Η νέα ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ, που θα είναι διαθέσιμη από την ερχόμενη Δευτέρα, αντικαθιστά τη χειρόγραφη αίτηση συνταξιοδότησης για τους δημοσίους υπαλλήλους. Ωστόσο, δεν ψηφιοποιεί ούτε αυτοματοποιεί την υπόλοιπη διαδικασία· οι ασφαλισμένοι θα πρέπει και πάλι να εκτυπώσουν το αποδεικτικό υποβολής και να το καταθέσουν στην υπηρεσία προσωπικού ή διοικητικού του φορέα από τον οποίο αποχωρούν.
Έτσι, η αλλαγή δεν αναμένεται να επιταχύνει την έκδοση των συντάξεων. Αντίθετα, οι δυσλειτουργίες του νέου πληροφοριακού συστήματος έχουν ήδη αυξήσει τον φόρτο εργασίας στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ και έχουν εντείνει την πίεση στους εργαζόμενους.
Η μετάβαση στο νέο σύστημα καθυστερεί
Το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) έχει παραδοθεί μόνο εν μέρει ενώ η αυτοματοποιημένη απονομή συντάξεων δεν έχει τεθεί ακόμη σε λειτουργία. Εργαζόμενοι του ΕΦΚΑ εκτιμούν ότι το σύστημα για τις συντάξεις του Δημοσίου δεν θα είναι έτοιμο πριν από το καλοκαίρι του 2027, έναν χρόνο μετά τη λήξη της ευρωπαϊκής περιόδου υλοποίησης του έργου, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η αρχική σύμβαση, που υπογράφηκε το 2023 με την ένωση Netcompany–Intrasoft και PwC, είχε ύψος 34,99 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Έως τον Μάρτιο του 2026 τροποποιήθηκε πέντε φορές, με αλλαγές στον εξοπλισμό, στο χρονοδιάγραμμα, στα παραδοτέα και στους όρους. Παράλληλα, ενεργοποιήθηκε πρόσθετη προαίρεση 10,45 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ για τη μεταφορά δεδομένων από τα παλαιά συστήματα.
Εκκρεμότητες και περίπλοκες διαδικασίες
Η ανάδοχος δεν ανταποκρίνεται άμεσα σε αιτήματα του ΕΦΚΑ για αλλαγές στο λογισμικό που αφορά τις συντάξεις του Δημοσίου. Οι καθυστερήσεις αυτές δυσχεραίνουν, μεταξύ άλλων, την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων υπέρ συνταξιούχων, οι οποίοι είχαν αδικηθεί και περιμένουν επί μήνες ή ακόμη και χρόνια την αποκατάσταση των δικαιωμάτων τους.
Η εκκαθάριση των συντάξεων του Δημοσίου είναι ιδιαίτερα σύνθετη, λόγω της πολυπλοκότητας της νομοθεσίας, των αναπροσαρμογών, των διαφορετικών κανόνων θεμελίωσης δικαιώματος, των υπηρεσιακών διαδρομών και των ειδικών μισθολογικών κατηγοριών.
Το νέο ΟΠΣ προορίζεται να αντικαταστήσει το Πληροφοριακό Σύστημα Ενημέρωσης και Εξυπηρέτησης Συνταξιούχων (ΠΣΕΕΣ), το οποίο είχε παραδώσει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους μετά την ένταξη του Δημοσίου στον ΕΦΚΑ.
Προβλήματα και στις αλλαγές της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας
Οι δυσκολίες των πληροφοριακών συστημάτων έχουν φανεί και στην εφαρμογή νομοθετικών αλλαγών. Το ΠΣΕΕΣ είχε ενσωματώσει τη μείωση κατά 50% στις συντάξεις χηρείας του Δημοσίου μετά την πρώτη τριετία, όπως προέβλεπε ο Ν. 4387/2016 για εργαζόμενους ή συνταξιούχους εξ ιδίου δικαιώματος. Η περικοπή καταργήθηκε φέτος με τον Ν. 5322/2026.
Αντίστοιχα, το λογισμικό για τις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα δεν είχε προσαρμοστεί ώστε η μείωση να εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις. Η κυβέρνηση αναγνώρισε το πρόβλημα και ήρε την περικοπή, χωρίς όμως να επιστρέψει τα ποσά που είχαν παρακρατηθεί.
Η ηλεκτρονική αίτηση δεν καταργεί τα έντυπα βήματα
Η ηλεκτρονική υποβολή δεν σημαίνει ότι η διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά. Μετά την αίτηση, η αρμόδια υπηρεσία εξακολουθεί να συμπληρώνει το Δελτίο Ατομικής και Υπηρεσιακής Κατάστασης ή το Πιστοποιητικό Υπηρεσιακών Μεταβολών. Στη συνέχεια, ο φάκελος συμπληρώνεται με τα απαραίτητα δικαιολογητικά και υπηρεσιακά έγγραφα, διαβιβάζεται στον e-ΕΦΚΑ ή στο Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων και εξετάζεται για την έκδοση της σχετικής απόφασης ή πράξης.
Ο ΕΦΚΑ αναφέρει ότι η νέα υπηρεσία στοχεύει στην απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτήσεων. Ωστόσο, στο παρόν στάδιο δεν αυτοματοποιεί τη ροή των εργασιών.
Συμβάσεις τουλάχιστον 94,6 εκατ. ευρώ
Από συμβάσεις που έχουν αναρτηθεί στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων για την περίοδο 2020–2026 προκύπτει ότι ο e-ΕΦΚΑ ανέθεσε στην Intrasoft International, μετέπειτα Netcompany–Intrasoft και σήμερα Netcompany, έργα συνολικής συμβατικής αξίας τουλάχιστον 94,6 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Οι αναθέσεις έγιναν είτε απευθείας είτε με τη συμμετοχή της εταιρείας σε ενώσεις.
Στον κατάλογο περιλαμβάνεται έργο ψηφιοποίησης έντυπων αρχείων ασφαλιστικής ιστορίας και υποστήριξης της απονομής συντάξεων, αξίας 12,63 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, τρεις συμβάσεις για ανάπτυξη και τροποποίηση λογισμικού και μεταφορά δεδομένων στα υφιστάμενα συστήματα ανέρχονται συνολικά σε 25,23 εκατ. ευρώ.
Οι συμβάσεις συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης των συστημάτων του ΕΦΚΑ του 2021, 2022 και 2025, μαζί με τις ενεργοποιημένες προαιρέσεις και την παράταση του 2024, φτάνουν περίπου τα 10,44 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Η θέση του ΕΦΚΑ
Ο ΕΦΚΑ επισημαίνει ότι οι συντάξεις του Δημοσίου εξακολουθούν να υποστηρίζονται από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα ανάλογα με το είδος της παροχής: κύρια σύνταξη, επικουρική σύνταξη και εφάπαξ. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούνται και χωριστά συστήματα πρωτοκόλλησης των εισερχόμενων εγγράφων.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του φορέα, η μετάβαση όλων των συστημάτων για τις συντάξεις του Δημοσίου στο ΟΠΣ 2 αναμένεται το καλοκαίρι του 2027. Με την ολοκλήρωσή της, τα επιμέρους υφιστάμενα συστήματα προβλέπεται να καταργηθούν και οι σχετικές διαδικασίες να υποστηρίζονται από ένα ενιαίο σύστημα.