα στοιχεία που αποστέλλονται στην ΑΑΔΕ. Ωστόσο, οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να διορθώσουν τα σχετικά ποσά, εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία.
Η 31η Δεκεμβρίου αποτελεί την τελευταία ημέρα για την πραγματοποίηση των ηλεκτρονικών δαπανών του 2026, ώστε να ληφθούν υπόψη κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης του 2027.